شگفتی بزرگ یورو ۲۰۲۶؛ فنلاند ایتالیا را حذف کرد و به رقیب تازه ایران در مسیر المپیک تبدیل شد

دیدار ایتالیا و فنلاند در یک‌چهارم نهایی یورووالی ۲۰۲۶ در سالن پالاولا تورین برگزار شد و فنلاند با نتایج ۲۱–۲۵، ۲۸–۲۶، ۲۵–۱۶، ۲۰–۲۵ و ۱۵–۱۳ پیروز شد.

ایتالیا در ست نخست برنده شد، اما فنلاند ست دوم را در یک ماراتن نزدیک ۲۸ بر ۲۶ گرفت و سپس در ست سوم با برتری قاطع ۲۵ بر ۱۶ حریف را تحت فشار قرار داد. میزبان با پیروزی در ست چهارم مسابقه را به تای‌بریک کشاند و حتی در ست پنجم ۵ بر ۲ و بعد ۱۱ بر ۸ جلو افتاد، اما فنلاند در حساس‌ترین لحظه مسابقه بازگشت.

لوکا مارتتیلا با سرویس مستقیم نتیجه را ۱۲–۱۲ کرد و تیم کوناری نهایتاً ۱۵ بر ۱۳ برنده شد. آمار رسمی CEV نشان می‌دهد یوناس یوکلا با ۲۸ امتیاز بهترین امتیازآور مسابقه بود و لوکا مارتتیلا نیز ۲۲ امتیاز به دست آورد.

ارزش این برد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم ایتالیا نه‌فقط میزبان مسابقه، بلکه قهرمان جهان و تیم شماره دو رنکینگ جهانی بود.

فنلاند با این پیروزی برای دومین بار در تاریخ خود به جمع چهار تیم برتر قهرمانی اروپا رسید. نخستین بار این اتفاق در سال ۲۰۰۷ رخ داده بود؛ بنابراین بازگشت به نیمه‌نهایی پس از ۱۹ سال یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای تاریخ والیبال این کشور محسوب می‌شود.

فنلاند چگونه به پدیده والیبال جهان تبدیل شد؟

اتفاق تورین یک شگفتی کاملاً ناگهانی نیست. نشانه‌های ظهور این تیم از سال گذشته دیده می‌شد.

فنلاند در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۵ در گروهی بسیار دشوار با آرژانتین، فرانسه و کره جنوبی قرار گرفت. این تیم مقابل آرژانتین حتی دو ست نخست را برد، اما در نهایت ۳ بر ۲ شکست خورد. سپس یکی از بزرگ‌ترین نتایج تاریخ خود را رقم زد و فرانسه، قهرمان دو دوره متوالی المپیک، را ۳ بر ۲ شکست داد.

البته حذف فرانسه تنها محصول همان شکست نبود. در مسابقه پایانی گروه، آرژانتین نیز فرانسه را ۳ بر ۲ برد و با این نتیجه آرژانتین و فنلاند به مرحله حذفی صعود کردند. فنلاند با دو برد و یک شکست در رده دوم گروه ایستاد و سپس در یک‌هشتم نهایی با نتیجه ۳ بر صفر مقابل بلژیک حذف شد.

یعنی تیمی که یک سال پیش تازه توانسته بود به جمع ۱۶ تیم برتر جهان برسد، حالا قهرمان جهان را در خاک خودش شکست داده است.

بیش از ۴۵ هزار تماشاگر؛ تب والیبال در فنلاند

یکی از مهم‌ترین داستان‌های یورو ۲۰۲۶، استقبال تماشاگران فنلاندی بوده است.

فنلاند میزبان گروه C در شهر تامپره بود و پنج مسابقه مرحله گروهی خود را در نوکیا آرنا برگزار کرد. بیش از ۴۵ هزار تماشاگر در مجموع این پنج دیدار تیم میزبان را از نزدیک تماشا کردند.

بازی برابر بلژیک با حضور ۱۲ هزار و ۳۳۸ تماشاگر حتی رکورد بیشترین تماشاگر یک مسابقه والیبال در فنلاند را شکست. دیدار مقابل صربستان نیز ۱۰ هزار و ۹۲۹ نفر و بازی پایانی برابر استونی ۹ هزار و ۸۱۳ تماشاگر داشت.

حمایت تماشاگران با نتایج خوب همراه شد. فنلاند چهار مسابقه نخست خود را متوالی برد؛ دانمارک را ۳ بر صفر، بلژیک را ۳ بر ۲، صربستان را ۳ بر صفر و هلند را ۳ بر ۲ شکست داد و فقط در آخرین مسابقه گروهی با نتیجه ۳ بر ۲ مقابل استونی باخت. بنابراین روند بردهای متوالی فنلاند در شروع مسابقات در واقع به چهار پیروزی رسید.

فنلاند از رتبه ۲۰ جهان تا شماره ۱۲؛ جهشی که ایران باید ببیند

رشد فنلاند را شاید هیچ آماری بهتر از رنکینگ جهانی نشان ندهد.

وقتی این تیم در مسابقات جهانی ۲۰۲۵ فرانسه را شکست داد، تیم شماره ۲۰ دنیا بود و بعد از آن برد به رتبه ۱۸ رسید. تابستان امسال فنلاند پیش از فینال لیگ اروپا در رتبه هفدهم قرار داشت.

اما نتایج درخشان یورو ۲۰۲۶ و به‌خصوص شکست ایتالیا باعث جهش بزرگ دیگری شد؛ Volleyball World پس از بازی تورین اعلام کرد فنلاند به رتبه دوازدهم جهان صعود کرده است.

