شوک بزرگ به تراکتور؛ بیرانوند از اول مهر سرباز است / انتخاب بین ملوان و فجر و گره عجیب پنجره نقل‌وانتقالات

ماجرای خدمت سربازی علیرضا بیرانوند دیگر یک شایعه نقل‌وانتقالاتی نیست. سردار احمدرضا رادان روز یکشنبه ۲۲ شهریور به صراحت اعلام کرد این دروازه‌بان مشمول خدمت است و از ابتدای مهرماه باید دوران سربازی خود را آغاز کند. فرمانده فراجا همچنین تأکید کرد بیرانوند مشمول قانون «سرباز قهرمان» نیست و برای ادامه فوتبال به او دو گزینه، ملوان و فجرسپاسی، معرفی شده است.

این موضع تقریباً مهم‌ترین ابهام چند ماه اخیر را برطرف می‌کند. تراکتور تا امروز امیدوار بود راهکاری قانونی برای ادامه حضور گلر ملی‌پوش خود پیدا شود، اما رادان با تأکید بر اینکه در موضوع خدمت نمی‌توان برای فردی استثنا قائل شد، عملاً احتمال ادامه شرایط فعلی بعد از فرا رسیدن موعد اعزام را بسیار کاهش داده است.

دستور صریح درباره بیرانوند؛ «از اول مهر سرباز است»

بخش مهم صحبت‌های رادان نه فقط اصل سربازی، بلکه تعیین زمان آن بود.

فرمانده فراجا اعلام کرد بیرانوند از اول مهرماه سرباز محسوب می‌شود و باید خدمت خود را انجام دهد. او همچنین گفت تسهیلاتی که در اختیار فوتبالیست‌های مشمول قرار می‌گیرد، همین امکان ادامه فعالیت در تیم‌های ورزشی وابسته به نیروهای مسلح است؛ در حالی که بسیاری از سربازان عادی ممکن است در مناطق مختلف کشور خدمت کنند.

بنابراین از نگاه مسئولان نظام وظیفه، بازی کردن برای یک تیم نظامی خود نوعی امتیاز برای ورزشکار حرفه‌ای محسوب می‌شود و نمی‌تواند بهانه‌ای برای معافیت کامل از خدمت باشد.

رادان مشخصاً نیز گفته بیرانوند از میان ملوان بندرانزلی و فجرسپاسی شیراز یکی را انتخاب خواهد کرد.

چرا قانون «سرباز قهرمان» شامل بیرانوند نمی‌شود؟

یکی از امیدهای مطرح‌شده طی هفته‌های اخیر، استفاده بیرانوند از تسهیلات موسوم به «سرباز قهرمان» بود.

مدیران تراکتور نیز پیش‌تر به این موضوع اشاره کرده بودند و حجت کریمی، مدیرعامل باشگاه، با یادآوری حضور بیرانوند در چند جام جهانی خواستار نگاه حمایتی به این دروازه‌بان شده بود. او گفته بود در برخی رشته‌ها ورزشکاران بر اساس نتایج مشخص از تسهیلات این قانون برخوردار می‌شوند و معتقد بود باید برای فوتبالیست‌هایی با سابقه ملی طولانی نیز راهکاری وجود داشته باشد.

اما حالا بالاترین مقام انتظامی کشور مستقیماً اعلام کرده بیرانوند در چهارچوب فعلی مشمول قانون سرباز قهرمان نیست. بنابراین سابقه حضور در جام جهانی یا سال‌ها بازی برای تیم ملی، دست‌کم در پرونده فعلی، موجب معافیت او نشده است.

این موضع عملاً یکی از آخرین مسیرهایی را که درباره ادامه حضور بیرانوند در تراکتور مطرح می‌شد، بسته است؛ مگر آنکه تا پیش از موعد اعزام تصمیم قانونی یا ابلاغ جدیدی از مراجع بالاتر صادر شود.

گره بزرگ‌تر؛ پنجره نقل‌وانتقالات بسته شده است

اما اعلام سرباز شدن بیرانوند پایان داستان نیست؛ شاید پیچیده‌ترین بخش پرونده از همین حالا آغاز شود.

پنجره تابستانی فوتبال ایران چهارم شهریور بسته شده است. تسنیم نیز پیش از بسته‌شدن پنجره هشدار داده بود که بیرانوند اگر ناچار به آغاز خدمت شود، موضوع انتقالش به یک تیم نظامی به دلیل پایان مهلت ثبت بازیکنان با مشکل مواجه خواهد شد.

