طارمی از دایی عبور کرد؟ / رکورد بزرگ ستاره ایران و فقط چند قدم تا باشگاه ۳۰۰ گله‌ها

داستان طارمی اکنون فقط درباره تعداد گل‌های تیم ملی یا دوران طلایی او در پورتو نیست. مهاجم بوشهری در ایران، قطر، پرتغال، ایتالیا، یونان و حالا امارات گل زده و همین پراکندگی جغرافیایی و استمرار طولانی، کارنامه او را در میان مهاجمان ایرانی متمایز کرده است.

آخرین فصل این داستان نیز در الوصل آغاز شده است. طارمی در سومین حضور لیگ خود برای تیم اماراتی، روز ۱۰ سپتامبر مقابل العین با ضربه سر گل دوم الوصل را به ثمر رساند؛ مسابقه‌ای که نهایتاً ۲ بر ۲ تمام شد. سایت رسمی الوصل نیز گل دقیقه ۵۳ او را تأیید کرده و Opta برای سه بازی نخست لیگ امارات یک گل به نام مهاجم ایرانی ثبت کرده است.

طارمی واقعاً چند گل رسمی زده است؟

اینجا یک نکته آماری مهم وجود دارد.

در برخی گزارش‌های داخلی، طارمی با ۲۲۰ گل باشگاهی و ۶۰ گل ملی صاحب ۲۸۰ گل معرفی شده است. اما وقتی جزئیات فصل‌به‌فصل رقابت‌های رسمی را کنار هم قرار می‌دهیم، پایگاه‌های آماری موجود اعداد متفاوتی ارائه می‌کنند.

یک جدول جامع از دوران باشگاهی او تا پایان المپیاکوس ۲۲۱ گل در ۴۷۵ مسابقه ثبت کرده است؛ منبع دیگری با تفاوت در نحوه محاسبه برخی مسابقات جام و سوپرجام، ۴۷۹ بازی و همان ۲۲۱ گل را نشان می‌دهد. با اضافه شدن گل اخیر او برای الوصل، شمار گل‌های باشگاهی بر اساس این شیوه محاسبه به ۲۲۲ گل می‌رسد.

در تیم ملی نیز اختلاف کوچکی میان پایگاه‌ها بر سر شناسایی برخی مسابقات وجود دارد. فهرست رکوردهای تیم ملی ایران تا پایان جام جهانی ۲۰۲۶، طارمی را با ۱۰۸ بازی و ۶۰ گل ثبت کرده است، در حالی که National Football Teams در تفکیک مسابقات مورد تأیید فیفا عدد متفاوتی ارائه می‌دهد.

بنابراین اگر همه مسابقات رسمی باشگاهی ثبت‌شده و آمار ۶۰ گل ملی را ملاک بگیریم، مجموع طارمی اکنون به حدود ۲۸۲ گل می‌رسد، نه ۲۸۰.

این اختلاف دو گل رکورد تاریخی او را زیر سؤال نمی‌برد، اما برای انتشار یک جدول «قطعی» تاریخی باید روش شمارش از ابتدا مشخص باشد.

علی دایی کجای این مقایسه قرار می‌گیرد؟

در مورد علی دایی نیز انتخاب پایگاه آماری اهمیت دارد.

Transfermarkt برای دوران باشگاهی دایی در رقابت‌های ثبت‌شده خود ۳۴۰ مسابقه و ۱۲۷ گل محاسبه کرده است. آمار رسمی تیم ملی نیز ۱۰۸ گل در ۱۴۸ بازی را نشان می‌دهد. با جمع این دو عدد، همان رکورد ۲۳۵ گل به دست می‌آید که در گزارش‌های مقایسه‌ای مورد استفاده قرار گرفته است.

به همین دلیل می‌توان با اطمینان گفت طارمی در مجموع گل‌های ثبت‌شده ملی و باشگاهی از دایی عبور کرده است؛ اما عنوان «گلزن‌ترین فوتبالیست تاریخ ایران» بهتر است همراه با توضیح روش محاسبه استفاده شود، زیرا برای دهه‌های قدیمی‌تر فوتبال ایران یک پایگاه واحد و کامل که تمام مسابقات رسمی داخلی را با یک استاندارد یکسان پوشش دهد وجود ندارد.

۱۳۱ گل در اروپا؛ بخش درخشان کارنامه طارمی

یکی از اعداد جذاب متن اولیه، ۱۳۱ گل در دوران اروپایی است و این عدد با جمع آمار چهار باشگاه اروپایی طارمی قابل بازسازی است.

طارمی برای ریوآوه ۲۱ گل، برای پورتو ۹۱ گل، برای اینتر ۳ گل و برای المپیاکوس ۱۶ گل در تمام رقابت‌های ثبت‌شده به ثمر رسانده است؛ مجموع دقیقاً به ۱۳۱ گل می‌رسد.

اما درباره تعداد بازی‌ها باید احتیاط کرد. بر اساس همین جدول‌ها، تعداد مسابقات رسمی اروپایی او حدود ۲۹۰ تا ۲۹۴ بازی است و عدد ۳۰۱ مسابقه در منابع بررسی‌شده تأیید نمی‌شود. اختلاف چند بازی نیز به نحوه ثبت جام‌ها و سوپرجام‌ها برمی‌گردد.

