جوان‌ترین نسخه استقلال در دربی ۱۰۷؛ پنجره بسته چگونه رزاقی‌نیا و قلی‌زاده را به قلب تیم رساند؟

تساوی یک بر یک استقلال و پرسپولیس در نقش‌جهان فقط به دلیل جذابیت فنی و دو گل تماشایی محمدمهدی محبی و یاسر آسانی مورد توجه قرار نگرفت. ترکیب استقلال نیز پیام متفاوتی داشت؛ آبی‌ها در مهم‌ترین مسابقه نیم‌فصل نخست با تیمی وارد میدان شدند که بخش قابل توجهی از آن در سال‌های پیش رو همچنان ظرفیت پیشرفت دارد.

ترکیب اصلی استقلال شامل حبیب فرعباسی، صالح حردانی، رستم آشورماتوف، سامان فلاح، حسین گودرزی، عارف آقاسی، امیرمحمد رزاقی‌نیا، اسماعیل قلی‌زاده، علیرضا کوشکی، سعید سحرخیزان و یاسر آسانی بود.

آسانی متولد مه ۱۹۹۵ و ۳۱ ساله است و آشورماتوف نیز با تولد در ژوئیه ۱۹۹۶، ۳۰ سال دارد؛ این دو مسن‌ترین نفرات ترکیب استقلال در شهرآورد بودند و سایر بازیکنان اصلی آبی‌ها هنوز وارد دهه چهارم زندگی نشده‌اند.

زوج ۲۰ ساله استقلال مقابل پرسپولیس؛ ریسک یا سرمایه‌گذاری؟

جالب‌ترین بخش ترکیب سهراب بختیاری‌زاده به خط میانی مربوط می‌شد.

امیرمحمد رزاقی‌نیا و اسماعیل قلی‌زاده هر دو متولد سال ۲۰۰۶ هستند. رزاقی‌نیا ۱۱ آوریل ۲۰۰۶ و قلی‌زاده ۱۸ فوریه همان سال متولد شده‌اند و در حال حاضر هر دو ۲۰ سال دارند.

قرار دادن دو بازیکن ۲۰ ساله در میانه میدان یک دربی تصمیم کوچکی نیست. شهرآورد استقلال و پرسپولیس از نظر فشار روانی با اغلب مسابقات لیگ قابل مقایسه نیست و معمولاً مربیان ترجیح می‌دهند در چنین مسابقه‌ای به نفرات باتجربه اعتماد کنند.

اما شرایط استقلال این فصل بختیاری‌زاده را به مسیری متفاوت هدایت کرده است.

رزاقی‌نیا در نقش هافبک دفاعی باید مقابل خط میانی باتجربه حریف جریان بازی را کنترل می‌کرد و قلی‌زاده نیز که توانایی بازی در هافبک هجومی و جناحین را دارد، مسئولیت بیشتری در گردش توپ و اتصال میانه میدان به خط حمله داشت. قلی‌زاده سابقه حضور در تیم‌های پایه ایران و تیم امید را نیز در کارنامه دارد.

این دو در مسابقه‌ای که یک بر یک به پایان رسید، توانستند بخش قابل توجهی از فشار فنی دربی را تحمل کنند؛ دیداری که گزارش‌های مسابقه آن را یکی از شهرآوردهای جذاب سال‌های اخیر توصیف کرده‌اند.

رزاقی‌نیا؛ از جام جهانی تا دربی در ۲۰ سالگی

در میان جوانان استقلال، امیرمحمد رزاقی‌نیا شرایط ویژه‌تری دارد.

او تنها ۲۰ سال دارد، اما پیش از شروع فصل جدید نامش به تیم ملی بزرگسالان ایران رسیده بود. فیفا نام رزاقی‌نیا را در میان هافبک‌های ایران برای جام جهانی ۲۰۲۶ قرار داد و این بازیکن جوان همراه تیم ملی در رقابت‌های آمریکا، مکزیک و کانادا حضور داشت.

البته در اینجا یک نکته آماری مهم وجود دارد: «حضور در جام جهانی» درباره رزاقی‌نیا به معنای عضویت در فهرست ایران است، نه بازی کردن در مسابقات.

داده‌های بازی‌های تیم ملی نشان می‌دهد رزاقی‌نیا مقابل نیوزیلند و بلژیک روی نیمکت باقی ماند و در مسابقه برابر مصر نیز به میدان نرفت. ایران در سه مسابقه گروهی مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر به ترتیب به تساوی‌های ۲-۲، صفر-صفر و یک بر یک رسید.

با این حال، حضور یک هافبک ۲۰ ساله در فهرست تیم ملی برای جام جهانی به خودی خود نشان‌دهنده جایگاهی است که او در مدت کوتاهی به دست آورده است.

رزاقی‌نیا در استقلال نیز به بازیکنی ثابت تبدیل شده است. داده‌های FotMob نشان می‌دهد او در پنج مسابقه ابتدایی فصل استقلال، از جمله مقابل مس شهر بابک، نساجی، سپاهان، فولاد و پرسپولیس، ۹۰ دقیقه کامل در زمین حضور داشته است.

این استمرار شاید از هر آمار دیگری مهم‌تر باشد؛ او دیگر صرفاً «بازیکن جوان آینده‌دار» نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به یکی از مهره‌های اصلی استقلال است.

پنجره بسته استقلال؛ بحران به فرصت تبدیل شد؟

استقلال این فصل به دلیل بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالات نتوانست مطابق برنامه کادر فنی بازیکن جدید جذب کند.

