قیمت لاستیک امروز ۲۲ شهریور ۱۴۰۵؛ بارز ۲۰ میلیونی و کومهو ۳۴ میلیونی | چرا تایر ناگهان گران شد؟

بررسی قیمت‌های اعلام‌شده در بازار نشان می‌دهد هزینه تعویض یک جفت تایر برای خودروهای پرمصرف داخلی دیگر رقم کوچکی در سبد نگهداری خودرو نیست.

مدل P640 بارز با سایز 185/65R15 واقعاً در بازار وجود دارد و برای خودروهایی مانند پژو پارس، سمند، رانا و برخی محصولات خانواده پژو مورد استفاده قرار می‌گیرد. مشخصات ثبت‌شده برای این محصول شامل ساخت رادیال، رینگ ۱۵ اینچ و کاربری چهارفصل است.

در مورد کومهو Ecsta HS51 سایز 205/60R15 نیز فروشگاه‌های تخصصی این تایر را برای خودروهایی مانند سمند، پژو پارس، ال۹۰ و برخی سدان‌های دیگر معرفی کرده‌اند.

یک هشدار مهم؛ قیمت لاستیک بین فروشندگان یکسان نیست

در بازار تایر باید بیش از بسیاری از کالاهای دیگر به جزئیات آگهی توجه کرد.

سال تولید، تعداد حلقه، کشور سازنده، گارانتی، موجودی واقعی و حتی شرایط ارسال باعث می‌شود برای یک مدل واحد اختلاف چند میلیون تومانی دیده شود.

برای نمونه، یک سامانه رصد قیمت در ۱۸ شهریور، ایران‌تایر MERSANA سایز 195/65R15 را ۱۴ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان ثبت کرده؛ در حالی که نرخ اعلام‌شده در برخی فروش‌های جدیدتر به ۱۵ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان رسیده است. همان سامانه نشان می‌دهد قیمت این محصول در سوم مرداد حدود ۱۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بوده است.

بنابراین خریدار باید قبل از مقایسه دو قیمت حتماً بررسی کند که عدد مربوط به یک حلقه یا یک جفت است.

بخش قابل توجهی از قیمت‌های بازار اینترنتی تایرهای سواری به صورت جفت اعلام می‌شوند. برای مثال فهرست ایران‌تایر در فروردین نیز صراحتاً قیمت‌ها را برای یک جفت ثبت کرده بود.

ایران‌تایر MERSANA در چند ماه چقدر گران شده است؟

این محصول نمونه خوبی برای مشاهده سرعت افزایش قیمت تایر است.

قیمت یک جفت MERSANA سایز 195/65R15 در ۲۸ فروردین امسال حدود ۹ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان گزارش شده بود.

در ۱۸ شهریور همین محصول در یک سامانه مقایسه قیمت به ۱۴ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان رسید.

یعنی طی کمتر از پنج ماه، رشد قیمت در همان منبع به حدود ۶۰ درصد رسیده است.

اگر نرخ ۱۵ میلیون و ۷۵۰ هزار تومانی فعلی بازار را مبنا قرار دهیم، افزایش نسبت به فروردین حتی به حدود ۷۲ درصد می‌رسد.

این مقایسه نشان می‌دهد مسئله بازار تایر فقط نوسان چندروزه قیمت نیست؛ هزینه تعویض لاستیک در سال جاری در یک روند بزرگ‌تر صعودی قرار گرفته است.

چرا لاستیک این‌قدر گران شد؟

بخشی از پاسخ به ساختار هزینه صنعت تایر برمی‌گردد.

انجمن صنفی صنعت تایر در اردیبهشت اعلام کرده بود تولیدکنندگان با رشد همزمان چند هزینه عمده روبه‌رو شده‌اند؛ افزایش دستمزد، افزایش جهانی کائوچو، رشد هزینه حمل کائوچو از مالزی، افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت نخ نایلون و پلی‌استر و افزایش قیمت دوده از جمله مواردی بود که انجمن به آنها اشاره کرد.

این مواد مستقیماً در ساخت تایر نقش دارند.

