بازگشت فوتبال ایران از دل جنگ؛ گاردین از استقلال، تراکتور و شکاف بزرگ با عربستان نوشت

گاردین گزارش خود را از جام جهانی ۲۰۲۶ آغاز کرده؛ تورنمنتی که ایران پس از سه بازی گروهی از ادامه آن بازماند و سپس برای مدتی از کانون توجه بین‌المللی فوتبال خارج شد. این روزنامه شرایط تیم ملی در آمریکا را در متن درگیری نظامی ایران و آمریکا روایت کرده و نوشته حذف ایران مقابل مصر با اختلافی بسیار کم قطعی شد. این بخش از گزارش، روایت و چارچوب تحلیلی گاردین از شرایط آن مقطع است.

اما مسئله مهم‌تر برای فوتبال باشگاهی، تعطیلی طولانی لیگ بود.

طبق گزارش گاردین، لیگ برتر ایران در پایان فوریه متوقف شد و با ادامه جنگ، فصل قبلی دیگر از سر گرفته نشد. لیگ جدید سرانجام از اواسط آگوست کار خود را آغاز کرد؛ یعنی فوتبال باشگاهی ایران برای نزدیک به شش ماه از چرخه معمول مسابقات خارج شده بود.

سهراب بختیاری‌زاده این وقفه را مهم‌ترین اثر جنگ بر فوتبال ایران دانسته است. از نگاه سرمربی استقلال، خسارت فقط به آمادگی بازیکنان محدود نمی‌شود؛ باشگاه‌ها امکان ادامه روند فنی عادی را از دست دادند و هوادارانی که زندگی روزمره‌شان با فوتبال، بحث‌های هواداری و رقابت‌های باشگاهی گره خورده بود نیز برای ماه‌ها از این فضا محروم شدند.

جنجال قهرمانی استقلال؛ جام یازدهم به آبی‌ها می‌رسد؟

بزرگ‌ترین پرونده حل‌نشده فصل گذشته، تکلیف قهرمانی است.

هنگامی که مسابقات متوقف شد، استقلال پس از انجام ۲۲ مسابقه از فصل ۳۰ هفته‌ای در صدر جدول قرار داشت و دو امتیاز بیشتر از تراکتور کسب کرده بود. به همین دلیل آبی‌ها اعتقاد دارند صدرنشینی هنگام توقف باید مبنای تعیین قهرمان باشد.

بختیاری‌زاده نیز آشکارا از این دیدگاه دفاع کرده و گفته استقلال باید قهرمان فصل گذشته معرفی شود. این البته موضع استقلال و سرمربی این تیم است، نه تصمیم نهایی فوتبال ایران.

گاردین گزارش داده که تعدادی از باشگاه‌های دیگر با اعطای قهرمانی بر این مبنا موافق نیستند و هنوز تصمیم نهایی درباره فصل نیمه‌تمام اتخاذ نشده است. بنابراین موضوع یازدهمین قهرمانی استقلال تا این لحظه یک پرونده باز محسوب می‌شود.

بحث از نظر حقوقی و ورزشی نیز ساده نیست؛ از یک سو استقلال صدرنشین بوده و بخش عمده فصل را پشت سر گذاشته، اما از سوی دیگر هشت هفته باقی مانده بود و نتیجه نهایی جدول هنوز از نظر ریاضی قطعی نشده بود. همین تضاد، تصمیم‌گیری را به یکی از حساس‌ترین مسائل فوتبال ایران تبدیل کرده است.

بازگشت هواداران؛ ۵۰ هزار نفر برای دربی در اصفهان

یکی از نگرانی‌ها پیش از شروع لیگ جدید، احتمال برگزاری مسابقات بدون تماشاگر بود. این سناریو در نهایت به شکل گسترده اجرا نشد و بیشتر مسابقات فصل جدید با حضور هواداران برگزار شده‌اند.

گاردین در گزارش خود به دربی استقلال و پرسپولیس در اصفهان اشاره کرده و شمار تماشاگران این مسابقه را حدود ۵۰ هزار نفر نوشته است؛ عددی که نشان می‌دهد حتی انتقال بزرگ‌ترین بازی فوتبال ایران از تهران نیز مانع شکل‌گیری یک جمعیت قابل توجه نشده است.

ورزشگاه آزادی همچنان به دلیل ادامه پروژه تعمیر و بازسازی در اختیار استقلال و پرسپولیس نیست. گاردین همچنین نوشته بخش‌هایی از مجموعه ورزشی آزادی در جریان درگیری‌ها آسیب دیده، اما دلیل اصلی عدم استفاده از خود ورزشگاه فوتبال، ادامه عملیات بازسازی است.

برای دو باشگاهی که بخش بزرگی از قدرت خود را از سکوهای آزادی می‌گیرند، طولانی شدن این وضعیت یک زیان ورزشی و اقتصادی محسوب می‌شود.

استقلال ۳ - السد صفر؛ بهترین پاسخ ممکن در بازگشت به آسیا

در چنین شرایطی، استقلال یکی از غیرمنتظره‌ترین نتایج هفته نخست لیگ نخبگان آسیا را رقم زد.

