قیمت مرغ امروز ۲۰ شهریور ۱۴۰۵؛ سقوط نرخ‌ها در بازار / مرغ کامل تا ۲۵۰ هزار تومان پایین آمد؟

بر اساس نرخ‌های گزارش‌شده از بخشی از بازار خرده‌فروشی، مرغ کامل امروز با قیمت حدود ۲۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم عرضه می‌شود.

در همین فهرست، ران بدون پوست و بدون کمر ۳۹۶ هزار تومان، مغز ران ۴۴۱ هزار تومان، سینه مرغ بدون پوست با استخوان ۴۹۵ هزار تومان و فیله مرغ ۶۷۵ هزار تومان قیمت خورده است.

اما این جدول باید با یک توضیح مهم همراه باشد: بازار مرغ در ایران یک نرخ واحد و یکپارچه ندارد. تفاوت شهر، نوع عرضه، بسته‌بندی، برند و حتی ساعت خرید می‌تواند اختلاف قابل توجهی در قیمت ایجاد کند.

برای نمونه، گزارش بازار مشهد در ۱۹ شهریور، قیمت مرغ تازه را ۲۴۷ هزار تومان اعلام کرده بود؛ عددی بسیار نزدیک به نرخ ۲۵۰ هزار تومانی مورد اشاره. در مقابل، منابع سراسری‌تر برای مرغ کامل در روزهای اخیر ارقامی بین ۲۷۵ تا ۳۶۰ هزار تومان ثبت کرده‌اند.

یک اختلاف مهم؛ مرغ ۲۵۰ هزار تومان است یا ۳۶۰ هزار تومان؟

مهم‌ترین نکته بازار امروز همین اختلاف قیمت است.

مهدی یوسف‌خانی، دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور، امروز اعلام کرده با بهبود شرایط جوجه‌ریزی و افزایش عرضه، قیمت مرغ کاهش یافته و هر کیلو مرغ در بازار به ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان رسیده است.

از طرف دیگر، رصد بازار در هفته منتهی به ۱۹ شهریور نشان می‌داد مرغ در نقاط مختلف با دامنه‌ای حدود ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه می‌شود؛ یعنی فقط در یک هفته اختلاف کف و سقف بازار به ۵۵ هزار تومان در هر کیلو می‌رسید.

بنابراین نرخ ۲۵۰ هزار تومان را بهتر است قیمت مشاهده‌شده در برخی بازارها یا مراکز عرضه دانست، نه قیمت واحد مرغ در کل کشور.

این تفاوت برای خانوار مهم است. خرید یک مرغ دو کیلویی با نرخ ۲۵۰ هزار تومان حدود ۵۰۰ هزار تومان هزینه دارد، اما همین مرغ با نرخ ۳۶۰ هزار تومان ۷۲۰ هزار تومان تمام می‌شود؛ یعنی بیش از ۲۰۰ هزار تومان اختلاف فقط در یک خرید.

چرا قیمت مرغ ناگهان کاهش یافت؟

افزایش عرضه یکی از دلایل اصلی کاهش قیمت عنوان شده است.

دبیر انجمن کشتارگاه‌ها گفته شرایط جوجه‌ریزی مناسب‌تر شده و کمبودهای قبلی تا حد زیادی جبران شده است؛ موضوعی که ورودی مرغ به کشتارگاه‌ها و سپس شبکه توزیع را افزایش داده است.

این اتفاق باعث می‌شود فروشنده‌ای که با کالای روز و فسادپذیر روبه‌روست، نتواند مانند فروشنده برخی کالاهای بادوام محصول را برای مدت طولانی نگه دارد. افزایش عرضه در چنین بازاری سریع‌تر به تخفیف و کاهش نرخ تبدیل می‌شود.

اما یک عامل دیگر نیز نباید نادیده گرفته شود: ضعف تقاضای خانوار.

رئیس اتحادیه مرغداران گوشتی پیش‌تر گفته بود کاهش قدرت خرید باعث شده مردم حجم کمتری مرغ خریداری کنند و همین کاهش تقاضا تعادل بازار را به هم زده است. از این زاویه، افت قیمت فقط نتیجه «تولید فراوان» نیست؛ بخشی از آن می‌تواند نتیجه عقب‌نشینی مصرف‌کننده نیز باشد.