برخلاف تصور عمومی، تایر فقط از لاستیک طبیعی ساخته نمی‌شود. انواع کائوچو مصنوعی و طبیعی، دوده، سیم فولادی، الیاف، مواد شیمیایی و روغن‌های فرآیندی در تولید آن مصرف می‌شوند.

در نتیجه حتی تولیدکننده داخلی نیز به‌طور کامل از نوسان ارز و قیمت جهانی مواد اولیه مصون نیست.

تایر امسال یک بار ۳۰ درصد گران شده بود

فشار هزینه‌ها از ابتدای سال نیز آشکار بود.

محمدرضا گنجی، عضو هیئت‌مدیره انجمن صنفی صنعت تایر، در ۳۱ فروردین از تصمیم برای افزایش ۳۰ درصدی نرخ تایرهای رادیال و بایاس خبر داده بود. او گفته بود درخواست اولیه صنعت با توجه به افزایش هزینه‌ها حتی بیش از ۴۹ درصد بوده است.

البته این موضوع در همان زمان با واکنش سازمان حمایت مواجه شد که تأکید داشت تغییر قیمت باید فرآیند قانونی خود را طی کند.

در مرداد نیز اخباری درباره افزایش ۹ درصدی تازه منتشر شد، اما رئیس انجمن صنعت تایر در واکنش اعلام کرد صورت‌جلسات منتشرشده هنوز به معنای تصویب نهایی افزایش جدید نیست.

بنابراین نمی‌توان تمام رشد فعلی بازار آزاد را به یک «مصوبه رسمی جدید ۹ درصدی» نسبت داد.

دلار چقدر در گرانی لاستیک نقش دارد؟

اثر نرخ ارز دو مسیر دارد.

مسیر نخست، مواد اولیه وارداتی است. اگر کائوچو، مواد شیمیایی یا تجهیزات مورد نیاز کارخانه با ارز گران‌تر تأمین شود، بهای تمام‌شده تولید داخلی افزایش پیدا می‌کند.

مسیر دوم، خود تایر وارداتی است.

برندهایی مانند کومهو، نکسن، هانکوک یا دانلوپ مستقیماً تحت تأثیر هزینه ارز، حمل و واردات قرار دارند. اکنون یک فروشگاه تخصصی، کومهو Ecsta HS51 سایز 205/60R15 تولید ۲۰۲۵ را حدود ۳۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری کرده است؛ همین محصول در فروشندگان دیگر می‌تواند چند میلیون تومان بالاتر عرضه شود.

این اختلاف نشان می‌دهد عدد ۳۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی بازار برای کومهو الزاماً «قیمت واحد کشور» نیست، بلکه یکی از نرخ‌های فروش است.

در چنین بازاری تاریخ تولید اهمیت ویژه‌ای دارد؛ یک تایر ۲۰۲۳ نباید بدون توجه به سال ساخت با نمونه ۲۰۲۵ مقایسه شود.

آیا واقعاً لاستیک در بازار کم شده است؟

در این بخش باید با احتیاط بیشتری صحبت کرد.

افزایش قیمت و حتی محدود بودن موجودی برخی فروشندگان به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که کل بازار کشور با کمبود گسترده عرضه روبه‌روست.

فهرست‌های شهریور همچنان تنوع قابل توجهی از تایرهای داخلی را نشان می‌دهند. برای نمونه در اواسط شهریور محصولات متعدد بارز، یزدتایر، ایران‌تایر و کویرتایر در بازار آزاد عرضه شده‌اند.

بنابراین دقیق‌تر است گفته شود در برخی سایزها و برندها عرضه و موجودی می‌تواند محدودتر باشد و همین موضوع اختلاف قیمت میان فروشندگان را بیشتر کند؛ نه اینکه بدون آمار رسمی، کل بازار را دچار کاهش عرضه بدانیم.

قیمت بازار آزاد با کارخانه یکی نیست

یکی از دلایلی که رانندگان هنگام مراجعه به بازار با ارقام متفاوت مواجه می‌شوند همین تفاوت کانال فروش است.

