جریمه دلاری تازه برای فوتبال ایران؛ AFC بابت بازی پرسپولیس و تیم امید ۲ هزار دلار جریمه برید

اصل ماجرا به مقررات کنفدراسیون فوتبال آسیا درباره برگزاری دیدارهای بین‌المللی بازمی‌گردد.

AFC برای مسابقاتی که میان باشگاه‌ها یا تیم‌های ملی وابسته به دو فدراسیون متفاوت برگزار می‌شود، مقررات مستقلی با عنوان Regulations Governing International Matches دارد. هدف این مقررات این است که مسابقات بین‌المللی حتی اگر دوستانه و خارج از تورنمنت‌های رسمی باشند، از مسیر اداری و مجوزهای لازم عبور کنند.

در دو پرونده اخیر، اصل برگزاری مسابقات محل ایراد نبوده است؛ مسئله این بوده که درخواست مجوز در موعد مقرر ارسال نشده است.

بر همین اساس، AFC برای هر تخلف هزار دلار جریمه تعیین کرده و در مجموع فدراسیون فوتبال ایران باید دو هزار دلار پرداخت کند.

پرونده اول؛ بازی آلانیااسپور و پرسپولیس

نخستین پرونده به اردوی تابستانی پرسپولیس در ترکیه مربوط می‌شود.

سرخ‌پوشان در تاریخ ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ به مصاف آلانیااسپور رفتند؛ دیداری دوستانه که با نتیجه یک بر صفر به سود پرسپولیس تمام شد. منابع ثبت نتایج نیز برگزاری این مسابقه و پیروزی یک بر صفر نماینده ایران را تأیید می‌کنند.

AFC اما نتیجه مسابقه را موضوع پرونده قرار نداده است.

تخلف ثبت‌شده به این برمی‌گردد که فدراسیون فوتبال ایران درخواست دریافت مجوز لازم برای برگزاری این بازی بین‌المللی را با تأخیر ارسال کرده است. به همین دلیل یک جریمه هزار دلاری برای فدراسیون ایران در نظر گرفته شده است.

نکته مهم این است که جریمه به نام فدراسیون فوتبال ایران صادر شده، نه باشگاه پرسپولیس.

بنابراین از نظر حقوقی نباید این خبر را «جریمه پرسپولیس توسط AFC» توصیف کرد؛ پرسپولیس یکی از طرف‌های مسابقه بوده، اما مخاطب رأی انضباطی فدراسیون فوتبال ایران است.

پرونده دوم؛ تیم امید و کایسری‌اسپور

پرونده دوم نیز دقیقاً ماهیتی مشابه دارد.

تیم ملی زیر ۲۳ سال ایران در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۶ دیداری تدارکاتی با کایسری‌اسپور ترکیه داشته و برای این مسابقه نیز درخواست مجوز لازم با تأخیر ثبت شده است.

AFC در این پرونده نیز همان جریمه هزار دلاری را اعمال کرده است. در نتیجه دو پرونده مستقل، هرکدام هزار دلار هزینه برای فدراسیون فوتبال ایران ایجاد کرده‌اند.

وجه مشترک هر دو پرونده نیز قابل توجه است: هر دو مسابقه در ترکیه و در چارچوب آماده‌سازی پیش‌فصل یا برنامه‌های تدارکاتی فوتبال ایران برگزار شده‌اند.

۲ هزار دلار جریمه؛ عدد کوچک، پیام اداری بزرگ

از نظر مالی، دو هزار دلار در مقایسه با قراردادهای فوتبال حرفه‌ای یا جریمه‌های سنگین انضباطی AFC رقم بزرگی محسوب نمی‌شود.

