طعنه سنگین پیاتزا بعد از برد چین؛ «مخالف خرید میزبانی VNL هستم» / نیمکت ایران برگ برنده شد

تیم ملی والیبال ایران مرحله مقدماتی قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ را با بردی مهم به پایان رساند. ایران در جدال دو تیم بدون شکست گروه B، چین را با نتایج ۲۵ بر ۲۳، ۲۳ بر ۲۵، ۲۵ بر ۲۲ و ۲۵ بر ۲۳ شکست داد و با سه برد کامل صدرنشین گروه شد.

پوریا خانزاده با ۲۰ امتیاز بهترین امتیازآور ایران بود و مرتضی شریفی نیز ۱۷ امتیاز کسب کرد. در طرف مقابل وانگ بین ۱۸ امتیاز گرفت و جیانگ چوان که به‌عنوان بازیکن ذخیره وارد زمین شد، ۱۴ امتیاز برای چین به دست آورد. والیبال‌ورلد یکی از دلایل اصلی برتری ایران را خطاهای مستقیم کمتر نسبت به حریف ارزیابی کرده است.

این همان مسابقه‌ای بود که پیاتزا منتظرش بود. ایران در دو بازی نخست نیوزیلند و هند را بدون واگذاری ست شکست داده بود، اما کیفیت چین به سرمربی ایتالیایی امکان داد تیمش را در فضایی نزدیک‌تر به والیبال سطح اول جهان محک بزند.

منظور پیاتزا از «بازی گرم‌کننده» چه بود؟

پیاتزا بعد از مسابقه عبارت جالبی به کار برد و گفت دیدار با چین برای او یک «بازی گرم‌کننده» بود.

برداشت درست از این جمله آن نیست که سرمربی ایران حریف را ضعیف می‌دانست؛ اتفاقاً ادامه صحبت‌های او دقیقاً خلاف چنین برداشتی را نشان می‌دهد. پیاتزا توضیح داد دو حریف قبلی ایران در سطح تیم‌هایی که در لیگ ملت‌ها حضور دارند نبودند و بازی با چین نخستین مسابقه‌ای بود که می‌توانست فشار واقعی بیشتری به تیمش وارد کند.

از این منظر، «گرم‌کننده» بیشتر به معنای آماده شدن ایران برای مسابقات سخت‌تر مرحله حذفی است.

تفاوت هم در زمین دیده شد. ایران برای اولین بار در این مسابقات یک ست از دست داد، چند بار در امتیازات پایانی تحت فشار قرار گرفت و مجبور شد برای بردن ست‌های نزدیک تصمیم‌های دقیق‌تری بگیرد.

همین موقعیت‌هاست که یک تیم را برای مرحله حذفی آماده می‌کند.

پیاتزا از اشتباهات پایان ست دوم راضی نبود

ایران تنها ست از دست‌رفته خود در مرحله گروهی را برابر چین واگذار کرد.

پیاتزا مشخصاً به اشتباهات پایان ست دوم و بخش میانی ست سوم اشاره کرد؛ مقاطعی که چین توانست ریتم مسابقه را تغییر دهد. اما برای سرمربی ایران مهم‌تر از خود اشتباه، واکنش تیم بعد از آن بود.

او تأکید کرد شاگردانش در امتیازات حساس دوباره کنترل مسابقه را به دست گرفتند و توانستند لحظات تعیین‌کننده را به سود خود تمام کنند. پیاتزا همین مسئله را نشانه‌ای از پیشرفت روزبه‌روز ایران دانست.

این نکته در والیبال حذفی اهمیت دوچندانی دارد. مقابل حریفان قوی، لزوماً تیمی برنده نیست که در تمام مسابقه بهتر بازی کند؛ گاهی فقط کافی است در چند امتیاز پایانی ست، انتخاب‌های درست‌تری داشته باشد.

ایران مقابل چین دقیقاً این تجربه را به دست آورد.

پیام مهم پیاتزا: ایران فقط شش بازیکن ندارد

شاید از منظر فنی، مهم‌ترین جمله سرمربی ایران درباره نیمکت تیم بود.

پیاتزا گفت بازی چین ثابت کرد ایران به همه بازیکنان حاضر روی نیمکت احتیاج دارد و کادر فنی می‌تواند از آنها استفاده کند.

