دربی ۱۰۷ تاریخی شد؛ گل شماره ۲۰۰ به نام محمدمهدی محبی، آسانی عدد را به ۲۰۱ رساند

پیش از شروع دربی ۱۰۷، در محاسبه‌ای که فقط گل‌های به ثمر رسیده داخل زمین را در نظر می‌گیرد، استقلال و پرسپولیس مجموعاً ۱۹۹ گل به یکدیگر زده بودند.

بنابراین نخستین گل مسابقه اصفهان قرار بود یک گل کاملاً تاریخی باشد.

این افتخار به محمدمهدی محبی رسید. وینگر پرسپولیس در دقیقه ۵۰ از اشتباه خط دفاع استقلال استفاده کرد و با ضربه‌ای دقیق حبیب فرعباسی را شکست داد. این گل، علاوه بر اینکه پرسپولیس را یک بر صفر جلو انداخت، گل شماره ۲۰۰ تاریخ شهرآورد تهران بود. محبی در نخستین تجربه خود از حضور در دربی به چنین رکوردی رسید.

نکته جالب اینکه این گل، صد و پنجمین گل واقعی پرسپولیس در تاریخ دربی نیز محسوب می‌شد.

محبی شاید ترجیح می‌داد گل شماره ۲۰۰ به گل پیروزی‌بخش یکی از ماندگارترین مسابقات دوران فوتبالش تبدیل شود، اما این اتفاق فقط ۱۰ دقیقه دوام آورد.

یاسر آسانی؛ مرد گل شماره ۲۰۱

یاسر آسانی که پیش از گل مساوی یک بار تیر دروازه پرسپولیس را نیز به لرزه درآورده بود، در دقیقه ۶۰ توانست پیام نیازمند را مغلوب کند و نتیجه را یک بر یک کند.

با این گل، آسانی صاحب گل شماره ۲۰۱ دربی شد و مجموع گل‌های استقلال نیز به ۹۶ رسید. گزارش‌های منتشرشده پس از مسابقه هم زمان گل آسانی را دقیقه ۶۰ و نتیجه نهایی را تساوی یک بر یک ثبت کرده‌اند.

به این ترتیب دو بازیکنی که دربی ۱۰۷ را با گل‌های خود تعیین کردند، هر دو به شکلی متفاوت وارد تاریخ شدند؛ محبی به‌عنوان صاحب عدد رُند ۲۰۰ و آسانی به‌عنوان بازیکنی که شهرآورد را وارد «قرن سوم گلزنی» کرد.

اولین گل تاریخ دربی را چه کسی زد؟

داستان گل‌های دربی از ۲۷ مرداد ۱۳۴۷ آغاز شد؛ دومین رویارویی استقلال و پرسپولیس که با تساوی یک بر یک به پایان رسید.

گل نخست آن مسابقه و نخستین گل تاریخ تقابل دو تیم را جابری‌زاده برای تاج، نام آن زمان استقلال، به ثمر رساند و حسین همیشه‌جوان نیز برای پرسپولیس مساوی کرد. در منابع آماری جدیدتر نام گلزن استقلال غالباً «حسن جابری‌زاده» آمده، در حالی که برخی منابع تاریخی او را «امیرحسین جابری‌زاده» ثبت کرده‌اند. اصل رکورد اما مورد اتفاق است: جابری‌زاده نخستین گلزن شناخته‌شده شهرآورد است.

او در دقیقه ۶۷ گل زد و حسین همیشه‌جوان در دقیقه ۸۴ از روی نقطه پنالتی پاسخ داد.

از همان مسابقه داستانی شروع شد که ۵۸ سال بعد در نقش جهان به عدد ۲۰۱ رسید.

گل شماره ۵۰؛ حسن روشن در یکی از دربی‌های سه‌گله استقلال

برای رسیدن به گل شماره ۵۰ باید به ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۶ و لیگ تخت جمشید برگردیم.

استقلال آن مسابقه را سه بر صفر برد. محرم عاشری گل اول را در دقیقه ۴۵ زد، حسن روشن در دقیقه ۸۳ گل دوم را به ثمر رساند و سعید مراغه‌چیان در دقیقه ۸۸ نتیجه را سه بر صفر کرد.

با شیوه شمارشی که بازی کشف‌شده سال ۱۳۴۷ و گل‌های واقعی مسابقات نیمه‌تمام را در نظر می‌گیرد، ضربه حسن روشن گل شماره ۵۰ تاریخ دربی محسوب می‌شود. منابع آماری جدید، این مسابقه را در این توالی «دربی شماره ۲۱» معرفی می‌کنند.

این بخش از تاریخ دربی نمونه خوبی از دلیل اختلاف برخی منابع در شماره‌گذاری شهرآوردهاست؛ کشف و اضافه شدن دیدارهای قدیمی‌تر باعث شده شماره بعضی مسابقات در آرشیوهای قدیمی و جدید یکسان نباشد.

گل شماره ۱۰۰؛ رکورد جاودانه علی سامره

شاید خاص‌ترین گل رُند تاریخ دربی متعلق به علی سامره باشد.

دربی شماره ۵۴ در ۲۰ دی ۱۳۸۱ در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار شد. سامره تقریباً بلافاصله پس از سوت آغاز مسابقه دروازه پرسپولیس را باز کرد.

این گل دو رکورد را همزمان ساخت: هم گل شماره ۱۰۰ تاریخ دربی بود و هم همچنان به‌عنوان سریع‌ترین گل شهرآورد شناخته می‌شود.

