افزایش کالابرگ مهر ۱۴۰۵ برای چه کسانی است؟ ۴۴ میلیون نفر در صف اعتبار ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی
ماجرای افزایش کالابرگ که از ماههای ابتدایی امسال مطرح شده بود، سرانجام در آستانه مهر وارد مرحله اجرایی شده است؛ اما شکل اجرای آن با تصور اولیه بسیاری از خانوارها تفاوت دارد.
در ماههای گذشته بحث افزایش اعتبار کالابرگ برای جبران بخشی از رشد هزینه کالاهای اساسی مطرح بود. حتی در خردادماه وزارت تعاون اعلام کرده بود اولویت افزایش اعتبار با دهکهای پایینتر است، اما رقم قطعی و نحوه تأمین منابع هنوز مشخص نشده بود. در آن مقطع، تعداد استفادهکنندگان طرح بیش از ۸۷ میلیون نفر عنوان میشد.
حالا تازهترین اظهارات نشان میدهد دولت به سمت افزایش هدفمند اعتبار حرکت کرده است؛ یعنی اصل کالابرگ برای جمعیت بزرگی برقرار میماند، اما اعتبار اضافه تنها به گروه محدودتری پرداخت میشود.
کالابرگ چه کسانی در مهر ۱۴۰۵ افزایش پیدا میکند؟
سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، اعلام کرده است حدود ۴۴ میلیون نفر که باید مورد حمایت بیشتری قرار گیرند شناسایی شدهاند. به گفته او، برای این افراد پیامک ارسال میشود تا اظهارنامهای تکمیل کنند و پس از بررسی مشخص شود چه کسانی مشمول افزایش اعتبار هستند.
یک استثنا نیز وجود دارد. افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی و همچنین برخی افراد پشت نوبت این دو نهاد یا کسانی که از سوی آنها مستحق حمایت بیشتر تشخیص داده شوند، بدون نیاز به اقدام خاص مشمول افزایش خواهند شد. رئیس سازمان برنامه و بودجه تأکید کرده افزایش اعتبار در مهرماه انجام میشود.
بنابراین عدد ۴۴ میلیون نفر را فعلاً باید جمعیت شناساییشده برای بررسی و حمایت بیشتر دانست، نه الزاماً تعداد قطعی نهایی دریافتکنندگان اعتبار اضافه؛ زیرا برای بخشی از این افراد مرحله تکمیل و بررسی اظهارنامه هنوز در پیش است.
فقط نیمی از کالابرگبگیران اعتبار بیشتر میگیرند؟
تازهترین آمار مطرحشده نشان میدهد تعداد کل مشمولان کالابرگ حدود ۸۶ تا ۸۷ میلیون نفر است. سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس نیز امروز از جمعیتی حدود ۸۶ میلیون نفر نام برده و گفته پیشبینی شده حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر افزایش اعتبار دریافت کنند.
اگر عدد ۴۴ میلیون نفر رئیس سازمان برنامه و بودجه را با جمعیت ۸۶.۹ میلیون نفری دریافتکنندگان مقایسه کنیم، نسبت آن حدود ۵۱ درصد میشود.
به این معنا، اگر همین ارقام نهایی شوند، تقریباً از هر دو دریافتکننده کالابرگ، یک نفر مشمول اعتبار اضافه خواهد شد.
اما این موضوع به معنای حذف کالابرگ حدود ۴۳ میلیون نفر دیگر نیست. یعقوب اندایش، معاون وزیر تعاون، در شهریور تأکید کرده بود تغییرات زمانبندی شارژ به معنی حذف دهکها از اصل طرح نیست. اکنون نیز بحث جدید عمدتاً درباره تفاوت در میزان حمایت اضافه است، نه حذف یکباره همه افراد باقیمانده از اصل کالابرگ.
مبلغ کالابرگ مهر چقدر افزایش مییابد؟
رقم ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان در روزهای اخیر بیش از سایر اعداد مطرح شده است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی در ۲۵ شهریور اعلام کرده بود ۳۰۰ هزار تومان کف افزایش اعتبار کالابرگ است، اما جزئیات مربوط به دهکهای مشمول هنوز در آن زمان نهایی نشده بود.
فضلالله رنجبر، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، نیز در تازهترین اظهار نظر گفته است افزایش اعتبار برای مشمولان بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود و این رقم برای همه یکسان نیست. به گفته او، برخی افراد تا سقف ۵۰۰ هزار تومان اعتبار بیشتر دریافت میکنند و احتمالاً حمایت بیشتر به دهکهای پایینتر اختصاص مییابد.
بنابراین هنوز نمیتوان گفت همه ۴۴ میلیون نفر دقیقاً ۵۰۰ هزار تومان بیشتر دریافت خواهند کرد.
سناریوی محتمل، پرداخت پلکانی یا هدفمند است؛ بهگونهای که وضعیت اقتصادی خانوار و شاخصهای تعیینشده میزان افزایش اعتبار را مشخص کند.
کالابرگ یک میلیون تومانی چقدر میشود؟
در دورههای قبلی طرح جدید، اعتبار پایه کالابرگ یک میلیون تومان به ازای هر نفر بوده است. وزارت تعاون در اطلاعیه مرحله دهم نیز همین رقم یک میلیون تومان را اعلام کرده بود.
اگر کف ۳۰۰ هزار تومانی روی همین اعتبار اعمال شود، اعتبار افراد مشمول به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان میرسد.
در صورتی که یک فرد مشمول سقف ۵۰۰ هزار تومانی شود، اعتبار او میتواند به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برسد.