اصل دستاورد البته تغییر نمی‌کند؛ مهاجمی ایرانی طی هفت فصل متوالی در چهار باشگاه اروپایی بیش از ۱۳۰ گل زده است.

رکورد آسیایی طارمی در لیگ قهرمانان اروپا

جایی که دیگر ابهام آماری بسیار کمتر است، لیگ قهرمانان اروپاست.

یوفا در آخرین به‌روزرسانی رسمی خود، طارمی را با ۴۸ بازی در مرحله اصلی لیگ قهرمانان اروپا در رتبه سوم بازیکنان آسیایی قرار داده است. سون هیونگ‌مین با ۵۵ و پارک جی‌سونگ با ۵۴ حضور بالاتر از او هستند. پس از طارمی نیز ماکسیم شاتسکیخ با ۴۵ و کیم مین‌جائه با ۳۹ مسابقه قرار دارند.

در گلزنی نیز آمار طارمی برجسته‌تر است؛ ۱۳ گل در لیگ قهرمانان او را پس از سون هیونگ‌مین با ۱۹ گل، دومین گلزن آسیایی تاریخ مرحله اصلی این رقابت‌ها قرار می‌دهد. سردار آزمون در همین جدول شش گل دارد.

طارمی حتی ۱۰ پاس گل نیز در لیگ قهرمانان ثبت کرده و از نظر مجموع گل و پاس گل یکی از موفق‌ترین آسیایی‌های این تورنمنت محسوب می‌شود.

این بخش از کارنامه او شاید از هر مقایسه داخلی ارزشمندتر باشد؛ زیرا مستقیم با معتبرترین رقابت باشگاهی جهان سنجیده می‌شود.

الوصل؛ شروع آخرین فصل ماجراجویی طارمی؟

طارمی تابستان امسال اروپا را ترک کرد و به الوصل پیوست. اولین گل او مقابل العین در سومین مسابقه لیگ ثبت شد و حالا مرحله جدیدی از دوران حرفه‌ای‌اش آغاز شده است.

الوصل نیز امشب در نخستین مسابقه لیگ نخبگان آسیا میهمان القادسیه عربستان است؛ مسابقه‌ای که می‌تواند نخستین حضور آسیایی طارمی با پیراهن باشگاه جدیدش باشد.

این مهاجم پیش از بازگشت به آسیا تجربه قابل توجهی در رقابت‌های قاره‌ای با پرسپولیس و الغرافه داشت و حالا فرصت دارد آمار باشگاهی خود را در سطح دیگری افزایش دهد.

فقط ۱۸ گل تا ۳۰۰؛ نه ۲۰ گل؟

اگر مبنای گسترده‌تر و رایج ثبت مسابقات رسمی را بپذیریم و مجموع کنونی طارمی را حدود ۲۸۲ گل بدانیم، او نه ۲۰ گل بلکه فقط ۱۸ گل تا رسیدن به عدد ۳۰۰ فاصله دارد.

حتی اگر روش محافظه‌کارانه‌تری انتخاب شود و همان عدد ۲۸۰ را مبنا قرار دهیم، باز هم پیام اصلی تفاوتی نمی‌کند؛ طارمی احتمالاً در فاصله یک فصل مناسب باشگاهی و چند مسابقه ملی می‌تواند به مرز ۳۰۰ گل رسمی برسد.

برای مهاجمی که در سه بازی نخست لیگ امارات گلزنی را شروع کرده و همچنان یکی از گزینه‌های اصلی خط حمله تیم ملی است، این هدف دور از دسترس نیست.

رکوردی بزرگ؛ اما با یک هشدار آماری

داستان مهدی طارمی از ایرانجوان و پرسپولیس تا پورتو، اینتر، المپیاکوس و الوصل به نقطه‌ای رسیده که دیگر نمی‌توان او را صرفاً با یک فصل یا یک لیگ قضاوت کرد.

او ۱۳۱ گل در فوتبال اروپا ثبت کرده، دومین گلزن آسیایی تاریخ لیگ قهرمانان اروپاست و با مجموع گل‌های ملی و باشگاهی از عدد ثبت‌شده برای علی دایی عبور کرده است.

اما برای ثبت یک «رکورد قطعی تاریخ فوتبال ایران» باید در نحوه شمارش یکدست بود. آمار طارمی، دایی، آزمون و مهاجمان نسل‌های قدیمی در پایگاه‌های مختلف با معیارهای یکسان گردآوری نشده‌اند.

آنچه فعلاً روشن است این است که طارمی از مرز ۲۸۰ گل رسمی عبور کرده و در فاصله‌ای کمتر از ۲۰ گل با عدد ۳۰۰ قرار دارد. اگر روند گلزنی او در الوصل و تیم ملی ادامه پیدا کند، احتمالاً خیلی زود بحث از عبور از دایی به رکوردی تازه تغییر خواهد کرد: مهدی طارمی، نخستین مهاجم ایرانی این نسل با ۳۰۰ گل رسمی در فوتبال حرفه‌ای.