برای تیمی که همیشه زیر فشار قهرمانی قرار دارد، این اتفاق طبیعتاً یک محدودیت جدی است. بسته بودن پنجره، عمق ترکیب را کاهش می‌دهد و در صورت مصدومیت یا محرومیت چند بازیکن اصلی می‌تواند در ادامه فصل دردسر بزرگی ایجاد کند.

اما همان محدودیت یک نتیجه جانبی مثبت هم داشته است: فرصت جوان‌ها دیگر تشریفاتی نیست.

در بسیاری از باشگاه‌های پرطرفدار ایران، مربیان درباره جوان‌گرایی صحبت می‌کنند، اما وقتی امکان خرید بازیکن آماده وجود دارد، معمولاً فرصت بازی به جوان‌ها محدود می‌شود. استقلال فعلی عملاً این انتخاب را نداشته و ناچار شده به سرمایه‌های موجود خود اعتماد بیشتری کند.

رزاقی‌نیا و قلی‌زاده نمونه روشن این وضعیت هستند. سعید سحرخیزان ۲۲ ساله نیز در خط حمله حضور دارد و سامان فلاح و حسین گودرزی هم هنوز در میانه دهه ۲۰ زندگی خود هستند.

این ترکیب باعث شده استقلال در مقایسه با بسیاری از نسخه‌های سال‌های گذشته تیم جوان‌تری داشته باشد.

جوان‌گرایی استقلال فقط محصول اجبار نیست

البته نسبت دادن تمام اتفاقات مثبت به بسته بودن پنجره هم دقیق نیست.

یک مربی می‌تواند در شرایط مشابه بازیکنان باتجربه موجود را به جوانان ترجیح دهد، اما بختیاری‌زاده به نفراتی مانند رزاقی‌نیا و قلی‌زاده نه فقط در مسابقات کم‌اهمیت، بلکه در دربی اعتماد کرده است.

هر دو بازیکن نیز پیش از فصل همراه تیم امید ایران فعالیت داشتند و پس از پایان اردوی این تیم دوباره به تمرینات استقلال برگشتند.

این مسئله استقلال را در موقعیت جالبی قرار می‌دهد. باشگاه از یک طرف به دلیل محدودیت نقل‌وانتقالاتی نمی‌تواند ترکیب خود را آزادانه تقویت کند، اما از طرف دیگر در حال ساخت بازیکنانی است که می‌توانند سال‌ها ارزش فنی و حتی اقتصادی برای باشگاه داشته باشند.

آسانی؛ باتجربه‌ترین بازیکن، اما ستاره دربی

جوان شدن استقلال به معنی حذف کامل تجربه نیست.

یاسر آسانی ۳۱ ساله، مسن‌ترین بازیکن ترکیب آبی‌ها، دقیقاً همان کسی بود که استقلال را از شکست در دربی نجات داد. پرسپولیس با گل محمدمهدی محبی پیش افتاد، اما آسانی ابتدا یک ضربه به تیر دروازه زد و چند دقیقه بعد با ضربه‌ای تماشایی گل تساوی را وارد دروازه پیام نیازمند کرد.

این اتفاق شاید بهترین تصویر از ترکیب فعلی استقلال باشد: جوانان در بخش مهمی از ساختار تیم حضور دارند، اما چند بازیکن باتجربه همچنان نقش تعیین‌کننده را ایفا می‌کنند.

ترکیب تجربه و جوانی می‌تواند برای بختیاری‌زاده مزیت مهمی باشد؛ به شرط آنکه کمبود نفرات در ادامه فصل به نقطه ضعف تبدیل نشود.

استقلال ناخواسته وارد پروژه تغییر نسل شد

اگر پنجره استقلال باز بود، مشخص نیست رزاقی‌نیا و قلی‌زاده در دربی ۱۰۷ هر دو از ابتدا بازی می‌کردند یا خیر.

ممکن بود چند هافبک جدید جذب شوند و مسیر بازی کردن این جوان‌ها طولانی‌تر شود. اما اتفاقی که در ابتدا یک بحران مدیریتی و نقل‌وانتقالاتی بود، حالا دست‌کم از نظر پرورش بازیکن یک فرصت ایجاد کرده است.

برای فوتبال ایران نیز این اتفاق اهمیت دارد. رزاقی‌نیا پیش از ۲۱ سالگی تجربه حضور در فهرست جام جهانی را به دست آورده و قلی‌زاده عضو تیم امید است. اگر این دو یک فصل کامل در سطح بالای لیگ برتر و مسابقات بزرگ بازی کنند، گزینه‌های بیشتری برای تغییر نسل تیم ملی شکل خواهد گرفت.

در نهایت بسته بودن پنجره هنوز یک مزیت برای استقلال محسوب نمی‌شود؛ تیم در ادامه فصل به عمق ترکیب نیاز خواهد داشت و حتی مدیران باشگاه برای تقویت تیم در نیم‌فصل برنامه دارند. رئیس هیئت‌مدیره استقلال نیز پس از دربی از رضایت از عملکرد سهراب بختیاری‌زاده و برنامه باشگاه برای تقویت دست کادر فنی در نیم‌فصل سخن گفته است.

اما تا آن زمان یک واقعیت قابل انکار نیست: پنجره نقل‌وانتقالات استقلال بسته شد، اما همین اتفاق پنجره‌ای بزرگ‌تر برای نسل جدید آبی‌ها باز کرد؛ نسلی که دو نماینده ۲۰ ساله‌اش در قلب دربی ۱۰۷ ایستادند و نشان دادند برای بازی‌های بزرگ هم می‌توان روی آنها حساب کرد.