قیمت کارخانه یا شبکه رسمی، قیمت فروشگاه‌های اینترنتی، فروش نقدی بازار و محصولی که با تاریخ تولید جدید عرضه می‌شود الزاماً برابر نیستند.

برای مثال یک فهرست بازار در مرداد، بارز P648 سایز 185/65R15 را حدود ۱۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان برای یک جفت ثبت کرده بود.

در ۱۲ شهریور، قیمت همان سایز و مدل در یک فهرست دیگر به صورت تک‌حلقه حدود ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان درج شد که معادل ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان برای یک جفت است.

همین تفاوت در فاصله کوتاه، شدت نوسان بازار را نشان می‌دهد.

تعویق خرید لاستیک می‌تواند خطرناک باشد

برخلاف برخی لوازم خودرو، تایر قطعه‌ای نیست که همیشه بتوان تعویض آن را صرفاً به امید کاهش قیمت عقب انداخت.

اگر عمق آج بیش از حد کاهش یافته، دیواره تایر ترک خورده، برآمدگی ایجاد شده یا ساختار آن آسیب دیده باشد، ادامه استفاده مستقیماً با ایمنی ارتباط دارد.

فشار هزینه‌ای ممکن است بخشی از مصرف‌کنندگان را به استفاده طولانی‌تر از تایرهای فرسوده یا خرید کالای بسیار قدیمی سوق دهد؛ اتفاقی که از نظر ایمنی مطلوب نیست.

خریدار در شرایط فعلی بهتر است بیش از برند، ابتدا به سایز استاندارد خودرو، تاریخ تولید، سلامت ظاهری، گارانتی و اصالت تایر توجه کند.

بازار لاستیک به کدام سمت می‌رود؟

چشم‌انداز کوتاه‌مدت همچنان به سه عامل وابسته است: ارز، هزینه مواد اولیه و مقدار عرضه.

اگر دلار در سطوح بالا باقی بماند و هزینه تأمین مواد اولیه کاهش پیدا نکند، زمینه برای افت جدی قیمت تایر محدود خواهد بود.

از سوی دیگر، افزایش عرضه کارخانه‌های داخلی و تسهیل واردات می‌تواند شکاف قیمت‌ها را کم کند و جلوی رشد هیجانی بازار آزاد را بگیرد.

ضعف قدرت خرید نیز یک عامل بازدارنده است. اگر قیمت‌ها بیش از حد بالا بروند، بسیاری از مصرف‌کنندگان تعویض تایر را عقب می‌اندازند و همین کاهش تقاضای واقعی می‌تواند رشد بیشتر قیمت را محدود کند.

لاستیک از کالای مصرفی ساده به هزینه چند ده میلیونی تبدیل شد

جمع‌بندی بازار شهریور نشان می‌دهد تایر به یکی از پرهزینه‌ترین اقلام مصرفی خودرو تبدیل شده است.

ایران‌تایر MERSANA که در فروردین حدود ۹.۱۵ میلیون تومان برای یک جفت قیمت داشت، در نیمه شهریور در برخی فروش‌ها به حوالی ۱۴.۷ تا بیش از ۱۵ میلیون تومان رسیده است.

تایرهای وارداتی نیز به دلیل حساسیت بیشتر به ارز در سطح بسیار بالاتری قرار دارند و یک جفت کومهو در سایزهای پرمصرف می‌تواند ۳۰ میلیون تومان یا بیشتر هزینه داشته باشد.

اما پشت این گرانی فقط یک عامل قرار ندارد؛ افزایش دستمزد و مواد اولیه، هزینه حمل، نرخ ارز و تفاوت کانال‌های عرضه همزمان بازار را تحت فشار گذاشته‌اند.

در نتیجه، اگرچه ممکن است قیمت یک فروشنده با فروشنده دیگر چند میلیون تومان تفاوت داشته باشد، جهت کلی بازار روشن است: هزینه تعویض لاستیک در سال ۱۴۰۵ به‌طور محسوسی افزایش یافته و برای بسیاری از خانوارها از یک هزینه عادی نگهداری خودرو به یک خرید سنگین تبدیل شده است.