در مقررات نقل‌وانتقالاتی مرتبط با بازیکنان سرباز نیز اصل بر این بوده است که باشگاه‌های نظامی مانند سایر تیم‌ها، جذب و ثبت بازیکن را در دو پنجره رسمی ابتدای فصل و نیم‌فصل انجام دهند. مقررات منتشرشده در سال‌های گذشته به صراحت این محدودیت را ذکر می‌کنند.

به همین دلیل اعلام اینکه بیرانوند از اول مهر باید به ملوان یا فجر برود، لزوماً به این معنا نیست که او بلافاصله از روز اول مهر قادر خواهد بود در مسابقات رسمی یکی از این دو باشگاه به میدان برود.

اگر استثنای جدید یا مجوز ویژه‌ای برای ثبت خارج از پنجره صادر نشود، احتمال دارد بیرانوند مجبور باشد برای ثبت رسمی و بازی کردن تا پنجره زمستانی منتظر بماند. گزارش‌های تازه نیز همین گره را مهم‌ترین مسئله مرحله بعدی پرونده توصیف کرده‌اند.

ملوان یا فجر؛ بیرانوند کدام تیم را انتخاب می‌کند؟

از مدت‌ها قبل نام این دو باشگاه در پرونده بیرانوند مطرح بود.

فجرسپاسی حتی اوایل شهریور رسماً برای جذب دروازه‌بان تیم ملی به ستاد کل نیروهای مسلح نامه زده بود. حاتم احمدی، مدیرعامل فجر، آن زمان گفت تصمیم نهایی درباره محل خدمت با ستاد کل خواهد بود و باشگاه شیرازی برای جذب بیرانوند آمادگی دارد.

ملوان نیز سابقه طولانی استفاده از بازیکنان سرباز دارد و یکی از مهم‌ترین مقاصد فوتبالیست‌های مشمول در سال‌های گذشته بوده است.

حالا رادان برخلاف برخی گمانه‌زنی‌های قبلی، مستقیماً نام هر دو تیم را اعلام کرده و گفته بیرانوند می‌تواند یکی را انتخاب کند.

از منظر ورزشی انتخاب بیرانوند نیز اهمیت زیادی خواهد داشت؛ چرا که حضور یکی از مهم‌ترین دروازه‌بان‌های فوتبال ایران می‌تواند وزن فنی هرکدام از این دو تیم را تغییر دهد.

تراکتور بدون بیرانوند چه خواهد کرد؟

مسئله اصلی برای جواد نکونام اما آینده تراکتور است.

باشگاه از مدت‌ها قبل احتمال سرباز شدن بیرانوند را جدی گرفته بود و پارسا جعفری را برای تقویت خط دروازه جذب کرد. تسنیم در تیرماه گزارش داده بود که تراکتور با توجه به احتمال جدایی بیرانوند، به فکر انتخاب جانشین برای او افتاده است.

حالا آن سناریوی احتیاطی می‌تواند به واقعیت اصلی فصل تبدیل شود.

بیرانوند فقط یک دروازه‌بان برای تراکتور نیست. تجربه بین‌المللی، بازی با پا، شروع سریع حملات و تأثیر روانی او روی خط دفاع از عواملی هستند که جانشینی‌اش را سخت‌تر می‌کنند.

تراکتور فصل را با عملکرد دفاعی فوق‌العاده‌ای آغاز کرده و بیرانوند نیز یکی از عوامل اصلی چند کلین‌شیت پیاپی تیم بوده است. از دست دادن او در ابتدای مهر می‌تواند ساختار یکی از نقاط قوت اصلی صدرنشین لیگ را تغییر دهد.

فردا هم بیرانوند غایب است؛ اما این بار به دلیل محرومیت

نکته جالب اینکه تراکتور پیش از رسیدن به موعد سربازی، همین فردا یک مسابقه بسیار مهم را بدون بیرانوند تجربه خواهد کرد.

تیم جواد نکونام دوشنبه ۲۳ شهریور در نخستین هفته لیگ نخبگان آسیا در ورزشگاه راشد دبی مقابل شباب‌الاهلی قرار می‌گیرد و بیرانوند به دلیل محرومیت اجازه حضور در این مسابقه را ندارد.

