ماه‌عسل نکونام در تراکتور تمام شد؟ دو شکست متوالی و دو زنگ خطر بزرگ

برای بررسی شرایط فعلی تراکتور ابتدا باید یک نکته آماری را روشن کرد. این تیم فصل را با چهار پیروزی متوالی آغاز کرد؛ پیکان را ۲ بر صفر شکست داد، در اصفهان با همین نتیجه از سد سپاهان گذشت، پرسپولیس را یک بر صفر برد و سپس چادرملو را ۲ بر صفر مغلوب کرد. تسنیم این شروع را بهترین آغاز تراکتور در لیگ توصیف کرده بود.

روند بردهای متوالی در هفته پنجم متوقف شد، اما روند شکست‌ناپذیری و کلین‌شیت ادامه پیدا کرد. تراکتور در قزوین برابر شمس‌آذر به تساوی صفر بر صفر رسید و هفته بعد گل‌گهر را یک بر صفر شکست داد. به این ترتیب شاگردان نکونام پس از شش مسابقه لیگ، پنج برد، یک تساوی، ۱۶ امتیاز و صفر گل خورده داشتند.

یعنی مسئله امروز تراکتور فقط مقایسه با چهار برد ابتدایی نیست؛ تیمی که شش هفته کامل در لیگ گل نخورده بود، اکنون در دو مسابقه متوالی شکست خورده است.

استقلال خوزستان اولین ترک را ایجاد کرد

شکست یک بر صفر برابر استقلال خوزستان نخستین هشدار جدی بود. تراکتور در حالی به اهواز رفت که صدرنشین لیگ بود و مقابل تیمی قرار گرفت که پیش از مسابقه در قعر جدول قرار داشت.

اما عارف رستمی در دقیقه ۵۴ دروازه تراکتور را باز کرد و نخستین شکست لیگ را به تیم نکونام تحمیل کرد. داده‌های مسابقه نیز نتیجه یک بر صفر و گل رستمی را تأیید می‌کنند.

همین مسابقه نخستین نشانه از آسیب‌پذیری خط دفاعی تراکتور را آشکار کرد. تیمی که در شش بازی قبلی لیگ حتی یک گل دریافت نکرده بود، در موقعیتی که می‌توانست مدیریت شود، دروازه‌اش باز شد.

چند روز بعد در دبی مشخص شد این اتفاق شاید فقط یک لغزش مقطعی نبوده باشد.

شباب الاهلی ۱-۰ تراکتور؛ شکست دوم و شروع ضعیف در آسیا

تراکتور در اولین مسابقه فصل جدید لیگ نخبگان آسیا مقابل شباب الاهلی با گل دقیقه ۲۲ یوری سزار یک بر صفر شکست خورد. گزارش رسمی AFC این گل را نتیجه استفاده فرصت‌طلبانه نماینده امارات از موقعیت ایجادشده در خط دفاع تراکتور توصیف کرده است.

این دومین شکست متوالی سرخ‌های تبریز بود.

نکونام بعد از مسابقه معتقد بود تیمش فوتبال خوبی ارائه کرده و با توجه به شرایط سخت، شایسته گرفتن حداقل یک امتیاز بوده است؛ اما نتیجه نشان داد تراکتور در نخستین آزمون آسیایی فصل نتوانسته از مشکلات خود عبور کند.

مسئله مهم‌تر، ترکیبی بود که نکونام مجبور شد وارد زمین کند.

تراکتور بدون وینگر؛ وقتی عرض زمین از بین رفت

تراکتور در دبی بدون مهدی ترابی و مهدی هاشم‌نژاد بازی کرد. هر دو بازیکن به دلیل مصدومیت در دسترس نبودند و علیرضا بیرانوند نیز به دلیل محرومیت همراه تیم حضور نداشت. حتی شهریار مغانلو هم در آخرین تمرین پیش از مسابقه دوباره از ناحیه مچ پا احساس درد کرد.

ترکیب رسمی تراکتور نشان می‌دهد در خط میانی اودیل خامروبکوف، تیبور هلیلوویچ، مهدی حسینی و مسعود زائرکاظمینی حضور داشتند.

مشکل دقیقاً همین‌جا شکل گرفت.

خامروبکوف و حسینی ذاتاً بازیکنان مرکزی هستند. هلیلوویچ نیز بیشتر در فضاهای میانی تأثیرگذار است و زائرکاظمینی تنها بازیکنی بود که قابلیت طبیعی‌تری برای نزدیک شدن به خط طولی زمین داشت.

نتیجه، کاهش عرض حملات تراکتور بود. وقتی تیم نمی‌تواند از دو جناح زمین دفاع حریف را باز کند، مسیر حملات قابل پیش‌بینی‌تر می‌شود؛ توپ بیشتر به مرکز هدایت می‌شود و حریف با فشرده کردن فضای بین خطوط می‌تواند مسیر پاس‌های عمقی را محدود کند.

غیبت ترابی شاید بیش از همه احساس شد. مصدومیت او از همان هفته نخست لیگ و بازی مقابل پیکان آغاز شده بود و نکونام نیز بعدتر صریحاً گفته بود می‌تواند ترابی را از فهرست خارج کند، اما امکان جذب جانشین برایش ندارد.