برای مقایسه، کنفدراسیون فوتبال آسیا در پرونده‌های دیگر می‌تواند به دلیل مسائل انضباطی، امنیتی یا رفتار تماشاگران جریمه‌هایی چند ده هزار دلاری صادر کند. برای مثال، پرسپولیس در یک پرونده مربوط به لیگ قهرمانان ۲۰۲۳ به دلیل نقض مقررات عملیاتی مسابقه شش هزار دلار جریمه شده بود و در پرونده‌ای دیگر مجموع جریمه‌هایش به ۶۵ هزار دلار رسید.

اما اهمیت جریمه جدید از جنبه دیگری است.

این بار مسئله یک تخلف قابل اجتناب اداری بوده است؛ یعنی نه رفتار تماشاگران دخیل بوده، نه خشونت، نه تأخیر مسابقه و نه حادثه غیرقابل پیش‌بینی.

اگر درخواست‌ها در زمان مقرر ارسال می‌شدند، اصولاً چنین هزینه‌ای ایجاد نمی‌شد.

چرا مجوز بازی دوستانه بین‌المللی اهمیت دارد؟

گاهی تصور می‌شود مسابقات تدارکاتی چون رسمی نیستند، نیاز به فرآیندهای اداری مشابه ندارند.

اما در ساختار فوتبال بین‌المللی، هرگاه تیم‌هایی از دو فدراسیون ملی متفاوت با یکدیگر مسابقه برگزار کنند، موضوع فقط توافق دو باشگاه نیست.

فدراسیون‌های مربوط، کنفدراسیون‌ها و در مواردی ساختارهای نظارتی بین‌المللی باید در جریان مسابقه قرار بگیرند. AFC نیز به همین دلیل برای مسابقات بین‌المللی مجموعه مقررات مستقلی دارد.

این فرآیند از چند جهت اهمیت دارد؛ از ثبت رسمی مسابقه گرفته تا مسائل داوری، بیمه، انضباط، وضعیت بازیکنان و مسئولیت فدراسیون‌های عضو.

بنابراین ارسال درخواست در موعد مقرر یک کار تشریفاتی بی‌اهمیت نیست، بلکه بخشی از مسئولیت اداری فدراسیون میزبان یا فدراسیون مرتبط با تیم محسوب می‌شود.

مهلت فدراسیون ایران برای پرداخت جریمه چقدر است؟

بر اساس تصمیم منتشرشده، فدراسیون فوتبال ایران موظف است هر یک از جریمه‌های هزار دلاری را ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی پرداخت کند.

این رویه با آرای معمول کمیته انضباطی AFC نیز همخوان است. در تصمیم‌های قبلی کنفدراسیون، معمولاً برای پرداخت جریمه‌ها مهلت ۳۰ روزه تعیین شده است. برای نمونه در پرونده تیم امید ایران در مقدماتی جام ملت‌های زیر ۲۳ سال ۲۰۲۶ نیز فدراسیون ایران به دلیل تأخیر در شروع مسابقه ۲۲۵۰ دلار جریمه شد و AFC مهلت ۳۰ روزه برای پرداخت تعیین کرد.

بنابراین اگر فرآیند معمول دنبال شود، فدراسیون باید این دو بدهی را در همین بازه تسویه کند.

سابقه جریمه‌های اداری فدراسیون ایران

این نخستین بار نیست که یک مسئله اجرایی برای فدراسیون فوتبال ایران هزینه ایجاد می‌کند.

AFC پیش‌تر نیز فدراسیون ایران را به دلیل تخلفات اجرایی یا انضباطی جریمه کرده است.

در اکتبر ۲۰۲۵، تأخیر بیش از دو دقیقه‌ای در شروع نیمه نخست مسابقه ایران و هنگ‌کنگ در مقدماتی جام ملت‌های زیر ۲۳ سال، جریمه ۲۲۵۰ دلاری به همراه داشت.

در پرونده‌ای قدیمی‌تر نیز AFC فدراسیون ایران را بابت دیر رسیدن به محل مسابقه و ارسال دیرهنگام فهرست بازیکنان دو هزار دلار جریمه کرده بود.

