قلیزاده پس از حذف تلخ تیم امید: کمکاری نکردیم، فوتبال ایران در حال پسرفت است / «هنوز نمیدانم مقابل کرهشمالی چه شد»
کاروان تیم امید صبح جمعه ۳ مهر به تهران بازگشت و بازیکنان بلافاصله با پرسشهایی درباره یکی از عجیبترین شکستهای فوتبال پایه ایران روبهرو شدند.
اسماعیل قلیزاده در نخستین واکنش خود گفت بازیکنان و کادر فنی باید از مردم، اهالی فوتبال و کسانی که مسابقات را دنبال کردند عذرخواهی کنند.
او تأکید کرد هیچیک از بازیکنان با هدف کمکاری یا بیتفاوتی وارد زمین نشدهاند و اساساً منطقی نمیداند بازیکنانی که اغلب در لیگ برتر بازی میکنند و بعضی سابقه حضور در تیم ملی بزرگسالان دارند، عمداً از تمام توان خود استفاده نکرده باشند.
خود قلیزاده نیز در ترکیب ایران برابر چین حضور داشت و یکی از بازیکنان اصلی تیم امید در ناگویا بود.
از صدر جدول تا حذف با چهار گل
آنچه انتقادها را تشدید کرده، فقط حذف نیست؛ بلکه نحوه حذف ایران است.
شاگردان حسین عبدی مسابقات را با پیروزی ۳ بر یک مقابل امارات آغاز کردند و بعد برابر چین به تساوی بدون گل رسیدند. ایران با چهار امتیاز وارد مسابقه سوم شد و شرایط جدول به شکلی بود که حتی یک نتیجه بسیار نزدیکتر نیز میتوانست داستان متفاوتی رقم بزند.
اما برابر کرهشمالی همه چیز تغییر کرد.
ایران در دقیقه ۱۷ توسط امیرحسین حسینزاده به گل رسید اما تا پایان مسابقه چهار گل دریافت کرد و ۴ بر یک شکست خورد. نتیجهای که باعث شد تیم با همان چهار امتیاز در جایگاه سوم گروه قرار بگیرد و چین و کرهشمالی راهی مرحله بعد شوند.
قلیزاده هم همین مسئله را عجیب میداند: تیمی که پس از دو بازی شرایط صعود را در اختیار خودش داشت، در سومین مسابقه فرو ریخت.
«هنوز نمیدانیم چه اتفاقی افتاد»
یکی از صریحترین بخشهای صحبت قلیزاده جایی بود که گفت حتی خود بازیکنان هنوز به دنبال پاسخ این سؤال هستند که مقابل کرهشمالی چه اتفاقی افتاد.
او گفت کادر فنی و بازیکنان از عملکرد خود راضی نیستند و نمیتوانند صرفاً با یک توضیح ساده شکست را توجیه کنند.
این موضوع با صحبتهای حسین عبدی پس از بازگشت تیم نیز همخوانی دارد. سرمربی تیم امید عملکرد مقابل کرهشمالی را «غیرمتعارف» توصیف کرد و گفت حریف دوید و جنگید اما ایران چنین نکرد.
از این منظر، قلیزاده و عبدی در یک نقطه اشتراک دارند: هیچکدام کیفیت فنی آن مسابقه را قابل دفاع نمیدانند.
اختلاف اصلی در این است که آیا باید این نتیجه را فقط محصول عملکرد بازیکنان دانست یا ریشههای آن را در آمادهسازی و ساختار تیم جستوجو کرد.
آیا واقعاً تیم امید دیر تشکیل شد؟
این بخش از صحبت قلیزاده با دادههای قبل از تورنمنت قابل بررسی است.
فهرست اولیه حسین عبدی ۲۳ بازیکن داشت اما هنگام آغاز اردو فقط ۱۸ نفر در اختیار کادر فنی بودند. اسماعیل قلیزاده، سعید سحرخیزان و امیرمحمد رزاقینیا به دلیل حضور استقلال در لیگ نخبگان آسیا همراه تیم اعزام نشدند، امیرحسین حسینزاده نیز به خاطر بازی تراکتور در آسیا دیرتر اضافه شد و رضا غندیپور هم در ابتدا در اختیار تیم نبود.
سه بازیکن استقلال یعنی قلیزاده، سحرخیزان و رزاقینیا پس از انجام مسابقه آسیایی باشگاه خود راهی ژاپن شدند و بعد از بازی نخست ایران مقابل امارات به اردوی امید رسیدند.
امیرحسین حسینزاده نیز پس از بازی تراکتور با شبابالاهلی خود را به ناگویا رساند و پیش از دیدار اول وارد اردو شد.
بنابراین اصل حرف بازیکنان و کادر فنی درباره کامل نبودن تیم در بخش مهمی از آمادهسازی، مستند است.
غندیپور اصلاً به ناگویا نرسید
یکی دیگر از مشکلات کادر فنی مربوط به رضا غندیپور بود.
مهاجم شبابالاهلی در فهرست تیم امید قرار داشت اما باشگاه اماراتی با جدایی او برای بازیهای آسیایی موافقت نکرد و او در نهایت نتوانست تیم را در ناگویا همراهی کند.
حسین عبدی نیز قبل از اولین مسابقه گفته بود برای غندیپور بلیت تهیه شده اما باشگاه اجازه حضورش را نداده است. او در همان مقطع گفته بود چهار بازیکن دیگر نیز بسیار دیر به تیم اضافه خواهند شد.
این شرایط نشان میدهد تیم امید از نظر انسجام اردو، وضعیت ایدهآلی نداشت.
اما همانطور که قلیزاده و عبدی تأکید کردهاند، این مسئله بهتنهایی نمیتواند شکست چهارگله برابر کرهشمالی را توضیح دهد.
