شجاع خلیل‌زاده از علی دایی عبور کرد؛ دومین بازیکن مسن تاریخ تیم ملی / رکورد جهانگیری در تیررس

امیر قلعه‌نویی در دیدار دوستانه پنجشنبه ۲ مهر مقابل ازبکستان تصمیم گرفت زوج سامان فلاح و علی نعمتی را در قلب خط دفاعی از ابتدا به میدان بفرستد و شجاع خلیل‌زاده مسابقه را روی نیمکت آغاز کرد.

اما با پایان نیمه نخست و عقب افتادن ایران، کادر فنی سه تغییر همزمان انجام داد. خلیل‌زاده به جای سامان فلاح، رامین رضاییان به جای صالح حردانی و سردار آزمون به جای دنیس درگاهی وارد میدان شدند. منابع ثبت مسابقه نیز حضور خلیل‌زاده از ابتدای نیمه دوم را تأیید می‌کنند.

همین ۴۵ دقیقه برای ثبت یک رکورد تاریخی کافی بود.

خلیل‌زاده متولد ۱۴ مه ۱۹۸۹ است و روز مسابقه با ازبکستان دقیقاً ۳۷ سال، ۴ ماه و ۱۰ روز داشت. پایگاه آماری تیم ملی نیز مسابقه برابر ازبکستان را آخرین حضور او ثبت کرده و مجموع بازی‌های ملی این مدافع را ۶۲ مسابقه و دو گل اعلام کرده است.

جدول مسن‌ترین بازیکنان تاریخ تیم ملی تغییر کرد

پیش از فیفادی سپتامبر، علی دایی در جایگاه دوم این فهرست قرار داشت.

طبق داده‌های تاریخی ترانسفرمارکت، جاوید جهانگیری با حضور در مسابقه‌ای در سال ۱۹۷۵ در سن ۳۷ سال و ۶ ماه و ۱۶ روز همچنان رکورددار است. علی دایی نیز آخرین مسابقه ملی خود را ۲۱ ژوئن ۲۰۰۶ مقابل آنگولا در جام جهانی و در ۳۷ سال و ۳ ماهگی انجام داد.

اما حضور خلیل‌زاده مقابل ازبکستان ترتیب را تغییر داد.

فهرست فعلی مسن‌ترین بازیکنان ایران در زمان حضور در زمین به این شکل است:

۱. جاوید جهانگیری؛ ۳۷ سال و ۶ ماه و ۱۶ روز
۲. شجاع خلیل‌زاده؛ ۳۷ سال و ۴ ماه و ۱۰ روز
۳. علی دایی؛ ۳۷ سال و ۳ ماه
۴. منصور رشیدی؛ ۳۷ سال و ۲ ماه و ۸ روز
۵. محمود فکری؛ ۳۶ سال و ۱۰ ماه
۶. کریم باقری؛ ۳۶ سال و ۷ ماه و ۱۷ روز

اطلاعات تاریخی این فهرست در داده‌های ترانسفرمارکت ثبت شده و با اضافه کردن بازی تازه خلیل‌زاده، مدافع فعلی تراکتور اکنون بالاتر از دایی قرار می‌گیرد.

فقط دو ماه تا شکستن رکورد شماره یک

مهم‌ترین نکته درباره رکورد تازه خلیل‌زاده این است که فاصله او با نفر نخست چندان زیاد نیست.

جاوید جهانگیری هنگام ثبت رکورد خود ۳۷ سال و ۶ ماه و ۱۶ روز داشت. خلیل‌زاده متولد ۱۴ مه ۱۹۸۹ است و در ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ دقیقاً به همین سن خواهد رسید.

یعنی اگر مدافع تراکتور از ابتدای دسامبر به بعد حتی یک دقیقه برای تیم ملی بازی کند، می‌تواند از جهانگیری عبور کند و به تنهایی مسن‌ترین بازیکن تاریخ تیم ملی ایران شود.

بنابراین لزوماً لازم نیست برای این رکورد تا جام ملت‌های آسیا صبر کند.

اگر قلعه‌نویی در فیفادی‌های بعدی نیز او را دعوت کند و ایران پس از پایان نوامبر مسابقه‌ای داشته باشد، رکورد می‌تواند همان‌جا شکسته شود.

اگر به جام ملت‌های آسیا برسد، رکورد قطعی می‌شود

سن خلیل‌زاده در صورت حضور در جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ از مرز ۳۷ سال و هفت ماه عبور خواهد کرد.

بنابراین اگر او در آن تورنمنت حتی به‌عنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شود و تا آن زمان رکورد را نشکسته باشد، به‌طور قطعی از جهانگیری عبور خواهد کرد.

