قیمت مرغ امروز ۱ مهر ۱۴۰۵؛ مرغ کامل ۲۶۰ هزار تومان شد / ریزش فیله و ران ادامه دارد؟

بر اساس تازه‌ترین نرخ‌های اعلام‌شده در بخشی از بازار خرده‌فروشی، قیمت اقلام اصلی مرغ به این سطح رسیده است:

مقایسه نرخ مرغ کامل با گزارش ۲۶ شهریور، زمانی که قیمت این محصول در برخی فهرست‌های بازار ۲۸۰ هزار تومان بود، کاهش محسوس قیمت طی کمتر از یک هفته را نشان می‌دهد. در مورد فیله نیز قیمت ۷۲۰ هزار تومانی ثبت‌شده در ۲۴ شهریور حالا در نرخ‌های اعلامی مورد بررسی به حدود ۶۲۵ هزار تومان رسیده است.

البته بازار مرغ نرخ واحد و یکپارچه‌ای ندارد. نوع بسته‌بندی، برند، محل عرضه و کیفیت محصول می‌تواند اختلاف قابل توجهی ایجاد کند؛ به‌طوری‌که فهرست دیگری از قیمت‌های امروز برای برخی مرغ‌های کامل برنددار تا ۴۵۰ هزار تومان و برای فیله تا ۷۹۰ هزار تومان نرخ ثبت کرده است. بنابراین اعداد امروز را باید قیمت‌های پیشنهادی در بخشی از بازار دانست، نه نرخ واحد برای تمام فروشگاه‌های کشور.

چرا قیمت مرغ پایین آمد؟

مهم‌ترین توضیح برای افت اخیر را باید در رابطه عرضه و تقاضا جست‌وجو کرد.

نشانه روشنی از وجود مازاد عرضه این است که شرکت پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور دوباره خرید حمایتی مرغ را آغاز کرده است. پرویز جعفری، مدیرعامل این شرکت، اعلام کرده ظرفیت خرید تا ۳۰ هزار تن در نظر گرفته شده و تولیدکنندگان می‌توانند مرغ واجد شرایط را با نرخ حمایتی ۳۳۵ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم تحویل دهند.

این سیاست معمولاً زمانی فعال می‌شود که عرضه بازار از توان جذب تقاضا بیشتر شده و کاهش قیمت می‌تواند تولیدکننده را زیان‌ده کند.

در قزوین نیز خرید مرغ مازاد با همین نرخ ۳۳۵ هزار تومان از ۲۵ شهریور آغاز شده و مسئولان استانی صراحتاً افزایش تولید و ضرورت جلوگیری از برهم خوردن تعادل بازار را دلیل اجرای طرح عنوان کرده‌اند.

بنابراین کاهش قیمت فعلی را نمی‌توان صرفاً به تخفیف فروشندگان نسبت داد؛ نشانه‌های رسمی نیز از افزایش فشار عرضه حکایت دارند.

افت تقاضا؛ ضلع دوم کاهش قیمت مرغ

افزایش عرضه تنها نیمی از ماجراست.

فشار هزینه‌های معیشتی طی ماه‌های اخیر باعث شده بخشی از خانوارها میزان خرید گوشت و پروتئین خود را کاهش دهند یا به سمت قطعات ارزان‌تر حرکت کنند. همین افت قدرت خرید می‌تواند باعث شود حتی در شرایطی که تولید ثابت است، بازار با مازاد مواجه شود.

داده‌های غیررسمی فعالان صنعت طیور در شهریور نیز از شکاف میان تولید و مصرف حکایت دارد. یکی از کانال‌های تخصصی مرغداران برآورد کرده جوجه‌ریزی شهریور نسبت به سال قبل فقط حدود چهار درصد کاهش داشته، در حالی که مصرف از نگاه این فعالان افت بیشتری را تجربه کرده است. این داده رسمی دولتی نیست، اما با آغاز همزمان خرید حمایتی مرغ مازاد سازگار است و فشار سمت عرضه را توضیح می‌دهد.

از طرف دیگر، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی پیش‌تر گفته بود برای پاسخ به نیاز فعلی بازار، جوجه‌ریزی ماهانه حدود ۱۲۰ میلیون قطعه کفایت می‌کند و جوجه‌ریزی مرداد از ۱۳۷ میلیون قطعه عبور کرده است. چنین فاصله‌ای میان ظرفیت تولید و مصرف می‌تواند در ماه‌های بعدی خود را به شکل افت قیمت مرغ زنده و مرغ گرم نشان دهد.

چرا دولت مرغ ۳۳۵ هزار تومانی می‌خرد اما بازار ۲۶۰ هزار تومان است؟

در نگاه اول ممکن است این دو عدد متناقض به نظر برسند، اما محصول مورد معامله یکسان نیست.

نرخ ۳۳۵ هزار تومان مربوط به خرید حمایتی مرغ با شرایط مشخص، بسته‌بندی‌شده و تحویل در سردخانه است و سازوکاری برای حمایت از تولیدکننده و تقویت ذخایر استراتژیک محسوب می‌شود. این رقم نرخ خرده‌فروشی روزانه مرغ کامل در مغازه نیست.

