استقلال روی یخ هم آبی شد؛ پروژه تازه باشگاه برای دختران هاکی | بودجه مستقل از فوتبال

پژمان فزونخواه، مدیر ورزش‌های قهرمانی باشگاه استقلال، به همراه محمدی، سرپرست تیم و جمعی از اعضای کادر هاکی روی یخ استقلال در محل تمرین دختران این رشته حاضر شد و از نزدیک روند آماده‌سازی آنها را مشاهده کرد.

فزونخواه در این بازدید تأکید کرد سیاست باشگاه استقلال حمایت از رشته‌های مختلف ورزشی تا حد توان مالی باشگاه است و بودجه بخش‌های غیرفوتبالی نیز مستقل از تیم فوتبال تعریف شده است.

این تفکیک بودجه‌ای شاید مهم‌ترین قسمت اظهارات مدیر ورزش‌های قهرمانی استقلال باشد. یکی از نگرانی‌های همیشگی هنگام ورود باشگاه‌های بزرگ فوتبالی به رشته‌های دیگر، این است که هزینه تیم‌های جدید از منابع فوتبال تأمین شود و در نهایت با اولین فشار مالی، رشته‌های غیرفوتبالی حذف شوند.

موضع اعلام‌شده استقلال، دست‌کم در سطح سیاست مدیریتی، خلاف این الگو است؛ یعنی قرار است رشته‌هایی مانند هاکی روی یخ به‌عنوان بخشی مستقل از ساختار ورزش قهرمانی باشگاه فعالیت کنند.

چرا استقلال سراغ هاکی روی یخ دختران رفت؟

هاکی روی یخ هنوز در مقایسه با فوتبال، والیبال یا بسکتبال رشته‌ای کوچک در ایران محسوب می‌شود، اما سرعت رشد بخش زنان آن قابل توجه بوده است.

تیم ملی زنان ایران در خرداد و تیر ۱۴۰۵ برای نخستین بار در جام آسیایی تات‌نفت ۲۰۲۶ در کازان روسیه شرکت کرد و توانست به فینال برسد. ایران در جریان این مسابقات روسیه را ۷ بر ۴ و تاتارستان را ۹ بر ۳ شکست داد و در فینال با نتیجه ۵ بر ۲ مقابل چین متوقف شد تا عنوان نایب‌قهرمانی را به دست بیاورد.

این نتایج برای رشته‌ای که زیرساخت بسیار محدودی در ایران دارد، قابل توجه است.

فزونخواه نیز در صحبت با بازیکنان دقیقاً روی همین موضوع دست گذاشت و گفت دختران ایرانی با وجود عمر کوتاه هاکی روی یخ در کشور توانایی خود را نشان داده‌اند و استقلال می‌خواهد به بیشتر دیده‌شدن این ظرفیت کمک کند.

بنابراین ورود استقلال فقط یک تصمیم برای افزایش تعداد تیم‌های باشگاه نیست؛ از منظر رسانه‌ای می‌تواند پیوند یک برند چندمیلیونی با رشته‌ای باشد که یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتش کمبود دیده‌شدن است.

حضور استقلال چه چیزی را برای لیگ زنان تغییر می‌دهد؟

لیگ هاکی روی یخ بانوان ایران پیش از ورود استقلال نیز ساختار باشگاهی خود را داشته است.

در فصل گذشته تیم ام‌دات‌آر با ۲۶ امتیاز قهرمان لیگ بانوان شد، هاکی پاندا در جایگاه دوم قرار گرفت و پنگوئن‌های آیس‌باکس و آیس‌استارز نیز سوم و چهارم شدند.

صفحه فعلی باشگاه‌های انجمن هاکی روی یخ نیز همین چهار تیم را در بخش بزرگسالان بانوان فهرست کرده است. نام استقلال هنوز در فهرست عمومی منتشرشده انجمن دیده نمی‌شود؛ موضوعی که با توجه به شکل‌گیری تازه کادر آبی‌ها می‌تواند به جدیدبودن پروژه یا به‌روزرسانی‌نشدن فهرست عمومی مربوط باشد و به‌تنهایی به معنای عدم ثبت رسمی تیم نیست.

