فولاد ایرانیان
پیام تازه ترامپ درباره توافق با ایران؛ چرا رئیسجمهور آمریکا دوباره از مذاکره حرف میزند؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، امروز یکشنبه ۱۳ سپتامبر در تازهترین اظهارات خود بار دیگر مدعی شد ایران بهشدت خواهان دستیابی به توافق با واشنگتن است؛ اما تأکید کرد تنها توافقی را خواهد پذیرفت که از نظر او «توافق درست» باشد. همزمان، ترامپ پیشبینی کرد جنگ ایران تا حوالی انتخابات میاندورهای آمریکا پایان پیدا کند و قیمت بنزین پس از آن بهشدت کاهش یابد. این سخنان در شرایطی مطرح میشود که قیمت انرژی و تورم در آمریکا بالا رفته، محبوبیت ترامپ تحت فشار قرار گرفته و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز بدون انتظار برای واشنگتن در حال آماده شدن برای گفتوگو با تهران درباره امنیت منطقه و تنگه هرمز هستند.
۲۱:۱۳ - ۲۲ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
اظهارات امروز ترامپ در جریان سفر او به ایرلند و حضور در رقابتهای گلف Irish Open مطرح شد و چند بخش آن مستقیماً به ایران، جنگ جاری و شرایط اقتصادی آمریکا ارتباط داشت.
الجزیره نیز در پوشش زنده تحولات منطقه بخشهایی از همین اظهارات را منتشر کرده است. ترامپ گفت ایران «خیلی شدید» خواهان توافق است و به گفته او مقامهای ایرانی «مرتب تماس میگیرند». رویترز نیز همین بخش از سخنان رئیسجمهور آمریکا را تأیید کرده است.
اما یک نکته درباره ترجمه این سخنان اهمیت دارد.
ترامپ نگفت «توافق بینقص»؛ عبارت دقیق چه بود؟
در برخی بازنشرهای فارسی از ترامپ نقل شده که گفته است «توافقی را که بینقص نباشد امضا نمیکنم».
اما متن انگلیسی ثبتشده از صحبتهای او کمی متفاوت است.
ترامپ گفت ایران بهشدت به دنبال توافق است، اما باید «توافق درست» را انجام دهد و او «توافقی که خوب نباشد» را نخواهد پذیرفت. بنابراین عبارت «توافق بینقص» بیشتر یک ترجمه تفسیری است و نه نقلقول دقیق لفظبهلفظ از رئیسجمهور آمریکا.
این تفاوت شاید در ظاهر کوچک باشد، اما از نظر سیاسی اهمیت دارد.
ترامپ با استفاده از عبارت «توافق درست» فضای مذاکره را کاملاً نمیبندد. او همچنان میتواند توافقی را که در داخل آمریکا بهعنوان پیروزی سیاسی معرفی شود بپذیرد، بدون آنکه الزاماً تمام خواستههای حداکثری واشنگتن در آن گنجانده شده باشد.
در مقابل، ادعای او مبنی بر اینکه ایران «مدام تماس میگیرد» فعلاً ادعای دولت آمریکاست. رویترز نیز یادآوری کرده که تهران در گذشته ادعاهای مشابه درباره درخواست مکرر برای مذاکره را رد کرده است.
چرا ترامپ دوباره از توافق با ایران صحبت میکند؟
زمانبندی این سخنان تصادفی نیست.
جنگ طولانی با ایران آثار اقتصادی ملموسی برای آمریکا ایجاد کرده است. قیمت نفت در ماههای اخیر تحت تأثیر اختلال در تردد نفتکشها، بحران تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای انرژی خاورمیانه افزایش یافته و همین مسئله مستقیماً به قیمت سوخت در آمریکا منتقل شده است.
قیمت متوسط دیزل در آمریکا در روزهای اخیر از مرز شش دلار در هر گالن عبور کرده و رکورد تازهای ثبت کرده است. همزمان تورم مصرفکننده آمریکا در ماه اوت ۰.۴ درصد افزایش یافت و تورم سالانه به حدود ۳.۴ درصد رسید؛ افزایش قیمت انرژی یکی از عوامل اصلی بازگشت فشار تورمی بوده است.
