خداداد عزیزی محروم در ایران، آزاد در آسیا؛ چرا می‌تواند تراکتور را مقابل شباب‌الاهلی همراهی کند؟

خداداد عزیزی طی هفته گذشته یکی از خبرسازترین چهره‌های فوتبال ایران بود؛ ابتدا حواشی دیدار تراکتور و گل‌گهر، بعد انتشار فایل صوتی مربوط به اتفاقات پس از مسابقه و در نهایت حکم سنگین کمیته انضباطی.

کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال روز ۱۶ شهریور اعلام کرد مدیر تیم تراکتور بابت رفتار غیرورزشی و استفاده از الفاظ موهن، چهار ماه از حضور در ورزشگاه‌های فوتبال کشور محروم و به پرداخت دو میلیارد تومان جریمه نقدی محکوم شده است. در همان پرونده، امید عالیشاه بازیکن گل‌گهر نیز چهار جلسه محروم و ۵۰۰ میلیون تومان جریمه شد.

اما حالا تنها چند روز بعد، عزیزی دوباره کنار تراکتور دیده خواهد شد؛ این بار نه در لیگ برتر، بلکه در لیگ نخبگان آسیا.

چرا محرومیت خداداد عزیزی در آسیا اجرا نمی‌شود؟

پاسخ اصلی در خود متن حکم قرار دارد.

در رأی منتشرشده، محرومیت عزیزی به حضور در ورزشگاه‌های فوتبال کشور مربوط شده است. فدراسیون فوتبال ایران می‌تواند درباره مسابقاتی که تحت صلاحیت خودش برگزار می‌شوند حکم انضباطی صادر کند، اما چنین محرومیتی خودبه‌خود به مسابقات سازمان‌یافته توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا منتقل نمی‌شود.

برای اینکه یک محرومیت داخلی در سطح بین‌المللی نیز اعمال شود، باید سازوکار حقوقی مربوط به گسترش دامنه مجازات طی شود یا مرجع بین‌المللی مربوطه آن را به رسمیت بشناسد.

در پرونده فعلی چنین اتفاقی گزارش نشده است.

به همین دلیل رسانه‌های داخلی گزارش داده‌اند عزیزی برای همراهی تراکتور در دیدار شباب‌الاهلی منع قانونی ناشی از حکم فدراسیون ایران ندارد و می‌تواند در امارات همراه تیم باشد.

البته میان «همراهی کاروان» و «حضور رسمی روی نیمکت» باید یک تفاوت کوچک قائل شد. برخی گزارش‌ها نوشته‌اند عزیزی روی نیمکت خواهد نشست، اما باشگاه برای دوران محرومیت او یونس باهنر را نیز به‌عنوان سرپرست موقت معرفی کرده است. بنابراین ترکیب رسمی نیمکت به ثبت اسامی و کارت‌های صادرشده برای مسابقه از سوی AFC بستگی خواهد داشت.

پنج سابقه قبلی؛ چرا حکم خداداد این‌قدر سنگین شد؟

چهار ماه محرومیت برای یک مدیر تیم، مجازات سبکی نیست.

کمیته انضباطی در متن رأی خود توضیح داده که پنج فقره محکومیت قبلی خداداد عزیزی از زمان حضورش در سمت مدیریتی تراکتور در تشدید مجازات جدید لحاظ شده است.

به عبارت دیگر، حکم فقط براساس یک اتفاق صادر نشده و سابقه انضباطی عزیزی در سنگین‌تر شدن آن نقش مستقیم داشته است.

حتی در شروع همین فصل نیز نام او میان محرومان هفته اول لیگ برتر قرار داشت و به دلیل محرومیتی که از فصل قبل منتقل شده بود، امکان همراهی تراکتور مقابل پیکان را نداشت.

این سابقه توضیح می‌دهد چرا کمیته انضباطی این بار از محرومیت چندجلسه‌ای عبور کرد و سراغ حکم چهارماهه رفت.

اعتراض تراکتور به رأی خداداد عزیزی

باشگاه تراکتور نیز حکم را نپذیرفته و رسماً اعلام کرده پرونده را به کمیته استیناف خواهد برد.

موضع باشگاه این است که مجازات عزیزی با اتفاقات رخ‌داده و نقش طرفین تناسب ندارد. تراکتوری‌ها همچنین در اعتراض خود به گزارش ناظر مسابقه استناد کرده‌اند و معتقدند رفتار امید عالیشاه نیز باید در ارزیابی میزان مجازات‌ها وزن بیشتری پیدا می‌کرد.

با این حال، اعتراض به کمیته استیناف به معنی متوقف شدن خودکار اجرای حکم نیست.

در رأی اولیه تصریح شده محرومیت قابل اجراست و طرفین هفت روز برای درخواست تجدیدنظر فرصت دارند. به همین دلیل عزیزی در مسابقه بعدی داخلی تراکتور حضور نداشت و اجرای محرومیت آغاز شده است.

