فولاد ایرانیان
دولت مرغ را کیلویی ۳۳۵ هزار تومان میخرد؛ بازار از فردا تغییر میکند؟ | جزئیات خرید حمایتی مرغ از ۲۳ شهریور
خرید حمایتی مرغ تولید داخل از دوشنبه ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود و شرکت پشتیبانی امور دام، مرغ منجمد با وزن ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم را در صورت رعایت ضوابط تعیینشده با نرخ کیلویی ۳۳۵ هزار تومان درب سردخانه تحویل میگیرد. این تصمیم پس از افت شدید قیمت مرغ و افزایش زیان تولیدکنندگان اتخاذ شده است؛ بازاری که چند هفته قبل نرخهای نزدیک ۴۰۰ هزار تومان را تجربه میکرد اما در روزهای اخیر بخشی از مرغ کامل و بستهبندی با قیمت ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه شده است. حالا پرسش اصلی این است که خرید دولت فقط مانع سقوط بیشتر قیمت میشود یا زمینه افزایش دوباره مرغ در بازار مصرف را هم فراهم میکند؟
۲۳:۲۲ - ۲۲ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
پرویز جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور، اعلام کرده از روز دوشنبه ۲۳ شهریور فرآیند خرید، تأمین و ذخیرهسازی مرغ تولید داخل آغاز خواهد شد.
این تصمیم پس از صدور مجوز افزایش ذخایر راهبردی گوشت مرغ در ستاد تنظیم بازار گرفته شده است.
براساس ضوابط اعلامشده، مرغی که به دولت تحویل میشود باید بین ۱۲۰۰ تا ۱۸۰۰ گرم وزن داشته باشد، منجمد و شیرینگپک شده باشد و محصول درب سردخانه تحویل شرکت پشتیبانی امور دام شود.
قیمت خرید نیز ۳۳۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم تعیین شده است.
این جزئیات اهمیت زیادی دارد، زیرا نرخ ۳۳۵ هزار تومان را نباید مستقیماً با قیمت مرغ زنده در مرغداری یا حتی قیمت مرغ گرم در مغازه مقایسه کرد.
محصول مورد خرید دولت قبلاً کشتار، فرآوری، بستهبندی، انجماد و حمل شده و آماده تحویل به سردخانه است؛ بنابراین بخشی از نرخ ۳۳۵ هزار تومانی مربوط به همین هزینههاست.
چرا دولت ناگهان وارد بازار مرغ شد؟
دلیل اصلی، تغییر سریع توازن عرضه و تقاضاست.
بازار مرغ در مرداد دورهای از قیمتهای بسیار بالا را پشت سر گذاشت و در مقاطعی نرخ مرغ کامل به حوالی ۴۰۰ هزار تومان نزدیک شد. اما با افزایش جوجهریزی، بهبود عرضه نهاده و ورود حجم بیشتری از مرغ به بازار، قیمت طی هفتههای بعد پایین آمد.
در هفته منتهی به ۱۹ شهریور، مرغ بستهبندی در بازار بین ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان عرضه شده است.
در برخی گزارشهای میدانی حتی قیمت حدود ۲۷۰ هزار تومان نیز برای مرغ کامل مشاهده شده بود؛ در حالی که تولیدکنندگان از قرار گرفتن نرخ فروش زیر هزینه تمامشده شکایت داشتند.
در چنین شرایطی دولت با یک مسئله دوگانه روبهرو میشود: از یک طرف کاهش قیمت به نفع مصرفکننده است، اما از طرف دیگر اگر مرغدار برای چند دوره زیان سنگین بدهد، جوجهریزی را کاهش میدهد و چند ماه بعد بازار ممکن است دوباره با کمبود و جهش قیمت مواجه شود.
خرید حمایتی دقیقاً برای شکستن همین چرخه طراحی شده است.
مرغداران چقدر زیان میکنند؟
فعالان صنعت طیور در هفتههای اخیر بارها از فاصله قابل توجه قیمت بازار و هزینه تولید سخن گفتهاند.
در گزارشی از ۱۲ شهریور، قیمت مرغ زنده حدود ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده و دبیر انجمن پرورشدهندگان مرغ گوشتی گفته بود تولیدکنندگان برای هر کیلو مرغ حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان زیان متحمل میشوند.
