هشدار فوری به خریداران طلا؛ بدون استعلام این کد خرید نکنید | معامله برخی طلاها ممنوع شد

هشدار تازه استاندارد در شرایطی صادر شده که با افزایش ارزش طلا، حساسیت خریداران نسبت به اصالت، عیار و امکان فروش مجدد مصنوعات نیز بیشتر شده است. قیمت بالای هر قطعه باعث می‌شود حتی یک اشتباه کوچک هنگام خرید، زیان قابل توجهی برای مصرف‌کننده ایجاد کند.

بر همین اساس، بازرسان استاندارد در حال مراجعه به واحدهای تولیدکننده و عرضه‌کننده هستند و مصنوعات موجود در بازار را از نظر برخورداری از کد شناسایی معتبر کنترل می‌کنند. فدوی تأکید کرده ممنوعیت خرید و فروش طلای بدون کد موضوع تازه‌ای نیست و پیش از این نیز بارها به سازندگان، فروشندگان و خریداران اطلاع‌رسانی شده است.

کدام طلاها خرید و فروششان ممنوع است؟

براساس اعلام رسمی اداره‌کل استاندارد تهران، دو گروه از مصنوعات طلا مشمول هشدار اصلی هستند:

نخست، مصنوعاتی که اصلاً کد شناسایی ندارند و دوم، طلاهایی که کدی روی آنها حک شده اما اعتبار آن کد لغو یا ابطال شده است.

وجود یک کد روی قطعه بنابراین به تنهایی کافی نیست. خریدار باید مطمئن شود کد موردنظر همچنان در فهرست کدهای معتبر قرار دارد.

اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا، جواهر، نقره و سکه تهران نیز اخیراً فهرستی از کدهای ابطال‌شده منتشر کرده و تأکید کرده است در صورت مشاهده مصنوعات دارای چنین کدهایی، امکان توقیف کالا و معرفی افراد متخلف به مراجع قضایی وجود دارد. در یکی از تازه‌ترین اطلاعیه‌های اتحادیه، کدهای T122، T573، T997، T1333 و T1469 در میان کدهای ابطال‌شده اعلام شده‌اند.

این فهرست ممکن است تغییر کند؛ بنابراین اتکا به فهرستی که قبلاً دیده شده کافی نیست و استعلام در زمان خرید اهمیت بیشتری دارد.

روش استعلام کد طلا؛ شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ را به خاطر بسپارید

مهم‌ترین توصیه استاندارد به مصرف‌کنندگان ساده است: قبل از پرداخت پول، کد شناسایی طلای موردنظر را استعلام کنید.

طبق اعلام مدیرکل استاندارد استان تهران، سامانه پیامکی ۱۰۰۰۱۵۱۷ برای این کار در اختیار خریداران قرار دارد و کنترل اعتبار کد هنگام خرید بر عهده مصرف‌کننده نیز گذاشته شده است.

به این ترتیب، مشاهده حک یک شماره یا حرف روی قطعه نباید پایان بررسی خریدار باشد. مهم این است که همان شناسه در سامانه، معتبر شناخته شود.

این موضوع به‌ویژه در خرید مصنوعات کارکرده، خرید از واحدهای کمتر شناخته‌شده یا معاملاتی که قیمت آنها به شکل غیرعادی پایین‌تر از بازار است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

کد شناسایی روی طلا چه چیزی را نشان می‌دهد؟

کدی که روی مصنوع طلا حک می‌شود با عدد مربوط به عیار طلا یکسان نیست.

برای مثال، عدد ۷۵۰ معمولاً به معنای خلوص ۷۵ درصدی و معادل طلای ۱۸ عیار است. در مقابل، کدهایی مانند T488 به شناسه محل و واحد تولیدکننده مربوط می‌شوند؛ حرف T در این نوع شناسه به تهران اشاره دارد و عدد بعد از آن شماره واحد سازنده را مشخص می‌کند.

در نتیجه ممکن است روی یک قطعه اطلاعات متفاوتی دیده شود که هر کدام مفهوم جداگانه‌ای دارند.

این تفکیک برای خریداران مهم است؛ زیرا دیدن «۷۵۰» به معنای کنترل اعتبار کد تولیدکننده نیست. همان‌طور که وجود شناسه سازنده نیز جای بررسی عیار و سایر مشخصات معامله را نمی‌گیرد.

هدف این سیستم آن است که منشأ تولید مصنوعات قابل پیگیری باشد و در صورت بروز مشکل، امکان شناسایی سازنده وجود داشته باشد.

چرا کد برخی طلاسازان باطل می‌شود؟

ابطال یک کد به این معناست که شناسه موردنظر دیگر برای عرضه مصنوعات جدید معتبر نیست و معامله مصنوعات دارای کدهای ابطال‌شده با محدودیت قانونی روبه‌روست.

اتحادیه طلا به واحدهای صنفی صراحتاً اعلام کرده است که از خرید و فروش مصنوعات دارای کدهای ابطال‌شده خودداری کنند و فهرست کدها نیز به‌روزرسانی می‌شود.