اگر استیناف رأی را کاهش دهد یا تغییر دهد، شرایط جدید اعمال خواهد شد؛ اما تا آن زمان چهار ماه محرومیت داخلی پابرجاست.

تراکتور بدون خداداد باخت؛ حالا آسیا در انتظار نکونام است

نخستین مسابقه داخلی تراکتور پس از صدور حکم عزیزی با اتفاقی تلخ برای این تیم همراه شد.

شاگردان جواد نکونام مقابل استقلال خوزستان یک بر صفر شکست خوردند؛ نخستین باخت فصل تراکتور که همچنین اولین گل خورده این تیم را رقم زد.

حالا تراکتور باید خیلی سریع شکست لیگ را فراموش کند، چون مأموریت آسیایی از دوشنبه آغاز می‌شود.

برنامه رسمی مسابقات نشان می‌دهد شباب‌الاهلی و تراکتور روز دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، برابر با ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در ورزشگاه راشد دبی به مصاف هم خواهند رفت. مسابقه ساعت ۲۰ به وقت دبی و ۱۹:۳۰ به وقت تهران شروع می‌شود. سایت رسمی شباب‌الاهلی نیز همین تاریخ، ساعت و ورزشگاه را تأیید کرده است.

بنابراین برخلاف زمانی که خبر اولیه منتشر شد و قرار بود کاروان راهی امارات شود، اکنون تراکتوری‌ها در آستانه مسابقه قرار دارند و حضور عزیزی در اردوی آسیایی آنها موضوعی عملی است، نه صرفاً یک احتمال.

شباب‌الاهلی؛ حریفی که تراکتور از آن خاطره خوشی ندارد

تقابل با شباب‌الاهلی برای تراکتور یک مسابقه عادی نیست.

دو تیم همین چند ماه قبل نیز در لیگ نخبگان آسیا مقابل هم قرار گرفتند و شباب‌الاهلی با پیروزی ۳ بر صفر تراکتور را از رقابت‌ها کنار زد. در آن مسابقه اخراج علیرضا بیرانوند در دقیقه ۵۲ نقطه عطف بازی بود و نماینده امارات در نیمه دوم سه گل به ثمر رساند.

حالا تراکتور فرصت دارد فصل جدید آسیایی را دقیقاً مقابل همان حریفی آغاز کند که پایان مسیر قبلی‌اش را رقم زده بود.

شباب‌الاهلی هم هفته گذشته در لیگ امارات برابر یونایتد به تساوی یک بر یک رسیده است و بنابراین هر دو تیم بعد از نتیجه‌ای نه‌چندان مطلوب در لیگ داخلی، وارد مسابقه آسیایی می‌شوند.

ماجرای خداداد شبیه ساپینتو است؟

در فوتبال ایران سابقه مشابهی وجود داشته است.

ریکاردو ساپینتو نیز به دلیل تخلفات انضباطی در فوتبال ایران با محرومیت داخلی مواجه شده بود؛ محرومیتی که مبنای آن حکم کمیته انضباطی فدراسیون ایران بود. رسانه‌ها در دوره بعدی حضور او در استقلال گزارش کردند که محدودیت داخلی الزاماً مانع فعالیت او در رقابت‌های تحت مدیریت AFC نمی‌شود. اصل محرومیت چهارماهه ساپینتو از سوی کمیته انضباطی ایران نیز پیش‌تر ثبت و تأیید شده بود.

از این جهت، پرونده عزیزی اتفاق کاملاً بی‌سابقه‌ای نیست.

یک نهاد ملی نمی‌تواند بدون طی روندهای مربوط، حکم خود را به تمام مسابقات بین‌المللی تعمیم دهد.

خداداد عزیزی؛ محروم در تبریز، حاضر در دبی

ماجرای فعلی یک تناقض ظاهری جالب ایجاد کرده است.

خداداد عزیزی تا چهار ماه اجازه حضور در ورزشگاه‌های فوتبال ایران را ندارد، اما می‌تواند تنها چند روز بعد در ورزشگاه راشد دبی کنار تیمش دیده شود.

از نظر حقوقی، این اتفاق تناقض نیست؛ دو مسابقه تحت صلاحیت دو نهاد متفاوت برگزار می‌شوند.

از نظر فوتبالی اما حضور او اهمیت زیادی برای تراکتور دارد. عزیزی فقط عنوان سرپرست ندارد و طی ماه‌های اخیر یکی از چهره‌های پررنگ رختکن و مدیریت روزمره تیم بوده است. در مسابقه‌ای که تراکتور بعد از اولین شکست فصل و مقابل تیمی قدرتمند وارد زمین می‌شود، حضور چهره‌ای آشنا در اردو می‌تواند برای مجموعه نکونام اهمیت داشته باشد.

با این حال، پرونده داخلی هنوز بسته نشده است. کمیته استیناف باید درباره اعتراض تراکتور تصمیم بگیرد و تا آن زمان عزیزی حق حضور در ورزشگاه‌های ایران را ندارد.