در آذربایجان غربی نیز برای ۱۶ شهریور قیمت مرغ زنده نقدی حدود ۲۱۰ هزار تومان و قیمت فاکتور مرغ پرکنده درب کشتارگاه حدود ۲۹۴ هزار تومان اعلام شده بود.
این تفاوت نشان میدهد بازار مرغ در نقاط مختلف کشور نرخ یکسانی ندارد، اما جهت کلی روشن است: بخشی از تولیدکنندگان در شهریور مرغ را با حاشیه سود بسیار ضعیف یا زیان فروختهاند.
دولت چرا مرغ را ۳۳۵ هزار تومان میخرد؟
نرخ ۳۳۵ هزار تومانی چند هدف را همزمان دنبال میکند.
اول اینکه برای مرغ واجد شرایط یک کف حمایتی ایجاد میکند. تولیدکننده یا زنجیرهای که نتواند محصول را در بازار آزاد با نرخ مطلوب بفروشد، امکان عرضه آن به شرکت پشتیبانی امور دام را خواهد داشت.
دوم اینکه بخشی از مازاد بازار از چرخه عرضه روزانه خارج و به ذخایر منجمد راهبردی منتقل میشود.
سوم اینکه دولت ذخیرهای ایجاد میکند که در ماههای بعد، در صورت کمبود یا جهش قیمت، امکان بازگرداندن آن به بازار وجود دارد.
شرکت پشتیبانی امور دام نیز هدف طرح را صیانت از تولید، افزایش ذخایر راهبردی و ایجاد امکان مداخله سریع در بازار عنوان کرده است.
از منظر تنظیم بازار، دولت عملاً مرغ مازاد امروز را میخرد تا هم قیمت تولیدکننده سقوط نکند و هم برای بحران احتمالی آینده موجودی داشته باشد.
آیا خرید مرغ توسط دولت باعث گرانی میشود؟
این مهمترین سؤال مصرفکنندگان است.
خرید حمایتی از نظر اقتصادی مقداری از عرضه آزاد بازار را جذب میکند؛ بنابراین اگر حجم خرید دولت بزرگ باشد، میتواند مانع کاهش بیشتر قیمت شود و حتی فشار صعودی محدودی ایجاد کند.
اما این به معنای آن نیست که مرغ از فردا الزاماً کیلویی ۳۳۵ هزار تومان یا بیشتر خواهد شد.
اولاً دولت فقط مرغ با مشخصات خاص را تحویل میگیرد. ثانیاً حجم نهایی خرید هنوز مشخص نشده و جعفری گفته میزان تأمین بر اساس عرضه و نیاز کشور تنظیم خواهد شد.
ثالثاً تولید مرغ همچنان بالاست.
طبق گفته فعالان صنعت، ظرفیت جوجهریزی ماهانه کشور حدود ۱۴۰ میلیون قطعه است و تولید ماهانه گوشت مرغ حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تن برآورد میشود.
بنابراین برای اینکه طرح خرید دولتی واقعاً بازار خردهفروشی را صعودی کند، میزان جمعآوری مرغ باید به اندازهای باشد که مازاد عرضه را به شکل معنیدار کاهش دهد.
مرغ ۲۷۵ هزار تومانی و خرید ۳۳۵ هزار تومانی تناقض دارد؟
در ظاهر بله، اما مقایسه مستقیم دقیق نیست.
قیمت ۲۷۵ تا ۳۳۰ هزار تومان مربوط به انواع مرغ بستهبندی عرضهشده در بازار مصرف است؛ در حالی که نرخ خرید دولت برای محصولی با وزن مشخص، منجمد، شیرینگپک و تحویلشده درب سردخانه تعیین شده است.
مسیر هزینه این دو محصول متفاوت است.
برای تحویل مرغ منجمد حمایتی باید هزینه کشتار، افت وزنی، بستهبندی، انجماد، حمل و زنجیره سرد نیز پرداخت شود. بنابراین ۳۳۵ هزار تومان را نمیتوان «قیمت خرید مرغ زنده از مرغدار» دانست.
این تفکیک در تیترهای اقتصادی اهمیت دارد، زیرا در غیر این صورت ممکن است چنین برداشت شود که دولت مرغی را که در مغازه ۲۷۵ هزار تومان است، مستقیماً از مرغدار ۳۳۵ هزار تومان میخرد؛ در حالی که محصول و مرحله زنجیره یکسان نیست.
