احسان حاج‌صفی در آستانه تاریخ‌سازی؛ فقط ۲ بازی تا شکستن رکورد بازی ملی ایران

امیر قلعه‌نویی برای نخستین اردوی تیم ملی پس از جام جهانی ۲۰۲۶ نام احسان حاج‌صفی را نیز در میان نفرات لیگ برتری قرار داده است. حاج‌صفی یکی از شش بازیکن سپاهان در این بخش از فهرست است و همراه سیدحسین حسینی، آریا یوسفی، عارف حاجی‌عیدی، امید نورافکن و مهدی لیموچی به اردو فراخوانده شده است.

اما دعوت حاج‌صفی با سایر بازیکنان یک تفاوت مهم دارد؛ برای او هر دقیقه حضور در فیفادی پیش‌رو می‌تواند بخشی از تاریخ فوتبال ایران را تغییر دهد.

براساس آمار مسابقات ملی درجه A، حاج‌صفی پس از جام جهانی تعداد بازی‌های خود برای ایران را به ۱۴۸ مسابقه رسانده است. جواد نکونام با ۱۴۹ بازی در صدر قرار دارد و علی دایی نیز ۱۴۸ حضور رسمی ثبت کرده است. داده‌های به‌روزشده پس از جام جهانی نیز همین ترتیب را نشان می‌دهند.

به این ترتیب حاج‌صفی اکنون دقیقاً کنار علی دایی ایستاده و تنها یک بازی با نکونام فاصله دارد.

بازی ایران و ازبکستان؛ نخستین فرصت برای رسیدن به نکونام

ایران روز پنجشنبه ۲ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در ورزشگاه استقلال شهر فرغانه به مصاف ازبکستان می‌رود. براساس اعلام فدراسیون فوتبال ازبکستان، مسابقه ساعت ۱۹ به وقت محلی و ۱۷:۳۰ به وقت ایران آغاز خواهد شد.

اگر حاج‌صفی حتی به عنوان بازیکن تعویضی در این مسابقه وارد زمین شود، بازی ملی شماره ۱۴۹ خود را ثبت خواهد کرد.

در آن صورت او از علی دایی عبور می‌کند و با جواد نکونام در صدر جدول تعداد بازی‌های رسمی ملی ایران برابر می‌شود.

همین موضوع باعث شده یک دیدار دوستانه معمولی برای کاپیتان سپاهان اهمیت تاریخی داشته باشد. حاج‌صفی برای رسیدن به رکورد نکونام نه به گل نیاز دارد، نه پاس گل و نه حضور ۹۰ دقیقه‌ای؛ صرف ورود قانونی به زمین برای ثبت یک بازی ملی کافی است.

ایران–روسیه؛ مسابقه شماره ۱۵۰؟

پنج روز بعد، تیم ملی ایران دومین دیدار دوستانه خود را در ۷ مهر مقابل روسیه برگزار خواهد کرد.

براساس برنامه رسمی اعلام‌شده، ملی‌پوشان بعد از بازی با ازبکستان در روز ۴ مهر راهی شهر کازان می‌شوند و سه روز بعد برابر تیم ملی روسیه قرار می‌گیرند.

اگر حاج‌صفی مقابل ازبکستان بازی کند و سپس در مسابقه روسیه نیز وارد زمین شود، عدد مقابل نام او به ۱۵۰ بازی ملی خواهد رسید.

در آن صورت جدول رسمی باسابقه‌ترین ملی‌پوشان ایران چنین تغییر خواهد کرد: حاج‌صفی با ۱۵۰ بازی در صدر، نکونام با ۱۴۹ بازی در رتبه بعدی و دایی با ۱۴۸ مسابقه پس از آنها.

این رکورد بیش از آنکه به یک دوره کوتاه اوج مربوط باشد، محصول استمرار کم‌نظیر حاج‌صفی است؛ بازیکنی که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۶ در نسل‌های مختلف تیم ملی حضور داشته و با مربیان متعدد کار کرده است.

از زامبیا تا بازی شماره ۱۵۰؛ مسیری که ۱۸ سال طول کشید

داستان ملی احسان حاج‌صفی در ۵ خرداد ۱۳۸۷ آغاز شد.

او در ۱۸ سالگی در دیدار دوستانه ایران و زامبیا در ورزشگاه آزادی نخستین بازی ملی خود را انجام داد و همان روز با دو پاس گل نقش مهمی در پیروزی ۳ بر ۲ ایران داشت. منابع آماری قدیمی نیز شروع دوران ملی او در ۲۵ مه ۲۰۰۸ و دو پاس گل در آن مسابقه را ثبت کرده‌اند.

حاج‌صفی پس از آن خیلی زود وارد مسابقات مقدماتی جام جهانی شد و به تدریج جایگاه ثابتی در ترکیب تیم ملی پیدا کرد.

او در طول دوران ملی خود در نقش‌های مختلفی از دفاع چپ تا هافبک بازی کرده و حتی یکی از رکوردداران اصلی ایران در جام جهانی است. FIFA تا پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، حاج‌صفی را با ۹ حضور، صاحب رکورد بیشترین بازی ایران در تاریخ جام جهانی معرفی کرده بود.

