داعش پشت حمله مرگبار به کمپ کارلوس کی‌روش؛ ۱۱ نفر ربوده و هزاران نفر آواره شدند

حمله به کمپ گردشگری کارلوس کی‌روش در موزامبیک اکنون از یک خبر اولیه درباره تخریب یک مجموعه گردشگری فراتر رفته و به بخشی از بحران امنیتی گسترده‌تر شمال این کشور تبدیل شده است.

Mozambique Times در گزارشی که ۶ سپتامبر منتشر کرد، اعلام کرد مهاجمان از گروه‌های شورشی «مورد حمایت داعش» بوده‌اند که از استان کابو دلگادو به سمت غرب و استان نیاسا حرکت کرده‌اند. بر اساس همین گزارش، این جابه‌جایی حدود دو تا سه ماه زیر نظر نیروهای امنیتی بوده، اما مهاجمان در نهایت توانسته‌اند وارد منطقه مارانژیرا شوند و عملیات خود را انجام دهند.

حمله داعش به کمپ کارلوس کی‌روش چگونه انجام شد؟

حمله روز پنجشنبه ۳ سپتامبر در مارانژیرا، منطقه مارروپا در استان نیاسا و در محدوده حائل ذخیره‌گاه ویژه نیاسا رخ داد.

منابع محلی گزارش داده‌اند مهاجمان پیش از حمله، زیرساخت‌های مخابراتی منطقه را هدف قرار دادند. Integrity Magazine نوشته است آنتن‌های تلفن همراه در صبح همان روز تخریب شدند و سپس حمله به مجموعه Mozambique Wild Adventures آغاز شد. کمپ اصلی و اقامتگاه چادری این پروژه به‌طور کامل از بین رفت.

این اقدام احتمالاً ارتباط منطقه را در حساس‌ترین ساعات حمله مختل کرده و کار نیروهای امنیتی و کارکنان مجموعه را دشوارتر کرده است.

Mozambique Times می‌گوید مهاجمان علاوه بر کمپ، یک مرکز درمانی، پاسگاه پلیس و آنتن مخابراتی را نیز به آتش کشیدند و ذخایر غذایی را غارت کردند. پلیس نیاسا نیز تأیید کرده است که غارت مواد غذایی بخشی از الگوی عملیاتی این گروه‌ها در حملات گذشته بوده است.

۱۱ نفر ربوده شدند؛ اما آیا آنها گردشگر بودند؟

یکی از مهم‌ترین اطلاعات جدید، روشن‌تر شدن آمار ربوده‌شدگان است.

Mozambique Times تعداد افراد ربوده‌شده را ۱۱ نفر اعلام کرده و نوشته است برخی از آنها کودک بوده‌اند. این رسانه در عین حال مشخص نکرده که همه این افراد از کارکنان کمپ، ساکنان محلی یا گردشگران بوده‌اند.

بنابراین عبارت «چندین گردشگر ربوده شدند» با اطلاعات فعلی دقیق نیست.

رویترز در گزارش اولیه خود اعلام کرده بود سه شهروند آمریکایی که هنگام حمله برای شکار ورزشی در منطقه حضور داشتند، با هواپیما تخلیه شدند. در آن مقطع، تعداد ربوده‌شدگان هنوز قابل تأیید نبود و تنها از ربوده‌شدن شماری از غیرنظامیان صحبت می‌شد.

گزارش جدید Mozambique Times اکنون عدد ۱۱ را مطرح کرده، اما سه گردشگر آمریکایی جزو افراد نجات‌یافته بوده‌اند، نه ربوده‌شدگان.

تعداد آوارگان از دو هزار نفر فراتر رفت

گزارش‌های اولیه از جابه‌جایی بیش از دو هزار نفر خبر می‌دادند، اما اطلاعات تازه رقم بالاتری را نشان می‌دهد.

Mozambique Times نوشته است تا روز شنبه دست‌کم ۲۷۰۰ نفر به روستای مجاور Priringilane در حدود ۲۰ کیلومتری شهر مارروپا گریخته بودند. مقام‌های محلی نیز اعلام کرده‌اند این افراد تحت حمایت نهادهای امدادی و مدیریت بحران قرار گرفته‌اند.

برخی گزارش‌های رسمی‌تر همچنان از «حدود دو هزار نفر» سخن می‌گویند. دولت استان نیاسا نیز اصل حمله تروریستی را رسماً تأیید کرده و گفته موج تازه‌ای از آوارگی در منطقه ایجاد شده است.

بنابراین می‌توان گفت حداقل بیش از دو هزار نفر آواره شده‌اند و تازه‌ترین برآورد رسانه محلی، تعداد آنها را نزدیک ۲۷۰۰ نفر می‌داند.

یک کشته در حمله؛ روایت‌ها درباره هویت قربانی متفاوت است

مرگ دست‌کم یک نفر نیز اکنون تأیید شده است.

Mozambique Times قربانی را یک زن معرفی کرده و همچنین از زخمی‌شدن یکی از اعضای نیروهای دفاعی و امنیتی خبر داده است.

در مقابل، یک گزارش تازه از Repórter Nacional به نقل از منابع محلی گفته است یک عضو نیروهای دفاعی کشته و فرد دیگری زخمی شده است.