آبی‌ها در ورزشگاه بین‌المللی بصره با گل‌های یاسر آسانی در دقیقه ۹، سعید سحرخیزان در دقیقه ۴۷ و اسماعیل قلی‌زاده در وقت‌های تلف‌شده السد قطر را ۳ بر صفر شکست دادند. آمار ثبت‌شده برای این مسابقه حضور ۷ هزار و ۸۹۲ تماشاگر را نشان می‌دهد؛ رقمی بسیار نزدیک به برآورد هشت هزار نفری مطرح‌شده در گزارش گاردین.

اهمیت این برد فقط در سه امتیاز خلاصه نمی‌شود. استقلال این مسابقه را به‌عنوان میزبان برگزار کرد، اما صدها کیلومتر دورتر از تهران و خارج از ایران.

بختیاری‌زاده در گفت‌وگو با گاردین، از دست رفتن امتیاز میزبانی را یکی از مشکلات جدی باشگاه‌های ایرانی در سال‌های اخیر توصیف کرده است. با این وجود، نزدیکی بصره به جنوب ایران کمک کرد بخشی از هواداران استقلال خود را به ورزشگاه برسانند.

پیروزی سه گله برابر السد در چنین فضایی، ارزش فنی نتیجه را برای استقلال بیشتر کرده است؛ مخصوصاً اینکه نماینده قطر بخش بزرگی از مالکیت توپ را در اختیار داشت، اما استقلال در استفاده از موقعیت‌ها عملکرد مؤثرتری نشان داد.

تراکتور در دبی متوقف شد؛ فرصت جبران هنوز زیاد است

نماینده دوم ایران شروع متفاوتی داشت.

تراکتور دوشنبه شب در ورزشگاه راشد دبی مقابل شباب الاهلی قرار گرفت و با گل دقیقه ۲۲ یوری سزار یک بر صفر شکست خورد. تیم اماراتی با همین گل نخستین سه امتیاز خود را کسب کرد.

تراکتور برخلاف استقلال نتوانست از اولین مسابقه امتیازی به دست بیاورد، اما فرمت جدید لیگ نخبگان فرصت بیشتری برای جبران فراهم می‌کند.

رقابت‌های فصل ۲۰۲۶-۲۷ با ۳۲ باشگاه برگزار می‌شود؛ ۱۶ تیم در منطقه غرب و ۱۶ تیم در شرق قرار دارند و هر باشگاه هشت مسابقه در مرحله لیگ انجام می‌دهد. هشت تیم برتر هر منطقه به دور یک‌هشتم نهایی می‌رسند. استقلال و تراکتور دو نماینده ایران در بخش غرب هستند.

در نتیجه شکست هفته نخست برای تراکتور آسیب‌زننده است، اما برخلاف فرمت‌های گروهی قدیمی، هنوز هفت مسابقه برای تغییر موقعیت وجود دارد.

شکاف بزرگ پول؛ چالش واقعی استقلال و تراکتور در آسیا

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش گاردین به فاصله مالی فوتبال ایران با عربستان اختصاص دارد.

سال‌ها محدودیت اقتصادی و تحریم‌های بین‌المللی شرایط فعالیت باشگاه‌های ایرانی را دشوارتر کرده است؛ از پرداخت قرارداد خارجی گرفته تا برگزاری اردوی برون‌مرزی و جذب بازیکنان بزرگ. گاردین این شرایط را در مقابل سرمایه‌گذاری گسترده باشگاه‌های عربستان قرار داده است.

این تفاوت در فهرست تیم‌های همین فصل نیز دیده می‌شود. عربستان پنج نماینده در لیگ نخبگان دارد و در منطقه غرب باشگاه‌هایی مانند الهلال، النصر، الاهلی، الاتحاد و القادسیه حضور دارند؛ در حالی که سهم ایران استقلال و تراکتور است.

مسئله فقط تعداد نمایندگان نیست. ستاره‌هایی با سابقه حضور در لیگ برتر انگلیس و سایر لیگ‌های بزرگ اروپا اکنون در تیم‌های سعودی حضور دارند و ارزش مالی برخی ترکیب‌ها چند برابر تیم‌های ایرانی است.

بختیاری‌زاده: پول همه چیز فوتبال نیست

در چنین فضایی، حرف پایانی سهراب بختیاری‌زاده شاید مهم‌ترین بخش گزارش باشد.

سرمربی استقلال پذیرفته که از نظر منابع مالی رقابت مستقیم با باشگاه‌های بزرگ عربستان برای تیم‌های آسیایی بسیار دشوار است، اما اعتقاد دارد فوتبال همچنان ورزشی است که نتیجه آن فقط با بودجه تعیین نمی‌شود. از نگاه او در یک مسابقه ۹۰ دقیقه‌ای، سازمان تیمی، تلاش و اراده می‌تواند بخشی از فاصله مالی را جبران کند.

استقلال در نخستین هفته عملاً نمونه‌ای از همین ایده را مقابل السد نشان داد؛ تیمی که در بازار نقل‌وانتقالات و امکانات، شرایط متفاوتی نسبت به آبی‌ها دارد اما در بصره سه گل دریافت کرد.

فوتبال ایران هنوز با مشکلات بزرگی روبه‌روست؛ فصل نیمه‌تمام قبلی تعیین تکلیف نشده، ورزشگاه آزادی در دسترس نیست، میزبانی آسیایی از کشور خارج شده و فاصله مالی با قدرت‌های عربستان روزبه‌روز بیشتر شده است.