این سابقه نشان می‌دهد AFC در مورد الزامات زمانی و اداری مسابقات انعطاف نامحدودی ندارد و حتی تخلفاتی که تأثیر مستقیم ورزشی ندارند نیز می‌توانند منجر به جریمه شوند.

آیا پرسپولیس باید بخشی از جریمه را پرداخت کند؟

در رأی منتشرشده، مسئول پرداخت جریمه فدراسیون فوتبال ایران معرفی شده است.

بنابراین از منظر رأی AFC، بدهکار مستقیم باشگاه پرسپولیس نیست.

اینکه فدراسیون در داخل کشور هزینه را از باشگاه یا بخش دیگری مطالبه کند، موضوعی جداگانه است و تا زمانی که تصمیم رسمی داخلی منتشر نشده، نمی‌توان گفت پرسپولیس موظف به پرداخت هزار دلار است.

همین مسئله درباره تیم ملی زیر ۲۳ سال نیز وجود دارد؛ چون تیم امید زیرمجموعه خود فدراسیون است، جریمه مستقیماً متوجه همان نهاد می‌شود.

چرا دو پرونده مشابه در فاصله کوتاه مهم است؟

اگر فقط یک مورد ثبت شده بود، می‌شد آن را خطای موردی تلقی کرد.

اما وقوع دو تخلف مشابه درباره دو مسابقه متفاوت در فاصله کمتر از سه هفته می‌تواند نشان‌دهنده یک مشکل در هماهنگی فرآیند اداری مسابقات دوستانه باشد.

یک بازی متعلق به باشگاه پرسپولیس بوده و دیگری مربوط به تیم ملی امید؛ با این حال در هر دو مورد یک ایراد مشابه، یعنی ارسال دیرهنگام درخواست مجوز، ثبت شده است.

از این زاویه، مسئله اصلی دو هزار دلار نیست.

سؤال مهم‌تر این است که آیا سازوکار هماهنگی میان باشگاه‌ها، تیم‌های ملی و واحد بین‌الملل فدراسیون نیاز به اصلاح دارد یا خیر.

چون اگر تخلف تکرار شود، AFC می‌تواند در پرونده‌های بعدی برخورد سخت‌گیرانه‌تری داشته باشد؛ رویه تصمیمات کنفدراسیون نیز نشان می‌دهد در بسیاری از موارد به متخلفان درباره احتمال مجازات شدیدتر در صورت تکرار هشدار داده می‌شود.

دو هزار دلار برای دو تأخیر؛ هزینه‌ای که قابل پیشگیری بود

جمع‌بندی دو پرونده نشان می‌دهد فوتبال ایران با یک جریمه مالی سنگین یا بحرانی روبه‌رو نشده است.

هر پرونده تنها هزار دلار جریمه دارد و مجموع بدهی به AFC به دو هزار دلار می‌رسد.

اما ماهیت تخلف باعث شده این خبر اهمیت مدیریتی پیدا کند.

دیدار آلانیااسپور–پرسپولیس و کایسری‌اسپور–تیم امید هر دو مسابقات تدارکاتی بودند و هیچ تخلف ورزشی مهمی در آنها موضوع رأی نیست؛ تنها مشکل این بوده که مجوزها دیر درخواست شده‌اند.

به همین دلیل می‌توان این جریمه را بیش از آنکه یک مجازات ورزشی دانست، هزینه یک بی‌نظمی اداری تلقی کرد.

رقم دو هزار دلار شاید در اقتصاد فوتبال عدد بزرگی نباشد، اما برای فدراسیونی که بارها درباره محدودیت‌های مالی صحبت کرده، هر هزینه‌ای که با یک اقدام اداری ساده قابل جلوگیری باشد اهمیت دارد.

حالا فدراسیون فوتبال ایران ۳۰ روز برای پرداخت دو جریمه فرصت دارد و مهم‌تر از پرداخت پول، باید مطمئن شود پرونده سوم با همین عنوان در AFC باز نمی‌شود.