این جمله را می‌توان بخشی از فلسفه اصلی سرمربی ایتالیایی دانست.

در تورنمنتی فشرده مانند قهرمانی آسیا، تکیه روی شش یا هفت بازیکن اصلی ریسک بزرگی است. فاصله مسابقات کوتاه است و از مرحله یک‌چهارم نهایی به بعد، فشار روانی و بدنی بیشتر خواهد شد.

اگر ایران به نیمه‌نهایی و فینال برسد، پیاتزا باید همزمان سه موضوع را مدیریت کند: افت بدنی بازیکنان اصلی، تغییر جریان بازی با تعویض‌ها و داشتن جانشین آماده در صورت مصدومیت یا افت یک بازیکن.

برد مقابل چین برای او از این زاویه ارزشمند بود که بعضی گزینه‌های ذخیره نیز در شرایط پرفشار آزمایش شدند.

چرا پیاتزا از چین تعریف کرد؟

پیاتزا در صحبت‌هایش چند بار به روند پیشرفت چین اشاره کرد و گفت این تیم حتی زمانی که در لیگ ملت‌ها فقط یک برد داشت، با نفرات اصلی بازی می‌کرد تا از سطح بالای رقابت برای پیشرفت استفاده کند.

آمار رسمی VNL ۲۰۲۶ این بخش از صحبت او را تأیید می‌کند. چین مرحله مقدماتی لیگ ملت‌ها را با یک برد و ۱۱ شکست و در قعر جدول تمام کرد. با این حال، چون میزبان مرحله نهایی در نینگبو بود، به‌صورت خودکار به یک‌چهارم نهایی رسید و آنجا برابر ژاپن ۳ بر یک شکست خورد.

نکته مورد توجه پیاتزا این است که صرف حضور مقابل قدرت‌های جهان، حتی اگر با شکست‌های متعدد همراه باشد، می‌تواند برای یک تیم در حال توسعه ارزش فنی داشته باشد.

به اعتقاد او، چین نمونه چنین مسیری است.

کنایه تند پیاتزا به «فروش میزبانی» لیگ ملت‌ها

اما پیاتزا بلافاصله بخش دیگری از این سازوکار را زیر سؤال برد.

او گفت با «فروش میزبانی مرحله نهایی» موافق نیست، زیرا از نگاه او یک تیم با گرفتن میزبانی می‌تواند حضورش در دور نهایی را بدون کسب جایگاه لازم در مرحله مقدماتی تضمین کند. این تعبیر، دیدگاه انتقادی شخص پیاتزا درباره فرمت مسابقات است و نباید آن را به معنای وجود تخلف یا خرید غیرقانونی سهمیه دانست.

طبق مقررات رسمی VNL، میزبان مرحله نهایی سهمیه تضمین‌شده دارد.

این سازوکار در سال ۲۰۲۵ نیز برای چین اجرا شد. نینگبو میزبان مرحله پایانی بود و FIVB رسماً اعلام کرد هفت تیم برتر دور مقدماتی به همراه چین به‌عنوان کشور میزبان وارد مرحله نهایی شدند.

همین اتفاق در ۲۰۲۶ نیز تکرار شد. نینگبو برای دومین سال متوالی میزبان مرحله نهایی مردان بود و چین حتی با رتبه آخر مرحله مقدماتی به دور حذفی رفت.

بنابراین انتقاد پیاتزا مشخصاً متوجه سهمیه خودکار میزبان است.

چرا این انتقاد برای ایران هم اهمیت دارد؟

حرف پیاتزا فقط درباره چین نیست.

ایران در سال‌های اخیر برای رسیدن به مرحله نهایی لیگ ملت‌ها مجبور بوده تمام امتیازات مرحله مقدماتی را از مسیر ورزشی کسب کند. در مقابل، اگر میزبان خارج از محدوده صعود باشد، یکی از جایگاه‌های مرحله حذفی عملاً به او اختصاص پیدا می‌کند و فقط هفت سهمیه دیگر برای سایر تیم‌ها باقی می‌ماند.

در VNL ۲۰۲۶ نیز والیبال‌ورلد پیش از مسابقات اعلام کرده بود فینال مردان در چین برگزار می‌شود و چین به‌عنوان میزبان در مرحله پایانی حضور خواهد داشت.

