آمار عجیب قبل از دربی ۱۰۷؛ وقتی هر دو مربی ایرانیاند، استقلال ۱۶ بر ۱۰ جلوست
دربی ۱۰۷ یک تفاوت مهم با بسیاری از شهرآوردهای سالهای اخیر دارد؛ نه خبری از سرمربی پرتغالی، برزیلی یا کروات است و نه یکی از دو نیمکت در اختیار مربی خارجی قرار دارد. سهراب بختیاریزاده استقلال را هدایت میکند و مهدی تارتار روی نیمکت پرسپولیس مینشیند؛ دو مربی ایرانی که برای نخستین بار در قامت سرمربی وارد شهرآورد میشوند. مرور آماری تقابلهایی که هر دو تیم با مربی ایرانی بازی کردهاند، یک نکته جالب دارد: از ۵۵ مسابقه، استقلال ۱۶ برد و پرسپولیس تنها ۱۰ پیروزی داشته و ۲۹ دیدار نیز مساوی شده است. این آمار درست در نقطه مقابل وضعیت کلی تاریخ دربی قرار میگیرد؛ جایی که پرسپولیس در ۱۰۶ تقابل قبلی با ۲۹ برد مقابل ۲۶ پیروزی استقلال، اندکی جلوتر است.
۱۴:۴۱ - ۱۱ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
آماری که پیش از شهرآورد امروز منتشر شده، ۵۵ بازی را در بر میگیرد که در آنها سرمربی هر دو تیم ایرانی بوده است.
سهم استقلال از این مسابقات ۱۶ پیروزی است، پرسپولیس ۱۰ بار برنده شده و ۲۹ مسابقه برنده نداشته است. بنابراین مهمترین ویژگی این زیرمجموعه، علاوه بر برتری استقلال، تعداد بسیار زیاد تساویهاست.
این عدد با یک تصویر تاریخی جالب همراه است.
در مجموع تمام ۱۰۶ شهرآورد ثبتشده تا پیش از بازی امروز، پرسپولیس ۲۹ پیروزی، استقلال ۲۶ برد و دو تیم ۵۱ تساوی داشتهاند. یعنی در تاریخ کلی دربی، برتری جزئی متعلق به سرخپوشان است؛ اما وقتی شرط «ایرانی بودن هر دو سرمربی» را اضافه کنیم، استقلال جلو میافتد.
البته چنین آماری بهتنهایی هیچ نتیجهای برای بازی امشب تضمین نمیکند. مربیان، بازیکنان و حتی قوانین فوتبال در طول نزدیک به شش دهه بارها تغییر کردهاند. این اعداد بیشتر یک روایت تاریخیاند تا ابزاری برای پیشبینی نتیجه.
اولین دربی سهراب و تارتار؛ اما نه اولین تجربه آنها از شهرآورد
بختیاریزاده و تارتار امشب برای اولین بار بهعنوان سرمربی دربی را تجربه میکنند، اما هیچکدام با فضای این مسابقه بیگانه نیستند.
سهراب بختیاریزاده در دوران بازیگری چند بار با پیراهن استقلال در شهرآورد حضور داشت و حتی در فینال جام حذفی سال ۱۳۷۸ مقابل پرسپولیس گلزنی کرد؛ مسابقهای که در نهایت سرخپوشان ۲ بر یک برنده شدند. مهدی تارتار نیز سابقه حضور در دربی با پیراهن پرسپولیس را دارد.
جالبتر اینکه این دو حتی یک بار در دوران بازیگری در یک شهرآورد مقابل هم قرار گرفتهاند. در بازی دوم مهر ۱۳۷۸، بختیاریزاده در ترکیب استقلال حضور داشت و تارتار بهعنوان بازیکن جانشین پرسپولیس وارد زمین شد؛ مسابقهای که بدون گل به پایان رسید.
پس اگرچه هر دو «دربیاولی» روی نیمکت محسوب میشوند، فشار و فضای خاص این مسابقه را قبلاً از داخل زمین لمس کردهاند.
