فولاد ایرانیان
زیان ۳۰ همتی مرغداران؛ دولت ۲۰ هزار تن مرغ مازاد میخرد | قیمت مرغ به کدام سمت میرود؟
بازار مرغ ایران با یک تناقض کمسابقه روبهرو شده است؛ در حالی که مصرفکنندگان همچنان از قیمت بالای این کالای پروتئینی گلایه دارند، تولیدکنندگان میگویند مرغ را پایینتر از هزینه تولید میفروشند و به ازای هر کیلو تا ۶۰ هزار تومان زیان میکنند. حبیب اسداللهنژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، از زیان حدود ۳۰ همتی مرغداران در ماههای اخیر خبر داده و همزمان اعلام کرده مجوز خرید حداقل ۲۰ هزار تن مرغ مازاد توسط شرکت پشتیبانی امور دام صادر شده است؛ اقدامی که قرار است با جمعآوری مازاد تولید، بازار را دوباره به تعادل نزدیک کند.
۱۱:۲۱ - ۲۳ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار گوشت مرغ در روزهای پایانی شهریور ۱۴۰۵ وارد مرحله حساسی شده است. تازهترین اطلاعات نشان میدهد نرخ فروش مرغ زنده در واحدهای تولیدی حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است، در حالی که اتحادیه مرغداران هزینه تمامشده هر کیلو را نزدیک به ۲۵۰ هزار تومان برآورد میکند. به این ترتیب مرغدار در هر کیلو محصول حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان پایینتر از هزینه واقعی تولید فروش دارد.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اعداد ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان مربوط به حلقه تولید و عمدتاً مرغ زنده درب مرغداری است و نباید آن را با قیمت مرغ گرم برای مصرفکننده اشتباه گرفت. قیمت نهایی در خردهفروشی پس از هزینه کشتار، حمل، بستهبندی و توزیع تعیین میشود.
قیمت مرغ امروز ۲۳ شهریور ۱۴۰۵؛ تولیدکننده چرا ضرر میکند؟
حبیب اسداللهنژاد میگوید مرغداران در شرایط فعلی محصولات خود را با نرخهایی عرضه میکنند که هزینه تولید آنها را پوشش نمیدهد. براساس اعلام او، قیمت تمامشده هر کیلو مرغ حدود ۲۵۰ هزار تومان است، اما نرخ فروش در واحد تولیدی عمدتاً بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان قرار دارد.
تنها چند روز قبل نیز اتحادیه اعلام کرده بود قیمت حمایتی تعیینشده توسط کارگروه شورای قیمتگذاری محصولات اساسی حدود ۲۴۷ هزار تومان است؛ رقمی که باز هم فاصله قابل توجهی با قیمت واقعی معامله مرغ زنده دارد.
این اختلاف اگر در حجم بالای تولید ضرب شود، زیان بزرگی برای صنعت طیور ایجاد میکند. اسداللهنژاد برآورد کرده است که مجموع زیان مرغداران در ماههای اخیر به حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان یا ۳۰ همت رسیده است.
مسئله اصلی اینجاست که کاهش قیمت درب مرغداری الزاماً به همان نسبت در خردهفروشی منعکس نمیشود. گزارشهای روز ۲۱ شهریور از تهران، قیمت مرغ در سطح شهر را بسته به نوع، سایز و برند در حدود ۱۹۰ تا ۲۱۰ هزار تومان اعلام کردهاند؛ هرچند نرخها در فروشگاهها و مناطق مختلف یکسان نیست.
دولت ۲۰ هزار تن مرغ مازاد میخرد
مهمترین تصمیم تازه برای مدیریت بازار، ورود دوباره شرکت پشتیبانی امور دام است.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اعلام کرده با پیگیری وزیر جهاد کشاورزی، مجوز خرید حداقل ۲۰ هزار تن مرغ مازاد صادر شده است. هدف از این اقدام، خارج کردن بخشی از مازاد محصول از بازار و جلوگیری از سقوط بیشتر قیمت درب مرغداری است.
پیش از این نیز شرکت پشتیبانی امور دام خرید مرغ منجمد مازاد را با نرخ ۳۶۹ هزار تومان برای هر کیلوگرم تصویب کرده بود.
خرید حمایتی در عمل دو کارکرد دارد؛ از یک طرف بخشی از محصول مازاد مرغداران را جذب میکند و از طرف دیگر میتواند برای ذخایر راهبردی مورد استفاده قرار گیرد. این ذخایر معمولاً در دورههایی که تولید کاهش پیدا میکند یا بازار با افزایش تقاضا مواجه میشود، دوباره عرضه میشوند.
با این حال، خرید حمایتی درمان ریشهای مشکل نیست. اگر حجم تولید همچنان بیشتر از مصرف واقعی باشد، پس از پایان خرید دولت دوباره همان عدم تعادل به بازار بازمیگردد.
جوجهریزی بیشتر از نیاز؛ ریشه مازاد مرغ کجاست؟
اختلاف اصلی میان تشکلهای تولیدی و سیاستگذار اکنون بر سر میزان جوجهریزی ماهانه است.
اتحادیه مرغداران معتقد است با شرایط فعلی مصرف، حدود ۱۲۰ میلیون قطعه جوجهریزی در ماه میتواند نیاز کشور را پوشش دهد و حتی محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ میلیون قطعه نیز برای ایجاد حاشیه اطمینان کافی است. در مقابل، حجم جوجهریزی در ماههای اخیر بالاتر بوده است.