ذخیرهسازی راهبردی چه فایدهای دارد؟
بازار مرغ ذاتاً دورهای است.
از زمان جوجهریزی تا رسیدن مرغ به وزن کشتار چند هفته فاصله وجود دارد؛ در نتیجه تصمیم امروز مرغدار درباره کاهش یا افزایش تولید، اثر خود را با تأخیر نشان میدهد.
اگر امروز قیمت بیش از حد پایین باشد، جوجهریزی دوره بعد کاهش پیدا میکند. چند هفته بعد عرضه کم میشود و قیمت دوباره بالا میرود.
ذخیرهسازی راهبردی تلاش میکند شدت این موج را کاهش دهد.
دولت در دوره وفور، مرغ را منجمد و ذخیره میکند و هنگام کاهش عرضه میتواند آن را روانه بازار کند. مرغ منجمد در شرایط مناسب زنجیره سرد امکان نگهداری طولانیتری نسبت به مرغ گرم دارد و به همین دلیل برای ذخایر تنظیم بازار مناسبتر است.
صادرات هم میتواند مازاد مرغ را جمع کند
خرید دولتی تنها گزینه بازار نیست.
فعالان صنعت طیور معتقدند ایران ظرفیت صادرات مرغ بیشتری دارد. برآوردهای صنفی از امکان صادرات ماهانه حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تن حکایت دارد؛ رقمی که معادل چند درصد تولید ماهانه کشور است.
صادرات میتواند مازاد تولید را بدون تحمیل تمام هزینه خرید به دولت از بازار خارج کند.
اما این سیاست باید با دقت اجرا شود؛ زیرا اگر صادرات همزمان با کاهش جوجهریزی افزایش پیدا کند، ممکن است چند ماه بعد عرضه داخلی را محدود کند.
به همین دلیل ترکیب صادرات کنترلشده، خرید حمایتی و پایش جوجهریزی برای حفظ تعادل اهمیت بیشتری از هرکدام به تنهایی دارد.
پیشبینی قیمت مرغ بعد از ۲۳ شهریور
در کوتاهمدت، محتملترین اثر خرید حمایتی کاهش سرعت افت قیمت است، نه جهش فوری.
اگر دولت حجم قابل توجهی مرغ مازاد را جمعآوری کند، قیمت مرغ زنده میتواند از کفهای فعلی فاصله بگیرد و وضعیت زیان مرغداران بهبود پیدا کند.
در بازار مصرف نیز ممکن است نرخ مرغ کامل از محدودههای پایین ۲۷۰ تا ۲۸۰ هزار تومان کمی بالاتر تثبیت شود، اما تا زمانی که عرضه زیاد است، زمینه جهش شدید قیمت محدود خواهد بود.
سناریوی افزایشی زمانی جدیتر میشود که خرید دولتی بزرگ باشد، جوجهریزی کاهش پیدا کند و صادرات نیز همزمان افزایش یابد.
در مقابل، اگر تولید همچنان در سطح بالا بماند، دولت فقط بخشی از مازاد را جذب خواهد کرد و قیمت خردهفروشی احتمالاً در یک دامنه نسبتاً متعادل باقی میماند.
دولت میان مرغدار و مصرفکننده قرار گرفت
آغاز خرید مرغ کیلویی ۳۳۵ هزار تومانی را نباید صرفاً یک خبر قیمتی دید.
بازار در چند هفته از نگرانی درباره مرغ ۴۰۰ هزار تومانی به نگرانی درباره زیان تولیدکننده رسیده است. همین تغییر سریع نشان میدهد صنعت مرغ تا چه اندازه به توازن جوجهریزی، نهاده و قدرت خرید وابسته است.
اکنون مأموریت دولت دوگانه است: اجازه ندهد قیمت آنقدر پایین بیاید که مرغدار تولید را متوقف کند و در عین حال خرید حمایتی نباید آنقدر گسترده باشد که قیمت مصرفکننده دوباره جهش کند.
خرید حمایتی از ۲۳ شهریور در واقع تلاش برای ساختن یک کف قیمتی برای تولیدکننده و یک ذخیره اطمینان برای بازار آینده است. اگر حجم خرید درست تنظیم شود، میتواند نوسان بازار را کم کند؛ اما اگر جمعآوری مازاد بیش از نیاز باشد، احتمال بازگشت فشار افزایشی به قیمت مرغ مصرفکننده نیز وجود خواهد داشت.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