سابقه این نظارت نیز به سال‌های اخیر محدود نیست. اداره‌کل استاندارد تهران در دوره‌های گذشته نیز اعلام کرده بود تمامی تولیدکنندگان مصنوعات طلا موظف به دریافت کد شناسایی و حک آن روی محصولات هستند و در صورت مشاهده مصنوعات فاقد کد یا دارای کد باطل‌شده، امکان جمع‌آوری محصول و معرفی متخلف وجود دارد.

بنابراین هشدار امروز بیش از آنکه ایجاد یک قانون تازه باشد، نشانه تشدید اجرای مقررات موجود و گشت‌های نظارتی بازار است.

۱۳۰۰ طلاساز در تهران کد معتبر دارند

یکی از آمارهای مهم اعلام‌شده امروز مربوط به تعداد واحدهای مجاز تولیدکننده است.

قاسم فدوی گفته از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون، کد شناسایی ۹۰ واحد سازنده مصنوعات طلا صادر یا تمدید شده است و مجموع واحدهایی که در استان تهران کد معتبر دارند از ۱۳۰۰ واحد عبور می‌کند.

این عدد نشان می‌دهد شبکه گسترده‌ای از تولیدکنندگان رسمی در تهران فعالیت می‌کنند و در نتیجه، خریدار برای تهیه مصنوعات دارای شناسه معتبر با محدودیت جدی انتخاب مواجه نیست.

از طرف دیگر، وجود بیش از ۱۳۰۰ واحد دارای کد معتبر نشان می‌دهد کنترل زنجیره تولید بدون ابزارهای الکترونیکی دشوار است؛ به همین دلیل استعلام پیامکی می‌تواند مکمل گشت‌های فیزیکی بازرسان باشد.

آیا داشتن کد شناسایی یعنی طلا حتماً اصل است؟

کد شناسایی معتبر یکی از مهم‌ترین نشانه‌های قابل پیگیری بودن سازنده است، اما خریدار نباید تمام فرآیند خرید را فقط به مشاهده یک کد محدود کند.

عیار، وزن، قیمت روز، اجرت ساخت و مشخصات درج‌شده در فاکتور همچنان اهمیت دارند. برای نمونه، عدد ۷۵۰ روی طلای ۱۸ عیار بیانگر عیار است، در حالی که شناسه‌ای مانند T به واحد تولیدکننده مربوط می‌شود.

به همین دلیل خریدار بهتر است علاوه بر استعلام کد، قطعه را از واحد صنفی معتبر خریداری کند و اطلاعات معامله را نیز به شکل روشن در اختیار داشته باشد.

این موضوع به‌ویژه برای کسانی اهمیت دارد که طلا را نه فقط به عنوان زیورآلات، بلکه به عنوان یک دارایی سرمایه‌ای خریداری می‌کنند؛ زیرا هنگام فروش مجدد، قابل شناسایی بودن مشخصات کالا می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند.

برخورد با طلای بدون کد جدی‌تر می‌شود؟

اعلام اجرای گشت‌های نظارتی نشان می‌دهد کنترل بازار در این زمینه ادامه خواهد داشت.

بازرسان استاندارد در حال بررسی واحدهای تولید و عرضه هستند و اتحادیه طلا نیز به فروشندگان درباره معامله مصنوعات فاقد کد یا دارای شناسه ابطال‌شده هشدار داده است. طبق اطلاعیه اتحادیه، در صورت مشاهده تخلف، مصنوعات می‌تواند توقیف و افراد خاطی به مراجع قضایی معرفی شوند.

بنابراین فروشنده نیز نمی‌تواند مسئولیت بررسی کد را صرفاً متوجه مشتری بداند؛ عرضه چنین محصولاتی خود مشمول مقررات نظارتی است.

در عین حال، تأکید مدیرکل استاندارد بر مسئولیت خریدار یک پیام روشن دارد: مشتری نباید تنها به اطمینان شفاهی فروشنده اکتفا کند.

قبل از خرید طلا چه کاری انجام دهیم؟

هشدار امروز استاندارد را می‌توان در یک توصیه عملی خلاصه کرد: کد روی طلا را ببینید، اما حتماً اعتبار آن را هم بررسی کنید.

شماره پیامکی ۱۰۰۰۱۵۱۷ مهم‌ترین ابزار اعلام‌شده برای استعلام کد شناسایی مصنوعات طلاست. همچنین فهرست کدهای باطل‌شده از سوی اتحادیه طلا به‌روزرسانی می‌شود.

در بازاری که ارزش حتی یک قطعه کوچک طلا می‌تواند به چند ده یا چند صد میلیون تومان برسد، چند دقیقه بررسی قبل از خرید اهمیت بیشتری از گذشته پیدا کرده است.

بنابراین پیام هشدار تازه اداره‌کل استاندارد تهران روشن است: طلایی که کد ندارد یا کد آن اعتبار خود را از دست داده، نباید وارد معامله شود. خریداران نیز بهتر است پیش از پرداخت وجه، شناسه را از طریق سامانه رسمی استعلام کنند؛ اقدامی ساده که می‌تواند ریسک خرید یک مصنوع غیرقابل رهگیری یا دارای کد ابطال‌شده را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.