این اتفاق برای والیبال ایران نیز اهمیت دارد.

ایران با شکست ۳ بر صفر مقابل ژاپن در فینال قهرمانی آسیا فرصت کسب سهمیه مستقیم المپیک لس‌آنجلس را از دست داد و ژاپن به عنوان قهرمان قاره مستقیماً المپیکی شد. ایران البته همراه ژاپن و کره جنوبی سهمیه جام جهانی ۲۰۲۷ را گرفته است.

طبق سیستم رسمی انتخابی المپیک ۲۰۲۸، پس از سهمیه میزبان و پنج قهرمان قاره‌ای، سه سهمیه به بهترین تیم‌های جام جهانی ۲۰۲۷ که هنوز صعود نکرده‌اند می‌رسد و سه سهمیه پایانی نیز بر اساس رنکینگ جهانی پس از مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های ۲۰۲۸ توزیع خواهد شد.

بنابراین فنلاند با جهش تا رتبه ۱۲، حالا بالقوه یکی از رقبای ایران در مسیر بلندمدت رنکینگ محسوب می‌شود.

دو قهرمانی متوالی و صعود به لیگ ملت‌های ۲۰۲۷

پیشرفت فنلاند فقط به یورووالی محدود نیست.

شاگردان کوناری در لیگ اروپا ۲۰۲۶ هر ۱۰ مسابقه خود را بردند و بدون شکست قهرمان شدند. آنها در فینال رفت‌وبرگشت، هلند را دو بار ۳ بر یک شکست دادند و دومین قهرمانی متوالی خود در این مسابقات را جشن گرفتند. فنلاند سال ۲۰۲۵ نیز قهرمان لیگ طلایی اروپا شده بود.

این نتایج در نهایت مسیر ورود فنلاند به لیگ ملت‌های ۲۰۲۷ را نیز باز کرد. CEV در ماه اوت تأیید کرد تیم مردان فنلاند در دوره ۲۰۲۷ VNL حضور خواهد داشت؛ اتفاقی که فرصت بازی منظم مقابل قدرت‌های جهان و کسب امتیازات بیشتر رنکینگ را در اختیار این نسل قرار می‌دهد.

همین نکته می‌تواند برای رقابت رنکینگی با تیم‌هایی مانند ایران بسیار مهم باشد.

نسل طلایی فنلاند؛ مسن‌ترین بازیکن فقط متولد ۱۹۹۶ است

یکی دیگر از دلایل جذابیت پروژه فنلاند، سن پایین ترکیب آن است.

لوکا مارتتیلا متولد ۲۰۰۳، نوآ مارتتیلا متولد ۲۰۰۵، فدور ایوانوف متولد ۲۰۰۰ و سوری ساوانسالمی متولد ۲۰۰۰ هستند. حتی مسن‌ترین بازیکن فهرست فعلی، آنتی رونکاینن، متولد ۱۹۹۶ است و در سال ۲۰۲۶ تنها ۳۰ سال دارد.

این یعنی تیمی که اکنون ایتالیا را حذف کرده، از نظر سنی هنوز ظرفیت چند سال پیشرفت دارد.

اولی کوناری؛ معماری که از باشگاه به تیم ملی رسید

پشت این نسل، نام اولی کوناری قرار دارد؛ ملی‌پوش سابق فنلاند که از سال ۲۰۲۴ در رقابت‌های ملی به عنوان سرمربی این تیم ثبت شده و اکنون سومین تابستان خود را روی نیمکت فنلاند می‌گذراند.

کوناری پیش از تمرکز کامل روی تیم ملی، با آکاوالی در فصل ۲۰۲۴-۲۵ هم قهرمان لیگ فنلاند شد و هم جام حذفی این کشور را فتح کرد. او پیش‌تر همین باشگاه را در سال ۲۰۲۴ تا نیمه‌نهایی چلنج‌کاپ اروپا نیز رسانده بود.

حالا موفقیت‌های باشگاهی او در سطح ملی نیز در حال تکرار شدن است.

فنلاند – فرانسه؛ یک قدم تا بزرگ‌ترین فینال تاریخ

فنلاند امشب، جمعه ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، در نیمه‌نهایی یورووالی به مصاف فرانسه می‌رود. مسابقه از ساعت ۲۱ به وقت محلی در میلان، برابر با ۲۲:۳۰ به وقت تهران آغاز می‌شود. در نیمه‌نهایی دیگر نیز لهستان و اسلوونی مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند.

تقابل با فرانسه برای فنلاند معنای ویژه‌ای دارد؛ همین نسل یک سال قبل در قهرمانی جهان فرانسوی‌ها را ۳ بر ۲ شکست داده بود.

حالا آنها در فاصله تنها یک برد با نخستین فینال تاریخ خود در قهرمانی اروپا قرار گرفته‌اند.

آنچه تا اینجا اتفاق افتاده، حتی بدون نتیجه نیمه‌نهایی نیز قابل توجه است: چهار برد متوالی در مرحله گروهی، عبور از یونان در یک‌هشتم نهایی، حذف ایتالیای قهرمان جهان، صعود به رتبه دوازدهم رنکینگ و بازگشت به نیمه‌نهایی اروپا پس از ۱۹ سال.

فنلاند دیگر فقط «پدیده مسابقات» نیست؛ نتایج دو فصل اخیر نشان می‌دهد یک قدرت تازه در والیبال اروپا در حال شکل‌گیری است؛ قدرتی که برای تیم ملی ایران نیز در مسیر پیچیده سهمیه المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ می‌تواند اهمیت بیشتری از گذشته داشته باشد.