برای تیمی مانند ایران که برای قرار گرفتن میان هشت تیم برتر جهان می‌جنگد، این تفاوت می‌تواند کاملاً تعیین‌کننده باشد.

از همین رو انتقاد پیاتزا احتمالاً فقط یک اظهار نظر لحظه‌ای بعد از مسابقه نیست؛ بلکه به مسئله‌ای مربوط است که مستقیماً روی مسیر صعود تیم خودش نیز اثر می‌گذارد.

چین ضعیفِ جدول VNL، اما خطرناک در آسیا

یکی از نکات جالب شرایط فعلی چین همین تضاد است.

این تیم در VNL با رکورد یک برد و ۱۱ شکست در پایین جدول قرار گرفت، اما در سطح آسیا همچنان تیمی بسیار خطرناک است. ایران برای شکست دادن چین مجبور شد چهار ست نزدیک بازی کند و اختلاف هیچ‌یک از سه ست برده ایران بیشتر از سه امتیاز نبود.

این همان چیزی است که پیاتزا روی آن تأکید می‌کند: بازی مداوم مقابل تیم‌های سطح بالا می‌تواند حتی بدون بردهای فراوان به رشد یک تیم کمک کند.

چین بعد از هفته‌ها تقابل با لهستان، ژاپن، برزیل، فرانسه و دیگر قدرت‌های جهان، حالا در قهرمانی آسیا تجربه مسابقات سطح بالاتری را همراه خود دارد.

بنابراین برد ایران نیز از نظر فنی ارزش بیشتری از دو پیروزی نخست مرحله گروهی داشت.

حالا چین‌تایپه؛ دیگر خبری از «بازی گرم‌کننده» نیست

مرحله مقدماتی تمام شده و ایران از اینجا وارد مسابقاتی می‌شود که یک اشتباه می‌تواند همه‌چیز را پایان دهد.

طبق برنامه رسمی والیبال‌ورلد، ایران پنجشنبه ۱۹ شهریور ساعت ۱۴ به وقت ایران در مرحله یک‌چهارم نهایی مقابل چین‌تایپه قرار خواهد گرفت. چین‌تایپه با یک برد و دو شکست به مرحله حذفی رسیده، اما در مسابقه آخر تایلند را تا ست پنجم تحت فشار قرار داد و پنج بازیکنش امتیاز دو رقمی کسب کردند.

ایران روی کاغذ تیم برتر است، اما پیاتزا حالا دلیل خوبی برای تأکید روی نیمکت دارد.

ملی‌پوشان کمتر از یک روز بعد از مسابقه چهارسته و سنگین مقابل چین دوباره باید وارد زمین شوند و همین فشردگی می‌تواند مدیریت انرژی را تعیین‌کننده کند.

پیاتزا پیامش را گرفت؛ ایران برای قهرمانی به «تیم» نیاز دارد

پیروزی مقابل چین سومین برد ایران در سه مسابقه بود، اما از دید سرمربی تیم ملی، ارزش اصلی بازی چیز دیگری بود.

ایران برای نخستین بار تحت فشار واقعی قرار گرفت، یک ست باخت، در چند مقطع اشتباه کرد و در عین حال توانست سه ست نزدیک را در لحظات پایانی ببرد. خانزاده و شریفی نقش پررنگی داشتند، اما پیاتزا بلافاصله بعد از مسابقه به جای تمرکز روی ستاره‌ها از اهمیت کل نیمکت صحبت کرد.

این شاید مهم‌ترین پیام او پیش از ورود به مرحله حذفی باشد.

قهرمانی آسیا که سهمیه مستقیم المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ را نیز به همراه دارد، با شش بازیکن به دست نمی‌آید. این مسابقات علاوه بر آمادگی فنی، عمق ترکیب، مدیریت فشار و توان واکنش در امتیازات حساس را می‌سنجد. قهرمانی ۲۰۲۶ رسماً یکی از مسیرهای انتخابی المپیک و جام جهانی ۲۰۲۷ است.

چین اولین آزمون جدی ایران بود و تیم پیاتزا آن را با موفقیت پشت سر گذاشت. از پنجشنبه اما مرحله‌ای آغاز می‌شود که دیگر حتی اصطلاح «بازی گرم‌کننده» هم جایی ندارد؛ هر مسابقه می‌تواند ایران را یک قدم به المپیک نزدیک‌تر کند یا تمام مسیر را همان‌جا متوقف کند.