او سپس در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز دوباره در فهرست ایران قرار گرفت؛ FIFA در فهرست رسمی تیم قلعه‌نویی نام حاج‌صفی را در جمع مدافعان ثبت کرده بود.

چرا برخی منابع برای نکونام ۱۵۱ و دایی ۱۴۹ بازی نوشته‌اند؟

این بخش یکی از نکات مهم ماجرای رکورد حاج‌صفی است.

سال‌ها در بسیاری از آرشیوهای ایرانی، ۱۵۱ بازی برای جواد نکونام و ۱۴۹ بازی برای علی دایی ثبت می‌شد. اما تفاوت به شیوه محاسبه بعضی مسابقات برمی‌گردد؛ دیدارهایی که فدراسیون ایران ممکن است آنها را در آمار بازیکن لحاظ کرده باشد، ولی در طبقه‌بندی بین‌المللی به عنوان مسابقه کامل درجه A شناخته نمی‌شوند.

RSSSF که آرشیو تفصیلی مسابقات ملی را نگهداری می‌کند، جواد نکونام را با ۱۴۹ بازی رسمی ثبت کرده و چند مسابقه مقابل تیم‌های امید، تیم B یا منتخب لیگ را از آمار A حذف کرده است.

برای علی دایی نیز شرایط مشابهی وجود دارد. RSSSF آمار رسمی او را ۱۴۸ بازی و ۱۰۸ گل ثبت کرده و توضیح داده مسابقه ایران مقابل تیم المپیک اکوادور که زمانی رسمی محسوب می‌شد، دیگر در آمار مسابقات کامل ملی منظور نمی‌شود.

بنابراین براساس معیار بازی‌های بین‌المللی درجه A، ترتیب فعلی روشن است: نکونام ۱۴۹، دایی ۱۴۸ و حاج‌صفی ۱۴۸.

حتی دو حضور تعویضی هم کافی است

موضوع جالب دیگر این است که حاج‌صفی برای رکوردشکنی الزاماً نباید بازیکن ثابت ایران باشد.

فدراسیون فوتبال در کنار بازی‌های ازبکستان و روسیه به دنبال قطعی کردن یک مسابقه تدارکاتی سوم در همین بازه بوده است. گزارش مربوط به فهرست تیم ملی نیز تأیید می‌کند که مذاکرات برای حریف سوم ادامه دارد.

بنابراین اگر سه مسابقه برگزار شود، حضور حاج‌صفی در هر دو بازی از این سه مسابقه برای رسیدن به عدد ۱۵۰ کافی خواهد بود.

حتی ورود در دقایق پایانی نیز بازی ملی محسوب می‌شود.

البته دعوت شدن تضمین نمی‌کند که قلعه‌نویی حتماً از او استفاده کند و رکورد زمانی ثبت خواهد شد که حاج‌صفی وارد زمین شود.

قلعه‌نویی چرا همچنان به حاج‌صفی اعتماد دارد؟

بازگشت حاج‌صفی به تیم ملی پیش از جام جهانی نشان داد کادر فنی هنوز برای تجربه و کیفیت او ارزش قائل است. او در سپاهان نیز در سال‌های اخیر علاوه بر نقش فنی، یکی از رهبران رختکن و کاپیتان تیم بوده است.

برای تیم ملی در دوره پس از جام جهانی نیز حضور بازیکنان باتجربه می‌تواند کارکرد متفاوتی داشته باشد. ایران به سمت جام ملت‌های آسیا می‌رود و همزمان باید نسل جدید را وارد ترکیب کند؛ در چنین شرایطی بازیکنانی مانند حاج‌صفی می‌توانند حلقه اتصال نسل باتجربه و جوان باشند.

با این حال رکورد تعداد بازی نباید تنها معیار ادامه حضور یک بازیکن در تیم ملی تلقی شود و تصمیم درباره استفاده از حاج‌صفی همچنان یک انتخاب فنی برای کادر مربیگری است.

۲ مهر؛ آغاز شمارش معکوس برای یک رکورد قدیمی

احسان حاج‌صفی در سال ۱۳۸۷ زمانی وارد تیم ملی شد که علی دایی تازه وارد دوران مربیگری شده بود و جواد نکونام یکی از ارکان اصلی تیم ایران محسوب می‌شد.

حالا بیش از ۱۸ سال بعد، او در آستانه عبور از هر دوی آنها در یکی از مهم‌ترین شاخص‌های آماری فوتبال ملی ایستاده است.

اگر حاج‌صفی دوم مهر برابر ازبکستان بازی کند، با ۱۴۹ حضور به جواد نکونام می‌رسد؛ اگر پنج روز بعد مقابل روسیه نیز به میدان برود، بازی ملی شماره ۱۵۰ ثبت خواهد شد و براساس معیار مسابقات درجه A، به تنهایی باسابقه‌ترین بازیکن تاریخ تیم ملی ایران می‌شود.

مسیر از دو پاس گل مقابل زامبیا در سال ۱۳۸۷ آغاز شد؛ حالا ممکن است در فرغانه و کازان به رکوردی برسد که تا امروز هیچ بازیکن ایرانی در آمار رسمی به آن نرسیده است.