براساس آخرین آمار منتشرشده، جوجهریزی تیر حدود ۱۳۷ میلیون قطعه و مرداد حدود ۱۴۰ میلیون قطعه اعلام شده و برای دوره بعد نیز برنامه حدود ۱۳۰ میلیون قطعه مطرح شده است.
اسداللهنژاد میگوید وقتی مصرف داخلی توان جذب این حجم محصول را ندارد و صادرات هم محدود است، نتیجه روشن خواهد بود: افزایش عرضه، افت نرخ درب مرغداری و زیان تولیدکننده.
از منظر اقتصادی نیز همین اتفاق رخ داده است. کاهش قیمت در حلقه تولید شاید در کوتاهمدت به کنترل قیمت مصرفکننده کمک کند، اما اگر مرغدار برای چند دوره متوالی زیان کند، احتمال کاهش جوجهریزی بهصورت ناگهانی افزایش مییابد؛ اتفاقی که چند ماه بعد میتواند جهت بازار را کاملاً معکوس و زمینه کمبود و افزایش قیمت را فراهم کند.
چرا مرغ مازاد ایران صادر نمیشود؟
در ظاهر صادرات سادهترین راه برای تخلیه مازاد تولید است، اما دادههای واقعی نشان میدهد این مسیر چندان آسان نیست.
در تیرماه مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ صادر شد، اما طبق اعلام اتحادیه مرغداران، در عمل فقط حدود ۴۰۰ تن محصول به عراق صادر شد. یعنی بخش بسیار کوچکی از ظرفیت مجاز صادرات عملیاتی شد.
دلیل اصلی، رقابتپذیر نبودن قیمت مرغ ایران در بازارهای منطقه عنوان میشود. تولیدکننده ایرانی علاوه بر هزینه بالای نهاده، دارو، واکسن، انرژی، جوجه یکروزه و حملونقل، با مسئله تعهد ارزی نیز روبهرو است.
اسداللهنژاد میگوید اختلاف نرخ ارز مربوط به تعهد بازگشت ارز با شرایط بازار، صادرات را برای بسیاری از تجار غیراقتصادی کرده و قیمت تمامشده محصول ایرانی نیز امکان رقابت آسان با تأمینکنندگان بینالمللی را نمیدهد.
به همین دلیل صرف صدور «مجوز صادرات» الزاماً به معنای خروج واقعی مرغ از کشور نیست.
کاهش تقاضای مردم هم بازار مرغ را تغییر داد
مازاد عرضه فقط نتیجه افزایش تولید نیست؛ کاهش قدرت خرید خانوارها نیز در معادلات بازار اثرگذار بوده است.
اسداللهنژاد پیشتر اعلام کرده بود کاهش خرید مردم و افت سرانه مصرف یکی از عوامل برهم خوردن تعادل بازار است. یعنی حتی اگر تولید نسبت به سالهای قبل رشد بزرگی نداشته باشد، پایین آمدن تقاضا میتواند همان میزان تولید را به مازاد تبدیل کند.
این وضعیت یک تناقض مهم ایجاد کرده است: خانوار ممکن است مرغ را همچنان گران بداند، اما همان قیمت برای تولیدکننده کمتر از هزینه تولید باشد.
این شکاف نشان میدهد مشکل بازار مرغ فقط با مقایسه نرخ مغازه و مرغداری قابل توضیح نیست؛ هزینه تولید بهشدت بالا رفته و در عین حال توان خرید مصرفکننده نیز متناسب با آن افزایش پیدا نکرده است.
آیا خرید ۲۰ هزار تن مرغ باعث افزایش قیمت میشود؟
جمعآوری مرغ مازاد میتواند فشار فروش را کاهش دهد، بنابراین طبیعی است که احتمال بازگشت قیمت مرغ زنده به سمت هزینه تولید افزایش یابد.
اما این به معنای جهش قطعی قیمت مصرفکننده نیست. قیمت نهایی مرغ تحت تأثیر چند متغیر از جمله میزان جوجهریزی، تقاضای خانوار، هزینه نهادهها، میزان ذخایر منجمد و سیاست عرضه شرکت پشتیبانی امور دام قرار دارد.
اگر خرید حمایتی تنها بخشی از عرضه مازاد را حذف کند، میتواند بازار را از وضعیت زیان سنگین تولیدکننده خارج کند بدون آنکه لزوماً کمبود ایجاد شود.
ریسک اصلی زمانی ایجاد میشود که تولیدکنندگان در واکنش به زیانهای فعلی، جوجهریزی را بهشدت کاهش دهند. در این صورت اثر کاهش تولید چند هفته بعد در بازار ظاهر خواهد شد و احتمال افزایش قیمت بالاتر میرود.
پیشبینی قیمت مرغ؛ بازار به تعادل میرسد؟
فعلاً نشانهای از کمبود عرضه وجود ندارد و مسئله اصلی بازار، برعکس، مازاد تولید نسبت به تقاضای مؤثر است. همین موضوع احتمال جهش کوتاهمدت ناشی از کمبود را کاهش میدهد.
اما پایداری این وضعیت به تصمیم وزارت جهاد کشاورزی درباره جوجهریزی ماههای آینده بستگی دارد.
اگر تولید به محدوده ۱۲۰ تا ۱۳۰ میلیون قطعه نزدیک شود و خرید حمایتی ۲۰ هزار تنی نیز اجرا شود، فاصله میان عرضه و تقاضا میتواند کاهش پیدا کند و قیمت مرغ زنده به سطحی نزدیکتر به هزینه تولید برسد.
در مقابل، ادامه جوجهریزی بالا در شرایطی که صادرات واقعی محدود و تقاضای داخلی ضعیف است، احتمال تداوم زیان مرغداران را افزایش میدهد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