ترامپ نیز امروز مستقیماً اقتصاد را به پایان جنگ پیوند زد.
او پیشبینی کرد جنگ ایران ممکن است کمی قبل یا بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر پایان پیدا کند و پس از آن قیمت بنزین «مثل سنگ سقوط کند».
در نتیجه، صحبت درباره توافق با ایران فقط یک پیام سیاست خارجی نیست؛ مستقیماً به سیاست داخلی آمریکا نیز مربوط میشود.
انتخابات میاندورهای به پاشنه آشیل ترامپ تبدیل شده است؟
جمهوریخواهان سوم نوامبر باید از اکثریت شکننده خود در کنگره دفاع کنند و وضعیت فعلی برای کاخ سفید چندان راحت نیست.
آخرین نظرسنجی Reuters/Ipsos که در پایان اوت منتشر شد، میزان تأیید عملکرد ترامپ را تنها ۳۳ درصد نشان میداد. در همان نظرسنجی، شور انتخاباتی رأیدهندگان دموکرات نیز بالاتر از جمهوریخواهان بود؛ موضوعی که میتواند برای حزب حاکم در انتخابات میاندورهای خطرناک باشد.
رویترز پیشتر جنگ ایران را به یکی از مشکلات سیاسی مهم دولت ترامپ تبدیلشده توصیف کرده بود؛ جنگی که پس از شش ماه نه تنها پایان نیافته، بلکه افزایش قیمت انرژی و نگرانیهای تورمی را نیز تشدید کرده است.
از این زاویه، وعده پایان جنگ و سقوط قیمت بنزین میتواند تلاشی برای دادن یک چشمانداز اقتصادی مثبت به رأیدهندگان باشد.
اختلاف جالب ترامپ با زلنسکی بر سر نفت روسیه
ترامپ در همین نشست خبری سراغ جنگ روسیه و اوکراین نیز رفت و از ولودیمیر زلنسکی خواست حملات به زیرساختهای دیزل روسیه را متوقف کند.
رئیسجمهور آمریکا گفت اوکراین میتواند اهداف دیگری را هدف قرار دهد، اما حمله به تولید دیزل روسیه باعث تشدید کمبود جهانی سوخت شده است.
رویترز تأیید کرده که حملات پهپادی دوربرد اوکراین به پالایشگاههای روسیه، تولید سوخت این کشور را کاهش داده و روسیه نیز چشمانداز تولید نفت خود را به پایینترین سطح ۱۷ سال گذشته کاهش داده است. در عین حال اوکراین میگوید پالایشگاههایی که منابع مالی جنگ روسیه را تأمین میکنند اهداف نظامی مشروع هستند.
این موضع ترامپ نشان میدهد مسئله انرژی اکنون تا چه اندازه برای دولت آمریکا حساس شده است؛ چه در خاورمیانه و چه در جنگ اوکراین.
ترامپ درباره نشست ایران و کشورهای خلیج فارس چه گفت؟
یکی از مهمترین پرسشها از ترامپ درباره نشست روز دوشنبه ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس در عمان بود.
پاسخ او کوتاه و قابل توجه بود:
او گفت اهمیتی نمیدهد و برگزاری چنین گفتوگویی «به خودشان بستگی دارد». منابع مختلف از جمله گزارشهای مبتنی بر اظهارات مستقیم ترامپ همین جمله را ثبت کردهاند.
این واکنش در شرایطی مطرح میشود که کشورهای منطقه بیش از گذشته به دنبال یک مسیر مستقل برای کاهش تنش هستند.
رویترز گزارش داده پیشروی حوثیها در یمن، مشکلات کشتیرانی در بابالمندب و بحران تنگه هرمز، برخی دولتهای حاشیه خلیج فارس را به این جمعبندی رسانده که گفتوگو مستقیم با تهران میتواند برای کاهش ریسک انرژی و تجارت ضروری باشد.
به همین دلیل نشست عمان فقط یک دیدار تشریفاتی نیست؛ میتواند نشانهای از تلاش دولتهای منطقه برای کاهش وابستگی کامل به تصمیمات واشنگتن باشد.