آیا واقعاً کشور با مازاد تولید مرغ روبه‌روست؟

اینجا نیز میان مسئولان و تشکل‌های صنفی اختلاف روایت وجود دارد.

در برخی تحلیل‌های بازار، کاهش نرخ به «مازاد تولید و عرضه بیشتر از تقاضا» نسبت داده می‌شود. دبیر انجمن کشتارگاه‌ها نیز در روزهای گذشته از شرایط مساعد تولید و عرضه سخن گفته است.

اما معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی موضع دقیق‌تری داشته و اعلام کرده تولید مرغ کشور لزوماً بیشتر از نیاز نیست؛ در عین حال قیمت در برخی روزها به زیر هزینه تمام‌شده تولید سقوط کرده است. وزارت جهاد به همین دلیل خرید حمایتی و تضمینی مرغ را دوباره در دستور کار قرار داده است.

پس استفاده از عبارت «مازاد قطعی تولید» کمی ساده‌سازی است.

ممکن است عرضه در یک مقطع زمانی یا منطقه خاص بیشتر از تقاضای جاری باشد، بدون آنکه تولید سالانه کشور واقعاً بیشتر از نیاز مصرفی باشد. کاهش قدرت خرید خانوار نیز می‌تواند همان اثری را ایجاد کند که از بیرون شبیه مازاد تولید دیده می‌شود.

دولت چرا دوباره مرغ می‌خرد؟

کاهش قیمت برای مصرف‌کننده خبر مثبتی است، اما اگر بیش از حد ادامه پیدا کند می‌تواند تولیدکننده را زیان‌ده کند.

وزارت جهاد کشاورزی در روزهای اخیر اعلام کرده خرید حمایتی مرغ دوباره آغاز می‌شود، زیرا قیمت فروش در برخی روزها کمتر از هزینه تمام‌شده تولید بوده است.

منطق خرید حمایتی این است که بخشی از مرغ مازاد بر تقاضای جاری از بازار جمع‌آوری و ذخیره شود تا قیمت مرغ زنده و مرغ گرم به سطحی برسد که ادامه تولید برای مرغدار صرفه اقتصادی داشته باشد.

اگر این کار انجام نشود، کاهش قیمت امروز ممکن است چند ماه بعد نتیجه معکوس داشته باشد؛ مرغدار زیان‌دیده جوجه‌ریزی را کاهش می‌دهد، عرضه آینده کم می‌شود و بازار دوباره با موج افزایش قیمت روبه‌رو می‌شود.

قطعات مرغ هم ارزان شده‌اند؟

گزارش ارائه‌شده از بازار نشان می‌دهد افت نرخ فقط به مرغ کامل محدود نیست و قطعات پرمصرف نیز کاهش داشته‌اند.

برای مقایسه، در نرخنامه‌های اوایل شهریور قیمت فیله مرغ حدود ۶۸۹ تا ۷۲۰ هزار تومان، مغز ران بدون پوست و استخوان حدود ۴۹۷ تا ۵۱۵ هزار تومان و برخی انواع سینه بیش از ۵۰۰ تا ۶۳۰ هزار تومان بود.

حالا در فهرست مورد بررسی، فیله ۶۷۵ هزار تومان و مغز ران ۴۴۱ هزار تومان گزارش شده است؛ بنابراین حداقل در همین کانال فروش، کاهش قیمت قطعات نیز محسوس است.

البته مقایسه قطعات مرغ باید با احتیاط انجام شود، زیرا «ران»، «ران بدون کمر»، «مغز ران»، «سینه با استخوان» و «سینه بدون استخوان» محصولات متفاوتی هستند و قیمت آنها را نمی‌توان بدون توجه به نوع فرآوری مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرد.

قیمت فیله چرا هنوز نزدیک ۷۰۰ هزار تومان است؟

حتی در شرایط افت قیمت مرغ کامل، فیله همچنان گران‌ترین بخش‌های مرغ باقی مانده است.