اگر استقلال به صورت کامل وارد چرخه مسابقات شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین برندهای ورزش ایران وارد لیگی خواهد شد که تاکنون تیم‌های آن مخاطب عمومی بسیار محدودتری داشته‌اند.

این اتفاق می‌تواند تماشاگر، رسانه و حامی مالی بیشتری به مسابقات بیاورد؛ سه عنصری که برای رشد یک رشته نوپا تقریباً حیاتی هستند.

استقلال دیگر فقط یک باشگاه فوتبال نیست

ورود به هاکی روی یخ را باید در چارچوب برنامه بزرگ‌تر استقلال برای بازسازی هویت «باشگاه ورزشی» دید.

بر اساس برنامه منتشرشده برای فصل ۱۴۰۵، استقلال قصد دارد در مجموع در ۳۰ رشته مردان و ۲۵ رشته بانوان تیمداری کند؛ یعنی حدود ۵۵ رشته ورزشی. کشتی، والیبال، هندبال، بسکتبال، کاراته، تکواندو، دوومیدانی، وزنه‌برداری، رشته‌های آبی و چندین رشته دیگر در این برنامه قرار گرفته‌اند.

در تیرماه نیز فدراسیون هاکی از اعلام آمادگی استقلال برای شرکت در لیگ‌های برتر هاکی سالنی و هاکی چمنی در بخش مردان و زنان خبر داده بود. رئیس فدراسیون هاکی حضور استقلال را فرصتی برای افزایش جذابیت رسانه‌ای، جذب اسپانسر و بالا رفتن سطح رقابت‌ها توصیف کرد.

اکنون اضافه‌شدن هاکی روی یخ نشان می‌دهد دامنه فعالیت استقلال در خانواده هاکی گسترده‌تر از دو رشته سالنی و چمنی شده است.

اهمیت بودجه مستقل از فوتبال چیست؟

جمله فزونخواه درباره جدا بودن بودجه ورزش‌های غیرفوتبالی از فوتبال، یک پیام مدیریتی مشخص دارد.

تیم فوتبال استقلال به دلیل قراردادهای سنگین بازیکنان، هزینه سفر، کادر فنی و الزامات حرفه‌ای بخش بسیار بزرگی از منابع باشگاه را مصرف می‌کند. اگر هر رشته تازه مستقیماً به منابع فوتبال وابسته شود، کوچک‌ترین بحران مالی می‌تواند بقای آن را تهدید کند.

اما تعریف بودجه مستقل اجازه می‌دهد برای هر رشته مدل درآمد و هزینه جداگانه‌ای ایجاد شود؛ از اسپانسر اختصاصی و تبلیغات گرفته تا همکاری با فدراسیون‌ها و مجموعه‌های ورزشی.

این مدل برای هاکی روی یخ اهمیت بیشتری دارد، زیرا این رشته ذاتاً ارزان نیست. هزینه اجاره و نگهداری پیست یخ، تجهیزات تخصصی بازیکنان، لباس، اسکیت، چوب، محافظ‌ها و سفرهای خارجی باعث می‌شود تیمداری در آن بدون پشتوانه مالی پایدار دشوار باشد.

در حال حاضر بخش عمده فعالیت رسمی هاکی روی یخ ایران نیز در پیست آیس‌باکس ایران‌مال متمرکز است؛ انجمن هاکی روی یخ همین مجموعه را به‌عنوان محل اصلی فعالیت و آدرس خود معرفی می‌کند.

دختران هاکی ایران از کمبود استعداد رنج نمی‌برند؛ مشکل زیرساخت است

نتایج سال‌های اخیر نشان داده مسئله اصلی هاکی روی یخ زنان ایران لزوماً کمبود استعداد نیست.

تیم ملی زنان ایران پیش از نایب‌قهرمانی اخیر در کازان نیز تجربه موفقیت‌های بین‌المللی داشته و در جام آسیا و اقیانوسیه ۲۰۲۴ با شکست ۴ بر صفر فیلیپین به عنوان قهرمانی رسیده بود.

در سطح پایه نیز لیگ دختران زیر ۱۸ سال فعال است. در فصل جاری تیم‌هایی مانند هما، تندر، سیمرغ و سپندار رقابت می‌کنند و مسابقات آنها به شکل رسمی توسط انجمن هاکی روی یخ ثبت می‌شود.