این اتفاق از یک جهت قابل توجه است؛ چون خلیل‌زاده همچنان در ۳۷ سالگی در بالاترین سطح باشگاهی فوتبال ایران بازی می‌کند و کاپیتان تراکتور نیز هست. اطلاعات آماری فصل جدید نشان می‌دهد او همچنان یکی از بازیکنان ثابت تیم تبریزی است.

با این حال ادامه دعوت او طبیعتاً به تصمیم کادر فنی، وضعیت جسمانی و عملکرد باشگاهی‌اش در ماه‌های آینده بستگی دارد و نمی‌توان حضور او در جام ملت‌ها را از حالا قطعی دانست.

حاج‌صفی و رضاییان هم وارد جمع پیرمردهای تاریخ شدند

خلیل‌زاده تنها بازیکن فعلی تیم ملی نیست که در رده‌های بالای این فهرست قرار گرفته است.

احسان حاج‌صفی و رامین رضاییان نیز در دیدار با ازبکستان بازی کردند. حاج‌صفی از ابتدا در ترکیب قرار داشت و در نیمه دوم جای خود را به محمد قربانی داد، در حالی که رضاییان بین دو نیمه وارد زمین شد.

با به‌روزرسانی سن این دو بازیکن پس از مسابقه پنجشنبه، حاج‌صفی با حدود ۳۶ سال و هفت ماه در رده هفتم و رامین رضاییان با حدود ۳۶ سال و شش ماه در رده هشتم فهرست مسن‌ترین بازیکنان تاریخ تیم ملی قرار می‌گیرند.

داده‌های پیشین ترانسفرمارکت، پیش از این فیفادی حاج‌صفی را هشتم و رضاییان را دهم نشان می‌داد، اما بازی تازه آنها باعث شده هر دو از برخی نفرات تاریخی عبور کنند.

تیم ملی ایران؛ تجربه فراوان در قلب نسل فعلی

حضور همزمان خلیل‌زاده، حاج‌صفی و رضاییان یک تصویر جالب از ساختار فعلی تیم ملی ارائه می‌دهد.

در حالی که امیر قلعه‌نویی بازیکنانی مانند سامان فلاح، محمدمهدی زارع، آریا یوسفی، محمدمهدی محبی و دیگر چهره‌های جوان‌تر را وارد اردو کرده، تعدادی از بازیکنان باتجربه همچنان نقش مهمی در تیم دارند.

دیدار با ازبکستان نمونه روشنی بود. سامان فلاح مسابقه را در قلب دفاع آغاز کرد اما در نیمه دوم شجاع خلیل‌زاده جانشین او شد. صالح حردانی نیز جای خود را به رامین رضاییان داد.

به این ترتیب کادر فنی عملاً جوان‌ترها را در کنار باتجربه‌ترین بازیکنان تاریخ معاصر تیم ملی آزمایش می‌کند.

۶۲ بازی ملی؛ مسیری که از ۲۰۰۹ شروع شد

مسیر ملی خلیل‌زاده نیز طولانی و غیرمعمول بوده است.

پایگاه TeamMelli نخستین حضور او در تیم ملی را به سال ۲۰۰۹ برمی‌گرداند. خلیل‌زاده در ادامه مقاطعی طولانی از تیم ملی دور بود اما از سال ۲۰۲۰ دوباره به یکی از گزینه‌های ثابت خط دفاع تبدیل شد.

او در سال‌های ۲۰۲۱، ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ حضور پررنگی در ترکیب ایران داشت و در سال ۲۰۲۶ نیز تا امروز هشت مرتبه به میدان رفته است. مجموع کارنامه او اکنون به ۶۲ مسابقه ملی رسیده است.

نکته جالب اینکه سن بالای خلیل‌زاده مانع حضور او در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز نشد و او در ترکیب ایران در این تورنمنت بازی کرد.

شجاع حالا یک رکورد تاریخی دیگر را تعقیب می‌کند

شکست برابر ازبکستان شب خوبی برای تیم ملی نبود، اما برای شجاع خلیل‌زاده یک رکورد شخصی به جا گذاشت.

مدافع تراکتور با ورود به زمین در ابتدای نیمه دوم، از علی دایی عبور کرد و حالا فقط جاوید جهانگیری بالاتر از او در فهرست مسن‌ترین بازیکنان تاریخ تیم ملی قرار دارد.

فاصله زمانی نیز بسیار کم است؛ خلیل‌زاده از پایان نوامبر می‌تواند با هر حضور ملی، رکورد شماره یک را تصاحب کند.

اگر حضور این مدافع در تیم ملی تا جام ملت‌های آسیا ادامه پیدا کند، ایران احتمالاً برای نخستین بار بازیکنی بالاتر از ۳۷ سال و هفت ماه را در یک مسابقه ملی خواهد دید؛ رکوردی که برای دهه‌ها دست‌نخورده مانده بود و حالا شجاع خلیل‌زاده تنها چند ماه با آن فاصله دارد.