پرونده هستهای؛ موضع واشنگتن تغییر نکرده است
ترامپ همزمان بار دیگر بر این خط قرمز آمریکا تأکید کرد که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.
این موضع طی ماههای اخیر بارها از سوی اعضای دولت او تکرار شده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز هفته گذشته گفت مسئله اصلی واشنگتن این است که ایران اجازه دستیابی به سلاح هستهای نخواهد داشت.
ایران در مقابل همواره تأکید کرده برنامه هستهای خود را با اهداف صلحآمیز دنبال میکند و قصد ساخت سلاح هستهای ندارد.
با این حال اختلافات تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان ادامه دارد. شورای حکام آژانس در ۹ سپتامبر پرونده ایران را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرد و از همکاری تهران در برخی تحقیقات ابراز نارضایتی کرد؛ ایران این اقدام را سیاسی دانسته و اتهامات مربوط به برنامه تسلیحاتی را رد کرده است.
بنابراین حتی اگر مذاکرات سیاسی دوباره جدی شود، پرونده هستهای یکی از سختترین بخشهای هر توافق احتمالی باقی خواهد ماند.
چین، هوش مصنوعی و ونزوئلا؛ بخشهای دیگر سخنان ترامپ
ترامپ در اظهارات امروز خود درباره رقابت فناوری با چین نیز صحبت کرد و مدعی شد آمریکا در حوزه هوش مصنوعی از چین جلوتر است.
رویترز گزارش داده ترامپ در برابر درخواست برخی مدیران فناوری برای کند کردن توسعه مدلهای هوش مصنوعی نیز مقاومت کرده و استدلال میکند آمریکا باید برتری خود در رقابت با چین را حفظ کند.
در مورد ونزوئلا نیز موضع اخیر ترامپ این بوده که این کشور هنوز برای برگزاری انتخابات آماده نیست و باید زمان بیشتری در اختیار دولت موقت قرار گیرد؛ بنابراین بخش مربوط به «انتخابات فقط زمانی که آماده باشند» ادامه همان سیاستی است که او اوایل سپتامبر بیان کرده بود.
پیام واقعی سخنان امروز ترامپ چیست؟
مهمترین بخش صحبتهای امروز نه ادعای «تماس مداوم ایران» و نه حتی جمله مربوط به توافق است؛ بلکه کنار هم قرار دادن چند پیام متفاوت است.
ترامپ از یک سو میگوید ایران نباید به سلاح هستهای برسد و تنها توافق مطلوب خودش را قبول میکند، اما از سوی دیگر مرتب از پایان جنگ، مذاکره و کاهش قیمت انرژی سخن میگوید.
این دوگانه نشان میدهد کاخ سفید همچنان میخواهد فشار نظامی و اقتصادی را با باز نگه داشتن در مذاکره ترکیب کند.
در سمت مقابل، کشورهای خلیج فارس نیز منتظر نتیجه این بازی نماندهاند و نشست عمان نشان میدهد دیپلماسی منطقهای به موازات مسیر تهران–واشنگتن در حال شکل گرفتن است.
در نهایت، ادعای ترامپ درباره اینکه ایران «بهشدت» دنبال توافق است هنوز از سوی تهران تأیید نشده و نمیتوان آن را بهعنوان واقعیت قطعی درباره موضع ایران پذیرفت. آنچه قطعیتر به نظر میرسد این است که هزینه اقتصادی طولانی شدن جنگ اکنون برای آمریکا نیز جدی شده است؛ دیزل بالای شش دلار، نفت بالای ۱۰۰ دلار، تورم ۳.۴ درصدی و انتخابات میاندورهای نزدیک، همگی انگیزه کاخ سفید برای پیدا کردن یک مسیر خروج سیاسی را افزایش میدهند.
بنابراین تازهترین سخنان ترامپ را میتوان بیش از آنکه اعلام قریبالوقوع بودن توافق دانست، نشانه افزایش اهمیت «راه خروج از جنگ» برای واشنگتن تعبیر کرد؛ راهی که هنوز مشخص نیست از مذاکره مستقیم با تهران میگذرد، از توافق منطقهای در عمان، یا از ترکیبی از فشار و دیپلماسی در هفتههای منتهی به انتخابات آمریکا.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