به عبارت دیگر یک زنجیره استعداد از رده‌های نوجوانان و جوانان تا تیم ملی شکل گرفته است.

چالش اصلی این است که این زنجیره بتواند باشگاه‌های قدرتمند، امکانات تمرینی، مسابقات مستمر و حمایت اقتصادی کافی داشته باشد. ورود استقلال دقیقاً در همین نقطه می‌تواند اثرگذار باشد.

استقلال می‌تواند ستاره‌های ملی را در باشگاه نگه دارد؟

یکی از مزیت‌های ورود باشگاه‌های پرطرفدار این است که بازیکن فقط در مسابقات ملی دیده نمی‌شود.

در بسیاری از رشته‌های کمتر رسانه‌ای، ورزشکار ممکن است سال‌ها تمرین کند اما تنها هنگام مسابقات آسیایی یا جهانی برای چند روز مورد توجه قرار بگیرد. ایجاد تیم‌هایی با هوادار و رسانه اختصاصی باعث می‌شود فعالیت ورزشکاران در طول فصل نیز دیده شود.

این مسئله برای اسپانسرها نیز اهمیت دارد. برند تجاری زمانی برای سرمایه‌گذاری در یک تیم انگیزه بیشتری پیدا می‌کند که بداند مسابقات و بازیکنان آن تیم در رسانه و شبکه‌های اجتماعی مخاطب خواهند داشت.

استقلال میلیون‌ها هوادار دارد و حتی انتقال بخش بسیار کوچکی از این توجه به هاکی روی یخ می‌تواند میزان دیده‌شدن لیگ زنان را چند برابر کند.

پیام تاجرنیا به دختران هاکی استقلال

فزونخواه در جریان این بازدید پیام علی تاجرنیا، مدیرعامل باشگاه استقلال، را نیز به اعضای تیم منتقل کرد و گفت او علاقه‌مند به حضور در تمرین بوده اما به دلیل مشغله کاری نتوانسته همراه تیم باشد.

پیام مدیریتی باشگاه روشن است: بخش هاکی روی یخ قرار نیست صرفاً یک تیم تشریفاتی باشد.

اما معیار واقعی موفقیت این پروژه نه بازدیدها و اظهارات اولیه، بلکه تداوم تیمداری خواهد بود. قراردادهای منظم، پرداخت به‌موقع، کادر فنی حرفه‌ای، تمرین مستمر و حضور واقعی در مسابقات همان عواملی هستند که مشخص خواهند کرد پروژه استقلال در هاکی تا چه اندازه جدی است.

استقلال روی یخ؛ یک فرصت برای کل هاکی زنان ایران

استقلال با ورود به رشته‌های متعدد مسیر متفاوتی را نسبت به سال‌هایی که تقریباً تمام هویت باشگاه به فوتبال محدود شده بود، آغاز کرده است.

هاکی روی یخ شاید در نگاه اول یکی از غیرمنتظره‌ترین انتخاب‌ها باشد، اما اتفاقاً می‌تواند یکی از پروژه‌هایی باشد که بیشترین اثر رسانه‌ای را ایجاد می‌کند.

دختران ایران همین چند ماه قبل در روسیه تا فینال یک تورنمنت بین‌المللی پیش رفتند و تیم‌های رده پایه نیز به‌طور منظم در لیگ داخلی رقابت می‌کنند.

حالا ورود یک باشگاه بزرگ می‌تواند حلقه‌ای را که میان موفقیت تیم ملی و ضعف دیده‌شدن مسابقات باشگاهی وجود دارد، تقویت کند.

برای استقلال نیز این پروژه یک آزمون است؛ آزمون اینکه آیا آبی‌ها می‌توانند از یک باشگاه عمدتاً فوتبالی دوباره به یک مجموعه واقعی چندرشته‌ای تبدیل شوند یا خیر.

اگر وعده بودجه مستقل و حمایت پایدار عملی شود، حضور استقلال روی یخ می‌تواند فراتر از یک اقدام تبلیغاتی باشد و به یکی از مهم‌ترین اتفاقات سال‌های اخیر برای هاکی روی یخ دختران ایران تبدیل شود.