باشگاه استقلال نیز در مرور رسمی این صحنه، زمان گل را حدود ۳۰ ثانیه پس از آغاز مسابقه ثبت کرده و به همین دلیل لقب «علی ۳۰ ثانیه» برای سامره ماندگار شد. مسابقه در نهایت یک بر یک تمام شد.

یعنی درست مانند گل شماره ۲۰۰ محبی، گل شماره ۱۰۰ نیز در یک دربی یک-یک ثبت شد.

گل شماره ۱۵۰؛ شهباززاده گل زد اما پرسپولیس برد

ایستگاه بعدی در دوم آذر ۱۳۹۳ رقم خورد.

سجاد شهباززاده گل نخست استقلال را در دیداری به ثمر رساند که در نهایت با بازگشت پرسپولیس همراه شد. محمد نوری و امید عالیشاه گل‌های سرخ‌ها را زدند و پرسپولیس دو بر یک برنده شد.

اما گل شهباززاده یک ارزش آماری ماندگار داشت: گل شماره ۱۵۰ تاریخ شهرآورد بود.

جالب اینکه سه عدد مهم ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ به بازیکنان استقلال رسیدند، اما پرسپولیس در مهم‌ترین ایستگاه بعدی یعنی ۲۰۰، این زنجیره را با گل محمدمهدی محبی شکست.

چرا آمار گل‌های دربی ۲۰۱ است اما گاهی عدد ۲۰۶ دیده می‌شود؟

این همان بخشی است که معمولاً باعث سردرگمی هواداران می‌شود.

در شیوه مورد استفاده برای رکورد گل شماره ۲۰۰، تنها گل‌هایی که واقعاً در زمین وارد دروازه شده‌اند محاسبه می‌شوند. با این روش، استقلال ۹۶ گل و پرسپولیس ۱۰۵ گل دارند:

۹۶ + ۱۰۵ = ۲۰۱ گل.

اما چهار مسابقه در تاریخ دربی با حکم انضباطی سه بر صفر ثبت شده‌اند؛ سه رأی به سود استقلال و یک نتیجه سه بر صفر به سود پرسپولیس. اگر نتیجه رسمی این پرونده‌ها به جای گل‌های واقعی داخل زمین مبنای آمار قرار بگیرد، استقلال به ۱۰۱ گل و پرسپولیس به ۱۰۵ گل می‌رسند و مجموع رسمی به ۲۰۶ می‌رسد.

این اختلاف به این دلیل نیست که ۱۲ گل خیالی ساده به عدد ۲۰۱ اضافه شده باشد. بعضی از آن مسابقات قبل از نیمه‌تمام ماندن خودشان گل داشته‌اند و رأی سه بر صفر جایگزین نتیجه داخل زمین شده است.

برای نمونه، در یکی از دربی‌های قدیمی استقلال یک بر صفر جلو بود که بازی نیمه‌تمام شد و نتیجه سه بر صفر اعلام شد. در دیداری دیگر نتیجه داخل زمین یک بر یک بود، اما پس از ترک زمین توسط پرسپولیس، استقلال سه بر صفر برنده اعلام شد. در دربی جنجالی دی ۱۳۷۳ نیز مسابقه تا اواخر بازی دو بر دو بود و سپس نتیجه سه بر صفر به سود استقلال ثبت شد.

پس ۲۰۱ تعداد گل‌های واقعی و ۲۰۶ حاصل محاسبه نتایج رسمی انضباطی در جدول نتایج است؛ دو معیار متفاوت که نباید با هم مخلوط شوند.

استقلال ۹۶، پرسپولیس ۱۰۵؛ سرخ‌ها در تعداد گل جلوترند

بعد از دربی ۱۰۷، برتری پرسپولیس در تعداد گل‌های واقعی همچنان پابرجاست.

سرخ‌ها با ۱۰۵ گل، ۹ گل بیشتر از استقلال زده‌اند و آبی‌ها با گل یاسر آسانی به عدد ۹۶ رسیده‌اند.

این آمار البته درباره تعداد بردها یا برتری تاریخی مطلق دو تیم چیزی نمی‌گوید؛ صرفاً تعداد توپ‌هایی را نشان می‌دهد که در زمین وارد دروازه حریف شده‌اند.

اما عدد ۲۰۱ یک ویژگی جذاب دارد: حالا دربی وارد مرحله‌ای شده که گل شماره ۲۵۰ دیگر یک اتفاق بسیار دور نیست. اگر میانگین تاریخی گلزنی مسابقات ادامه پیدا کند، احتمالاً در سال‌های آینده نام بازیکن دیگری به فهرست گلزنان رُند اضافه خواهد شد.

محبی و آسانی؛ دو تازه‌وارد در باشگاه گل‌های تاریخی دربی

از جابری‌زاده و حسن روشن تا علی سامره و سجاد شهباززاده، گل‌های رُند دربی همیشه بیشتر از یک گل معمولی در جدول آمار باقی مانده‌اند.

حالا محمدمهدی محبی نیز با گل شماره ۲۰۰ به این فهرست اضافه شده و یاسر آسانی با گل شماره ۲۰۱ بلافاصله فصل بعدی داستان را آغاز کرده است.

دربی ۱۰۷ شاید از نظر نتیجه همان یک-یک آشنای فوتبال ایران باشد، اما از نظر تاریخ آماری مسابقه‌ای متفاوت بود: پرسپولیس گل صدم‌وپنجم خود را زد، استقلال به گل نودوششم رسید و مجموع گل‌های واقعی دو تیم برای نخستین بار از مرز ۲۰۰ عبور کرد.