این اختلاف نشان می‌دهد جزئیات مربوط به هویت قربانی هنوز در همه منابع یکسان نیست. به همین دلیل، دقیق‌ترین عبارت در شرایط فعلی این است که مرگ دست‌کم یک نفر در حمله تأیید شده است، اما درباره هویت او گزارش‌های متفاوتی وجود دارد.

۱۵ خودرو چه شد؟

گزارش رسانه Miramar در موزامبیک می‌گوید مهاجمان حدود ۱۵ خودرو متعلق به مجموعه را با خود برده‌اند. برخی گزارش‌های بعدی از تخریب یا آتش‌گرفتن خودروها نیز سخن گفته‌اند، اما اطلاعات دقیق درباره سرنوشت هر ۱۵ خودرو هنوز یکسان نیست.

در کنار خودروها، ساختمان‌های اصلی مجموعه، اقامتگاه‌های گردشگری و بخش زیادی از تجهیزات نیز تخریب یا غارت شده‌اند.

حدود ۱۵ کارمند مجموعه نیز هنگام حمله فرار کردند و به مناطق جنگلی اطراف پناه بردند. نیروهای امنیتی موزامبیک بعداً وارد منطقه شدند و عملیات تعقیب مهاجمان را آغاز کردند.

سرمایه ۳.۵ میلیون دلاری کارلوس کی‌روش چه شد؟

کمپ مورد حمله بخشی از پروژه Mozambique Wild Adventures است که با کارلوس کی‌روش ارتباط مالکیتی و سرمایه‌گذاری دارد.

Integrity Magazine به نقل از منبعی نزدیک به کی‌روش، ارزش سرمایه‌گذاری انجام‌شده در این پروژه طی بیش از یک دهه را حدود ۳.۵ میلیون دلار برآورد کرده است. همان منبع گفته کمپ پس از حمله غارت، تخریب و سوزانده شده و بخش عمده سرمایه‌گذاری از بین رفته است.

Mozambique Times نیز می‌گوید این مجموعه در سال ۲۰۰۶ راه‌اندازی شده و از مهم‌ترین منابع اشتغال بخش خصوصی در منطقه بوده است.

بنابراین خسارت فقط متوجه سرمایه شخصی کی‌روش نیست؛ نابودی مجموعه می‌تواند روی اشتغال محلی، گردشگری و برنامه‌های مرتبط با حفاظت از حیات‌وحش نیز اثر بگذارد.

ارتباط مهاجمان با داعش چقدر قطعی است؟

در گزارش‌های جدید از عبارت‌هایی مانند «شورشیان مورد حمایت داعش» یا «وابسته به داعش» استفاده شده است.

این گروه‌های شورشی از سال ۲۰۱۷ عمدتاً در استان کابو دلگادو فعال بوده‌اند و رویترز نیز شورش مسلحانه شمال موزامبیک را یک شورش مرتبط با گروه دولت اسلامی توصیف کرده است؛ بحرانی که طی سال‌های گذشته هزاران کشته و صدها هزار آواره برجای گذاشته است.

Mozambique Times نیز صراحتاً مهاجمان مارانژیرا را نیروهای مورد حمایت داعش معرفی کرده و نوشته است آنها از کابو دلگادو به سمت نیاسا حرکت کرده بودند.

با این حال، این عبارت با «داعش رسماً در بیانیه‌ای مسئولیت حمله را پذیرفت» تفاوت دارد. در منابع بررسی‌شده برای این گزارش، تأیید مستقلی از بیانیه رسمی پذیرش مسئولیت از سوی خود داعش دیده نمی‌شود. بنابراین دقیق‌تر است گفته شود حمله به شبه‌نظامیان مرتبط یا مورد حمایت داعش نسبت داده شده است.

حمله به کی‌روش، زنگ خطر امنیتی برای نیاسا

حادثه مارانژیرا فقط حمله به یک کمپ مشهور نیست. نیاسا پیش‌تر نیز هدف نفوذ شورشیان قرار گرفته بود. Mozambique Times می‌گوید این سومین مورد موفق حمله گروه‌های فعال در کابو دلگادو به استان همسایه نیاسا است و نمونه‌هایی در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۵ نیز ثبت شده‌اند.

موقعیت جغرافیایی وسیع نیاسا و تمرکز بخش قابل توجهی از نیروهای امنیتی موزامبیک در مناطق شمالی کابو دلگادو برای حفاظت از پروژه‌های بزرگ انرژی، از عواملی عنوان شده که کنترل مناطق دیگر را دشوارتر کرده است.

برای کارلوس کی‌روش نیز این حمله یک خسارت شخصی و اقتصادی جدی است، اما پیامد انسانی حادثه بسیار بزرگ‌تر است: دست‌کم یک کشته، ۱۱ ربوده‌شده و حدود ۲۷۰۰ آواره.

آخرین اطلاعات نشان می‌دهد سه گردشگر آمریکایی سالم از منطقه خارج شده‌اند، اما سرنوشت ۱۱ فرد ربوده‌شده همچنان مهم‌ترین ابهام پرونده است. همچنین نیروهای امنیتی کنترل تردد میان مارروپا و مکولا را دوباره برقرار کرده‌اند، هرچند مقام‌های محلی می‌گویند وضعیت منطقه همچنان شکننده است.

آنچه زمانی پروژه‌ای ۳.۵ میلیون دلاری برای گردشگری و حفاظت از طبیعت بود، اکنون به یکی از نمادهای تازه گسترش ناامنی از کابو دلگادو به نیاسا تبدیل شده است.