این یعنی مشکل تراکتور فقط «نبود یک ستاره» نیست؛ مسئله به عمق ترکیب در پست وینگر برمی‌گردد.

شجاع خلیل‌زاده؛ نمره ۵.۹ و دومین مسابقه پرحاشیه

زنگ خطر دوم در قلب خط دفاع به صدا درآمده است.

شجاع خلیل‌زاده که یکی از باتجربه‌ترین بازیکنان و رهبران تیم محسوب می‌شود، مقابل شباب الاهلی شب خوبی نداشت. طبق داده‌های Sofascore، مدافع تراکتور در این مسابقه نمره ۵.۹ دریافت کرد؛ یکی از پایین‌ترین امتیازات زمین و نمره‌ای بسیار پایین‌تر از سطح معمول این مدافع.

در صحنه گل یوری سزار نیز اشتباه در پوشش خط دفاع باعث شد مهاجم حریف در موقعیت مناسبی قرار بگیرد و دروازه پارسا جعفری را باز کند.

نکته نگران‌کننده برای کادر فنی این است که این اتفاق بلافاصله بعد از شکست مقابل استقلال خوزستان رخ داده؛ مسابقه‌ای که خط دفاع تراکتور در گل عارف رستمی نیز نتوانست موقعیت را به‌درستی کنترل کند.

البته دو اشتباه برای زیر سؤال بردن کیفیت یک مدافع باتجربه کافی نیست، اما وقتی تیم قرار است همزمان برای قهرمانی لیگ و موفقیت آسیایی بجنگد، تکرار اشتباهات در قلب دفاع موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت.

یک نکته مثبت؛ پارسا جعفری نشان داد مشکل فقط دروازه‌بان نبود

یکی از نکات قابل توجه دیدار دبی عملکرد پارسا جعفری بود.

در غیاب بیرانوند، این دروازه‌بان در اولین آزمون بزرگ خود بازی کرد و برخلاف نگرانی‌های پیش از مسابقه، نمایش ضعیفی نداشت. در گزارش‌های آماری پس از مسابقه، جعفری با امتیاز حدود ۷.۴ در میان بهترین بازیکنان تراکتور قرار گرفت، در حالی که خلیل‌زاده نمره ۵.۹ گرفت.

این آمار یک پیام مهم دارد: نمی‌توان شکست تراکتور را صرفاً به غیبت علیرضا بیرانوند نسبت داد.

مشکل اصلی بیشتر در ساختار دفاعی و نحوه دفاع تیمی دیده شد.

آیا تراکتور وارد بحران شده است؟

استفاده از واژه «بحران» بعد از دو شکست هنوز زود است.

تراکتور همچنان با ۱۶ امتیاز حاصل از شش بازی نخست خود یکی از مدعیان جدی لیگ محسوب می‌شود و شروع فوق‌العاده فصل را نمی‌توان با دو نتیجه ضعیف نادیده گرفت. اما همان‌قدر که اعلام بحران زودهنگام است، نادیده گرفتن نشانه‌های هشدار نیز می‌تواند اشتباه باشد.

تراکتور در اولین چهار هفته ترکیبی از نظم دفاعی، انتقال سریع و کیفیت فردی بازیکنانش را به نمایش گذاشت. بعد از آن برابر شمس‌آذر برای نخستین بار متوقف شد، گل‌گهر را برد و سپس دو بازی متوالی را واگذار کرد. بنابراین نمودار عملکرد تیم از حالت تقریباً بی‌نقص ابتدایی فاصله گرفته است.

نسخه نکونام چیست؟ بازگشت هاشم‌نژاد کافی نیست

بازگشت مهدی هاشم‌نژاد می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند. حضور دوباره او حداقل یک وینگر تخصصی دیگر در اختیار نکونام می‌گذارد و امکان ایجاد عرض، دریبل و نفوذ از کناره‌ها را افزایش می‌دهد.

اما تراکتور برای فصلی طولانی که لیگ برتر و لیگ نخبگان را همزمان در پیش دارد، نمی‌تواند تمام کیفیت کناره‌های خود را به حضور دو بازیکن گره بزند.

همین موضوع در قلب دفاع نیز وجود دارد. شجاع خلیل‌زاده و محمد دانشگر دو مدافع باتجربه هستند، اما فشار مسابقات داخلی و آسیایی و احتمال افت یا مصدومیت ایجاب می‌کند تراکتور گزینه‌های قابل اتکای بیشتری داشته باشد.

ماه‌عسل جواد نکونام در تبریز با چهار برد متوالی و چهار کلین‌شیت آغاز شد و بعد از شش هفته لیگ حتی رکورد بهتری پیدا کرد؛ پنج برد، یک مساوی و بدون گل خورده. حالا اما دو شکست یک بر صفر پیاپی معادله را تغییر داده است.

تراکتور هنوز در بحران نیست، اما دیگر آن تیم بی‌نقص هفته‌های ابتدایی هم نیست. دو نقطه ضعف حالا کاملاً آشکار شده‌اند: کمبود ابزار در جناحین و شکنندگی تازه در قلب دفاع. پاسخ نکونام به همین دو مشکل مشخص خواهد کرد دو شکست اخیر فقط یک دست‌انداز کوتاه بوده یا آغاز دوره‌ای سخت‌تر برای مدافع عنوان قهرمانی.