دلیل آن ساده است: مقدار فیله قابل استحصال از هر مرغ محدود است و هزینه جداسازی، پاک‌کردن، بسته‌بندی و ضایعات نیز به قیمت محصول اضافه می‌شود.

به همین دلیل ممکن است مرغ کامل در یک بازار به ۲۵۰ یا ۳۰۰ هزار تومان برسد اما فیله همچنان دو تا سه برابر آن قیمت داشته باشد.

همین موضوع درباره مغز ران و سینه بدون استخوان نیز صدق می‌کند. هرچه محصول آماده‌تر و میزان استخوان، پوست و ضایعات آن کمتر باشد، قیمت هر کیلو افزایش پیدا می‌کند.

مرغ ارزان شده، اما هنوز ارزان نیست

کاهش نرخهای اخیر باید در مقیاس بلندمدت هم دیده شود.

اگرچه مرغ از سقف‌های بالاتر هفته‌های قبل فاصله گرفته، اما قیمت ۲۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومانی هر کیلو همچنان فشار قابل توجهی به سبد غذایی خانوار وارد می‌کند.

برای یک خانواده چهار نفره که در ماه فقط ۱۰ کیلو مرغ مصرف کند، هزینه ماهانه خرید مرغ کامل بسته به محل خرید می‌تواند بین ۲.۵ تا ۳.۶ میلیون تومان باشد؛ بدون احتساب سایر منابع پروتئینی، تخم‌مرغ، لبنیات و مواد غذایی.

بنابراین افت قیمت به معنای بازگشت مرغ به سطح «ارزان» نیست؛ فقط فشار قیمت نسبت به هفته‌های پرنوسان کمتر شده است.

پیش‌بینی قیمت مرغ؛ کاهش ادامه دارد؟

سه عامل مسیر روزهای آینده بازار را تعیین می‌کند: حجم جوجه‌ریزی، قدرت خرید مردم و میزان خرید حمایتی دولت.

اگر عرضه در سطح فعلی باقی بماند و مصرف نیز ضعیف باشد، احتمال ادامه ثبات یا کاهش محدود قیمت وجود دارد.

اما خرید حمایتی دولت می‌تواند جلوی سقوط بیشتر نرخ را بگیرد. از طرف دیگر، هزینه نهاده‌های دامی و سایر هزینه‌های مرغداری هنوز بالاست و تولیدکنندگان معتقدند قیمت فعلی در برخی مقاطع حتی هزینه تولید را پوشش نمی‌دهد.

بنابراین انتظار ریزش دائمی و بدون توقف قیمت چندان واقع‌بینانه نیست.

بازار مرغ ۲۰ شهریور؛ آرامش برای مصرف‌کننده، هشدار برای تولیدکننده

جمع‌بندی داده‌های امروز نشان می‌دهد جهت کلی بازار مرغ کاهشی است، اما نرخ ۲۵۰ هزار تومان هنوز قیمت فراگیر کل کشور نیست.

در برخی بازارهای محلی مرغ به نزدیکی این سطح رسیده، در حالی که دبیر انجمن کشتارگاه‌ها نرخ ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان را برای مرغ گرم اعلام می‌کند و در هفته اخیر نیز دامنه‌های ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومانی مشاهده شده است.

بنابراین خبر اصلی فقط «ارزان شدن مرغ» نیست؛ بازار اکنون با یک دوگانگی مهم روبه‌روست: مصرف‌کننده از کاهش قیمت استقبال می‌کند، اما تولیدکننده نسبت به سقوط نرخ به زیر هزینه تمام‌شده هشدار می‌دهد.

اگر سیاست‌گذار بتواند بدون ایجاد کمبود مصنوعی، مازاد مقطعی را مدیریت کند و همزمان نهاده‌ها را به‌موقع در اختیار مرغدار قرار دهد، آرامش فعلی می‌تواند پایدارتر شود. در غیر این صورت، کاهش شدید قیمت امروز ممکن است زمینه کمبود و موج گرانی بعدی را فراهم کند.