یکی از اولین دربیهای ایرانی با دعوا و رأی انضباطی تمام شد
نگاهی به تاریخ ۵۵ مسابقه مورد بحث، تعدادی از جنجالیترین شهرآوردهای تاریخ را هم مقابل ما قرار میدهد.
در ۱۷ بهمن ۱۳۴۸ استقلال تا دقیقه ۸۲ یک بر صفر از پرسپولیس پیش بود که مسابقه نیمهتمام ماند. در روایتهای تاریخی، اعتراض و درگیری عزیز اصلی، دروازهبان پرسپولیس، با داور مسابقه از عوامل اصلی توقف بازی ذکر شده و نتیجه نهایتاً ۳ بر صفر به سود استقلال ثبت شد. رجبعلی فرامرزی سرمربی پرسپولیس و علی داناییفرد سرمربی استقلال بودند.
این یکی از اولین نمونههایی است که نشان میدهد آمار شهرآورد را نمیتوان همیشه مثل مسابقات عادی خواند.
بعضی بردها در زمین کامل نشدهاند و نتیجه نهایی با تصمیم فدراسیون یا کمیته انضباطی ثبت شده است.
دربی ۱۳۵۸؛ مسابقهای که تماشاگران تمامش کردند
یکی دیگر از مسابقات خاص این فهرست به ۲۵ آبان ۱۳۵۸ برمیگردد.
استقلال با گل غلامرضا فتحآبادی یک بر صفر جلو افتاده بود، اما مسابقه در دقیقه ۷۵ پس از ورود تماشاگران به زمین نیمهتمام ماند. این دیدار دوستانه به مناسبت بزرگداشت علی داناییفرد برگزار شده بود. مهراب شاهرخی سرمربی پرسپولیس و عباس رضوی سرمربی استقلال بودند.
به همین دلیل، هنگام استفاده از آمار ۵۵ دربی مربیان ایرانی باید به یک نکته توجه کرد: شیوه شمارش آرشیوهای مختلف ممکن است یکسان نباشد.
برخی منابع دیدارهای دوستانه و مسابقات دارای نتیجه انضباطی را در آمار کلی شهرآورد لحاظ میکنند و برخی جداول فقط دیدارهای رسمی یا نتایج داخل زمین را تفکیک میکنند. حتی درباره تعداد حضور بعضی مربیان نیز در پایگاههای آماری اختلاف یک مسابقهای دیده میشود.
بنابراین عدد ۵۵ را باید بر اساس همان شیوه آماری منتشرشده در گزارشهای امروز خواند.
دربی ۱۳۷۳؛ شاید جنجالیترین مسابقه این فهرست
مشهورترین نمونه اما بدون تردید شهرآورد ۳۰ دی ۱۳۷۳ است.
پرسپولیس با هدایت حمید درخشان و استقلال با سرمربیگری نصرالله عبداللهی در مرحله نیمهنهایی جام آزادگان مقابل هم قرار گرفتند. پرسپولیس با گلهای فرشاد پیوس و بهزاد داداشزاده ۲ بر صفر جلو افتاد، اما استقلال در دقایق پایانی با گلهای صادق ورمزیار و ادموند اختر بازی را ۲-۲ کرد.
مسابقه در دقیقه ۸۸ پس از درگیری بازیکنان و ورود تماشاگران به زمین نیمهتمام ماند و فدراسیون فوتبال در نهایت استقلال را ۳ بر صفر برنده اعلام کرد. بازی برگشت دو تیم نیز به دلیل حوادث مسابقه نخست به بندرعباس منتقل شد.
همین نتیجه انضباطی یکی از ۱۶ بردی است که در آمار «دربیهای با دو مربی ایرانی» برای استقلال محاسبه شده است.
علی پروین؛ پادشاه نیمکت دربی
وقتی صحبت از مربیان ایرانی شهرآورد میشود، هیچ نامی به اندازه علی پروین تکرار نشده است.