به این ترتیب دیدار با شباب‌الاهلی می‌تواند پیش‌نمایشی از شرایطی باشد که تراکتور بعد از ابتدای مهر احتمالاً باید با آن کنار بیاید؛ یعنی بازی کردن بدون شماره یک تیم ملی درون دروازه.

پارسا جعفری در چنین شرایطی فرصت خواهد داشت میزان آمادگی خود برای گرفتن مسئولیت بزرگ‌تر را نشان دهد.

قرارداد بیرانوند با تراکتور چه می‌شود؟

یک سؤال مهم دیگر مربوط به قرارداد اوست.

بیرانوند با تراکتور قرارداد دارد و سربازی به معنای انتقال عادی و دائمی او نیست. در مقررات مربوط به بازیکنان سرباز، دوره حضور در تیم نظامی شرایط متفاوتی با نقل‌وانتقال معمول دارد و پس از پایان خدمت، وضعیت قرارداد اولیه دوباره اهمیت پیدا می‌کند.

به همین دلیل جدایی احتمالی بیرانوند از تراکتور نباید الزاماً به معنای پایان کامل همکاری او با باشگاه تبریزی تلقی شود.

اما برای فصل جاری، مهم‌ترین مسئله این است که از چه تاریخی مجوز بازی برای تراکتور را از دست می‌دهد و چه زمانی امکان ثبت و بازی برای تیم نظامی منتخبش را خواهد داشت. درباره بخش دوم هنوز نیاز به اعلام رسمی سازمان لیگ و مراجع نظام وظیفه وجود دارد.

یک پرونده که می‌تواند زمستان لیگ را تغییر دهد

پرونده بیرانوند فقط مسئله تراکتور نیست.

اگر او در زمستان برای ملوان یا فجرسپاسی ثبت شود، یکی از بزرگ‌ترین جابه‌جایی‌های فصل بدون یک انتقال کلاسیک رقم خواهد خورد. یک مدعی لیگ، دروازه‌بان ملی‌پوش خود را از دست می‌دهد و یکی از دو رقیب لیگ برتری می‌تواند بدون فرآیند معمول خرید، چنین بازیکنی را در اختیار بگیرد.

این اتفاق طبیعتاً روی موازنه قدرت در لیگ نیز تأثیر می‌گذارد.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا پرونده سربازی بیرانوند طی ماه‌های اخیر تا این اندازه مورد توجه باشگاه‌ها و هواداران قرار گرفته است.

پایان شایعات؛ شروع دردسر جدید تراکتور

تا پیش از اظهارات امروز، هنوز امیدهایی درباره عقب افتادن سربازی، استفاده از قانون سرباز قهرمان یا پیدا شدن یک مسیر قانونی دیگر وجود داشت. حتی مدیرعامل تراکتور هفتم شهریور گفته بود باشگاه همچنان پیگیر موضوع است و تا آن زمان بیرانوند بازیکن تراکتور خواهد بود.

حالا اما موضع رادان بسیار روشن‌تر از تمام گمانه‌زنی‌های قبلی است: بیرانوند از اول مهر سرباز است، قانون سرباز قهرمان شامل او نمی‌شود و باید یکی از دو تیم ملوان یا فجرسپاسی را انتخاب کند.

تنها بخش مبهم پرونده، نحوه ثبت او پس از بسته شدن پنجره نقل‌وانتقالات است.

اگر مجوز استثنایی صادر نشود، ممکن است یکی از بهترین دروازه‌بان‌های فوتبال ایران از ابتدای مهر وارد خدمت شود اما تا باز شدن پنجره زمستانی امکان حضور رسمی در لیگ را نداشته باشد؛ سناریویی عجیب که هم برای بیرانوند و هم برای تراکتور هزینه ورزشی قابل توجهی خواهد داشت.

برای تراکتور نیز پیام ماجرا روشن است: باشگاهی که فصل را با بیرانوند و رؤیای قهرمانی لیگ و موفقیت در آسیا آغاز کرده، حالا باید خود را برای ادامه مسیر بدون او آماده کند. مسابقه فردا مقابل شباب‌الاهلی نخستین شب بدون بیرانوند است؛ اما اگر تصمیم اعلام‌شده امروز بدون تغییر اجرا شود، از اول مهر این غیبت دیگر موقت نخواهد بود.