البته این محاسبه بر پایه رقم فعلی و اظهارات اعلامشده درباره افزایش اعتبار است و مبلغ دقیق نهایی هر گروه باید در اطلاعیه اجرایی دولت یا وزارت تعاون مشخص شود.
هزینه افزایش کالابرگ برای دولت چقدر است؟
دامنه ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی برای جمعیت ۴۴ میلیون نفری نشان میدهد افزایش اعتبار، بار مالی قابل توجهی ایجاد میکند.
اگر تمام ۴۴ میلیون نفر فقط ۳۰۰ هزار تومان اعتبار اضافه دریافت کنند، هزینه ماهانه آن حدود ۱۳.۲ هزار میلیارد تومان خواهد بود.
اگر این مبلغ برای همه به ۵۰۰ هزار تومان برسد، هزینه اضافه ماهانه به حدود ۲۲ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا میکند.
در عمل، با توجه به اینکه اعلام شده مبلغ حمایت برای همه یکسان نیست، رقم واقعی احتمالاً در جایی میان این دو سطح قرار خواهد گرفت.
همین فشار مالی یکی از دلایلی است که در ماههای گذشته اجرای افزایش اعتبار با تأخیر همراه شد. گزارشهای پیشین نیز تأکید داشتند تأمین منابع پایدار و غیرتورمی یکی از مسائل اصلی پیش روی افزایش کالابرگ بوده است.
معیار انتخاب ۴۴ میلیون نفر چیست؟
این بخش هنوز بهطور کامل شفاف نشده است.
بر اساس توضیح سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس، شاخصهایی با همکاری وزارت اقتصاد، سازمان امور مالیاتی و سایر دستگاههای مرتبط برای شناسایی خانوارها در نظر گرفته شده است. این شاخصها هم برای تعیین افراد مستحق حمایت بیشتر و هم برای بررسی شرایط افراد موجود در فهرست استفاده میشود.
در کنار آن، وضعیت افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی روشنتر است و این گروه در اولویت حمایت قرار دارد.
برای بخش دیگری از ۴۴ میلیون نفر، ارسال پیامک و تکمیل اظهارنامه به این معنی است که اطلاعات درآمدی و اقتصادی خانوار احتمالاً در تعیین استحقاق دریافت مبلغ بالاتر نقش خواهد داشت.
بنابراین خانوارهایی که پیامک دریافت میکنند باید منتظر دستورالعمل رسمی باشند و از ارائه اطلاعات در لینکها یا پیامکهای غیررسمی و ناشناس خودداری کنند.
چرا افزایش کالابرگ از خرداد به مهر رسید؟
بحث ترمیم اعتبار کالابرگ از ماههای ابتدایی سال مطرح بود، اما تأمین منابع مالی به مانع اصلی تبدیل شد. در ۲۰ خرداد، سخنگوی معاونت رفاه وزارت تعاون اعلام کرده بود سه سناریو برای افزایش اعتبار بررسی میشود و اولویت با شش دهک پایین است، اما رقم نهایی منوط به بودجه و قابلیت اجرا خواهد بود.
در پایان شهریور نیز گزارش شد افزایش اعتبار از مهر قطعی شده، اما رقم نهایی و گروههای دقیق مشمول هنوز در حال بررسی بوده است.
اکنون اعلام عدد ۴۴ میلیون نفر نشان میدهد سیاست دولت از افزایش یکسان اعتبار برای جمعیت بسیار گسترده، به سمت حمایت متمرکزتر از گروههای هدف حرکت کرده است.
زمان واریز افزایش کالابرگ مهر ۱۴۰۵
رئیس سازمان برنامه و بودجه بهطور مشخص اعلام کرده است که افزایش اعتبار در مهرماه انجام خواهد شد. همچنین قرار است برای بخشی از ۴۴ میلیون فرد شناساییشده پیامک ارسال شود تا فرایند بررسی اطلاعات آنها تکمیل شود.
در گزارشهای پیشین از اجرای افزایش از نیمه مهر سخن گفته شده بود، اما برای همه گروهها هنوز یک روز مشخص و واحد بهعنوان تاریخ قطعی شارژ اعلام نشده است.
به همین دلیل، مهمترین موضوع برای مشمولان در روزهای آینده، اطلاعیه رسمی وزارت تعاون و سازمان برنامه و بودجه درباره زمان شارژ، مبلغ هر گروه و نحوه تکمیل اظهارنامه خواهد بود.
جمعبندی؛ چه کسانی منتظر کالابرگ بیشتر باشند؟
آخرین وضعیت کالابرگ مهر ۱۴۰۵ نشان میدهد اصل طرح همچنان جمعیت بسیار بزرگی را پوشش میدهد، اما افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی قرار نیست بهطور یکسان به همه دریافتکنندگان پرداخت شود.
حدود ۴۴ میلیون نفر برای بررسی حمایت بیشتر شناسایی شدهاند؛ رقمی که معادل حدود نیمی از کل مشمولان فعلی است. افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی در اولویت قرار دارند و برای گروه دیگری نیز فرایند تکمیل اظهارنامه و بررسی وضعیت اقتصادی پیشبینی شده است.
بنابراین مهمترین تفاوت کالابرگ مهر با دورههای گذشته، نه لزوماً حذف گسترده دریافتکنندگان، بلکه دو سطحی شدن میزان حمایت است؛ گروهی اعتبار فعلی خود را ادامه میدهند و گروه هدفمندتری بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان اعتبار اضافه خواهند گرفت. رقم دقیق، فهرست نهایی مشمولان و تاریخ شارژ هر گروه باید در اطلاعیههای اجرایی مهرماه مشخص شود.