حتی در کردستان، خرید حمایتی از ۲۳ شهریور آغاز شده و تا پایان شهریور ۱۴۵۰ تن مرغ منجمد از تولیدکنندگان خریداری شده است. در همان استان ۱۲ هزار تن نهاده دامی نیز توزیع شده که نشان می‌دهد سیاست‌گذار همزمان دو هدف را دنبال می‌کند: جلوگیری از زیان مرغداران و حفظ عرضه برای ماه‌های آینده.

این سیاست از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا کاهش بیش از حد قیمت مرغ زنده ممکن است تولیدکننده را وادار به کاهش جوجه‌ریزی کند و افت امروز قیمت، چند ماه بعد به کمبود و جهش دوباره منجر شود.

فیله چرا بیشتر از مرغ کامل ارزان شده است؟

قطعاتی مانند فیله، سینه بدون استخوان و ران پاک‌شده معمولاً فاصله قیمتی زیادی با مرغ کامل دارند.

بخشی از این فاصله به افت وزن پس از پاک‌کردن، ضایعات، دستمزد قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه سود بالاتر محصولات آماده مربوط است. همین موضوع باعث می‌شود وقتی بازار با ضعف تقاضا روبه‌رو می‌شود، فروشنده در این بخش فضای بیشتری برای کاهش نرخ داشته باشد.

هفته گذشته فیله مرغ در برخی گزارش‌ها کیلویی ۷۲۰ هزار تومان بود، اما نرخ اعلامی امروز به ۶۲۵ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.

این رفتار نشان می‌دهد مصرف‌کننده در قیمت‌های بالای قطعات ممتاز مقاومت بیشتری نشان داده و فروشنده برای جلوگیری از ماندگاری کالای فاسدشدنی در ویترین مجبور شده قیمت را تعدیل کند.

آیا مرغ باز هم ارزان می‌شود؟

برای پاسخ باید سه متغیر را زیر نظر گرفت: حجم جوجه‌ریزی، قدرت خرید خانوار و میزان مداخله پشتیبانی امور دام.

اگر عرضه فعلی ادامه پیدا کند و تقاضا همچنان ضعیف بماند، احتمال حفظ فشار نزولی بر مرغ کامل و قطعات وجود دارد. در این شرایط قیمت مرغ کامل می‌تواند در کوتاه‌مدت در محدوده‌های فعلی نوسان کند و فروشندگان برای جذب مشتری تخفیف بیشتری روی قطعات گران‌تر ارائه دهند.

اما یک مانع جدی مقابل سقوط شدید قیمت وجود دارد: خرید حمایتی دولت.

شرکت پشتیبانی امور دام ظرفیت خرید تا ۳۰ هزار تن را فعال کرده است. هرچه قیمت بازار بیشتر پایین بیاید، انگیزه تولیدکننده برای تحویل مرغ به شبکه حمایتی افزایش پیدا می‌کند و بخشی از مازاد از بازار آزاد خارج می‌شود.

این سازوکار می‌تواند مانند یک ضربه‌گیر عمل کند؛ یعنی هم مانع جهش قیمت شود و هم اجازه ندهد افت نرخ آن‌قدر شدید شود که تولید مرغ در ماه‌های بعد آسیب ببیند.

کاهش قیمت مرغ ادامه‌دار است یا موقت؟

بازار در ابتدای مهر نسبت به هفته آخر شهریور آرام‌تر شده، اما هنوز برای اعلام آغاز یک دوره طولانی ارزانی زود است.

از یک طرف، عرضه مناسب، خرید حمایتی مرغ مازاد و ضعف تقاضا به سود کاهش قیمت کار می‌کنند. از طرف دیگر، نهاده دامی، انرژی، حمل‌ونقل و هزینه‌های تولید همچنان بالا هستند و مرغدار نمی‌تواند برای مدت طولانی محصول خود را پایین‌تر از هزینه تمام‌شده عرضه کند.

نکته کلیدی همین‌جاست: بازار امروز از کمبود رنج نمی‌برد؛ مسئله اصلی پیدا کردن نقطه تعادل میان قیمت قابل‌تحمل برای مصرف‌کننده و قیمت اقتصادی برای تولیدکننده است.

نرخ ۲۶۰ هزار تومانی مرغ کامل و کاهش فیله و ران برای خانوارها خبر مثبتی است، اما خرید حمایتی ۳۰ هزار تنی نشان می‌دهد سیاست‌گذار نگران طرف دیگر بازار نیز هست.

اگر عرضه بالا در هفته‌های آینده حفظ شود، احتمال ثبات یا کاهش محدود قیمت مرغ در ابتدای مهر بیشتر است؛ اما افت شدید و ماندگار بدون کاهش هزینه‌های تولید می‌تواند خودش زمینه جهش بعدی قیمت را فراهم کند. فعلاً بازار مرغ وارد فاز تعدیل شده، اما آزمون اصلی زمانی خواهد بود که مرغ حاصل از جوجه‌ریزی‌های شهریور وارد چرخه عرضه شود و مشخص شود تقاضای پاییز توان جذب این حجم تولید را دارد یا نه.