قلیزاده: ما برای قهرمانی رفته بودیم
یکی از مهمترین پاسخهای قلیزاده به شائبه کمکاری این بود که هدف بازیکنان از حضور در ژاپن، فقط عبور از مرحله گروهی نبوده است.
او میگوید تیم با هدف کسب مقام و حتی قهرمانی به مسابقات رفته بود و بازیکنانی که در لیگ برتر و تیم ملی بازی کردهاند دلیلی برای کمکاری نداشتند.
از نگاه او، مردم حق دارند از کیفیت مسابقه عصبانی باشند اما این با ادعای عمدی بودن عملکرد ضعیف تفاوت دارد.
قلیزاده حتی گفت اگر ایران بار دیگر مقابل کرهشمالی بازی کند، شرایط مسابقه میتواند کاملاً متفاوت باشد.
این البته یک ارزیابی شخصی است، اما نشان میدهد بازیکنان هنوز نتیجه ۴ بر یک را با سطح واقعی تیم خود همخوان نمیدانند.
جمله مهم بازیکن استقلال: «روزبهروز در حال پسرفت هستیم»
شاید مهمترین بخش مصاحبه قلیزاده نه دفاع از خودش و همتیمیهایش، بلکه انتقاد کلی از فوتبال ایران باشد.
او پرسید چگونه تیمهایی مانند کرهشمالی و چین به رقبایی جدی برای فوتبال ایران تبدیل شدهاند و سپس گفت فوتبال ایران «روزبهروز در حال پسرفت» است.
این جمله را میتوان از دو زاویه بررسی کرد.
از یک طرف چین و کرهشمالی نیز در ردههای پایه سرمایهگذاری میکنند و پیشرفت آنها الزاماً فقط به معنای افت ایران نیست. از طرف دیگر، تکرار ناکامی تیم امید نشان میدهد فوتبال ایران در تبدیل استعدادهای جوان به یک تیم ملی منسجم همچنان با مشکل روبهروست.
همین تیم امید قبل از سفر به ژاپن اردوی آمادهسازی مطلوبی نداشت و بخشی از فهرست نیز تا روزهای آخر در اختیار کادر فنی نبود.
آیا کیفیت بازیکنان مشکل اصلی بود؟
قلیزاده این فرض را هم رد کرد.
وقتی از او پرسیده شد چرا بازیکنانی مانند محمدمهدی زارع یا یادگار رستمی در فهرست حضور نداشتند، گفت انتخاب بازیکن وظیفه سرمربی است اما نمیتوان بازیکنان حاضر در ناگویا را ضعیف دانست.
این نکته قابل توجه است.
فهرست تیم امید واقعاً تعداد زیادی بازیکن لیگ برتری داشت؛ از امین حزباوی و امیرمحمد رزاقینیا تا سعید سحرخیزان، امیرحسین حسینزاده، اسماعیل قلیزاده و دیگر نفراتی که تجربه مسابقات سطح اول ایران را دارند. فهرست رسمی اولیه نیز همین ترکیب را تأیید میکند.
بنابراین بحث اصلی احتمالاً بیشتر از «نداشتن بازیکن خوب»، به مسئله ساخت تیم، زمان تمرین و نحوه استفاده از نفرات مربوط میشود.
اعتراض به کمبود زمان، اما مسئولیت شکست پابرجاست
قلیزاده تلاش نکرد شکست را کاملاً به گردن برنامهریزی بیندازد.
او بارها تأکید کرد تیم خودش هم انتظار بسیار بیشتری از عملکردش داشته و بازیکنان از اتفاقی که افتاده ناراحت هستند.
این موضع مهم است زیرا مرز میان «توضیح» و «توجیه» را مشخص میکند.
اینکه سه بازیکن استقلال بعد از مسابقه نخست به تیم رسیدند، غندیپور اصلاً اعزام نشد و اردو با تنها ۱۸ بازیکن آغاز شد یک واقعیت است؛ اما ایران در مسابقه سوم نفرات بسیار بیشتری در اختیار داشت و با این وجود چهار گل از کرهشمالی دریافت کرد.
بنابراین مشکل آمادهسازی بخشی از داستان است، نه تمام آن.
تیم امید حالا به یک پاسخ دقیق نیاز دارد
حسین عبدی پس از بازگشت مسئولیت فنی شکست را پذیرفته و قلیزاده نیز از طرف بازیکنان عذرخواهی کرده است.
اما برای فوتبال ایران مهمتر از عذرخواهی، پاسخ به این سؤال است که چرا تیمی با این میزان بازیکن لیگ برتری در مهمترین بازی گروه چنین افت شدیدی داشت.
اگر مشکل اصلی اردو بوده، باید سازوکاری برای هماهنگی با باشگاهها ایجاد شود. اگر مشکل تاکتیکی یا ذهنی بوده، باید در گزارش فنی کادر بررسی شود. اگر انتخاب نفرات ایراد داشته، فدراسیون نیز باید درباره فرایند انتخاب و آمادهسازی پاسخگو باشد.
قلیزاده یک جمله کلیدی گفت: بازیکنان کمکاری نکردند، اما فوتبال ایران در حال پسرفت است. حالا وظیفه فدراسیون این است که مشخص کند این پسرفت دقیقاً از کجا آغاز میشود؛ از باشگاههایی که بازیکن نمیدهند، از برنامهریزی ناقص، از انتخاب کادر فنی یا از مجموعهای از همه این مشکلات.
ناگویا تمام شده، اما اگر پاسخ این پرسشها پیدا نشود، احتمال تکرار همین داستان برای نسل بعدی تیم امید همچنان وجود خواهد داشت.