در آمار رایج تاریخی، پروین ۲۵ بار بهعنوان سرمربی پرسپولیس در دربی حاضر شده و رکورددار این مسابقه است. منصور پورحیدری با ۱۸ حضور روی نیمکت استقلال در رتبه بعدی قرار دارد. پس از آنها نامهایی مانند زدراکو رایکوف، امیر قلعهنویی و یحیی گلمحمدی دیده میشود.
البته یک اختلاف آماری کوچک وجود دارد؛ برخی آرشیوها برای پروین عدد ۲۶ را ثبت کردهاند که ناشی از تفاوت در شیوه شمارش بعضی مسابقات است. به همین دلیل عدد ۲۵ همان آماری است که در بیشتر فهرستهای رایج «سرمربیگری در دربی» استفاده میشود.
در سمت استقلال نیز پورحیدری عملاً نماد مربیان ایرانی دربی است؛ مردی که بخش بزرگی از حساسترین تقابلهای دهههای ۶۰ و ۷۰ را از روی نیمکت آبیها تجربه کرد.
چرا استقلال در دربی مربیان ایرانی جلو افتاده است؟
برای این برتری یک دلیل ساده و قطعی وجود ندارد.
بخش مهمی از این ۵۵ مسابقه مربوط به دورههایی است که استقلال با مربیانی مثل علی داناییفرد، منصور پورحیدری، امیر قلعهنویی، پرویز مظلومی و نصرالله عبداللهی وارد شهرآورد شده و در مقابل، پرسپولیس دورههای طولانی علی پروین را پشت سر گذاشته است.
از سوی دیگر نتایج انضباطی ۱۳۴۸ و ۱۳۷۳ نیز به سود استقلال در این آمار ثبت شدهاند.
بنابراین نباید نتیجه گرفت «مربی ایرانی ذاتاً به استقلال در دربی برتری میدهد». آنچه میتوان گفت این است که در داده تاریخی این نوع تقابل، آبیها عملکرد بهتری داشتهاند.
جالب اینکه در دربیهایی که هر دو تیم سرمربی خارجی داشتهاند، روایت تقریباً معکوس بوده است. پیش از دربی ۱۰۶، آماری منتشر شده بود که در تقابلهای دو مربی خارجی، پرسپولیس هشت برد و استقلال سه برد به دست آورده بود و سه مسابقه نیز مساوی شده بود.
دربی ۱۰۷ میتواند آمار را تغییر دهد
استقلال و پرسپولیس امروز چهارشنبه ۱۱ شهریور از ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه نقشجهان اصفهان مقابل هم قرار میگیرند. استقلال میزبان رسمی مسابقه است و هر دو سرمربی اولین شهرآورد خود را در این سمت تجربه میکنند.
بختیاریزاده پیش از مسابقه گفته به دنبال رکورد نیست و تلاش کرده اهمیت دربی را از نظر آمادهسازی فنی به سایر مسابقات نزدیک کند؛ هرچند خودش هم میداند اثر روانی این بازی با مسابقات عادی قابل مقایسه نیست.
تارتار نیز حالا در شرایطی وارد بزرگترین مسابقه دوران مربیگری خود در پرسپولیس میشود که تاریخ یک آمار نهچندان خوشایند مقابل او گذاشته است: ۱۶ برد استقلال مقابل ۱۰ برد پرسپولیس در شهرآوردهایی که هر دو نیمکت ایرانی بودهاند.
این عدد نه سهراب بختیاریزاده را برنده مسابقه میکند و نه تارتار را بازنده.
اما اگر استقلال امشب پیروز شود، فاصله تاریخی این دو عدد بیشتر خواهد شد؛ و اگر پرسپولیس برنده باشد، تارتار در اولین دربی خود یک قدم برای تغییر آماری برمیدارد که دههها به سود آبیها شکل گرفته است.
دربی ۱۰۷ فقط نبرد استقلال و پرسپولیس نیست؛ این بار رقابت دو مربی ایرانی است که یکی میخواهد برتری تاریخی آبیها را ادامه دهد و دیگری میخواهد اولین حضورش روی نیمکت شهرآورد را با شکستن همین روند به یاد ماندنی کند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
