احمد ناطق‌نوری درگذشت؛ پایان زندگی مردی که ۲۸ سال با بوکس ایران گره خورده بود

در برخی روایت‌های منتشرشده، سال تولد احمد ناطق‌نوری ۱۳۲۳ ذکر شده، اما این تاریخ با سن اعلام‌شده او هنگام مرگ سازگار نیست.

ناطق‌نوری در یک گفت‌وگوی قدیمی خود را متولد سال ۱۳۱۶ در یکی از روستاهای اطراف نور مازندران معرفی کرده بود و گزارش‌های درگذشت او در ۳ مهر ۱۴۰۵ نیز سنش را ۸۹ سال اعلام کرده‌اند. بنابراین سال تولد ۱۳۱۶ با این گزارش‌ها سازگار است.

عدد ۱۳۲۳ همچنین سال تولد علی‌اکبر ناطق‌نوری، برادر اوست و به نظر می‌رسد بخشی از اشتباه موجود در برخی مطالب از همین تشابه نام خانوادگی ناشی شده باشد.

از رینگ بوکس تا ریاست فدراسیون

ارتباط ناطق‌نوری با بوکس فقط از پشت میز مدیریت آغاز نشده بود. او در روایت‌های خود گفته بود در نوجوانی ابتدا کشتی می‌گرفت و سپس به بوکس علاقه‌مند شد و مدتی نیز در کنار بوکسورهای مطرح آن دوره تمرین می‌کرد.

اما بخش اصلی زندگی ورزشی او از سال ۱۳۶۸ آغاز شد.

بوکس بعد از انقلاب برای چند سال از چرخه رسمی ورزش ایران کنار رفته بود و فعالیت سازمان‌یافته آن متوقف شده بود. با فراهم شدن امکان بازگشت این رشته، ناطق‌نوری ریاست فدراسیون را بر عهده گرفت و عملاً مسئول بازسازی ساختاری شد که باید تقریباً از نو شکل می‌گرفت؛ از هیئت‌های استانی و مسابقات داخلی گرفته تا تیم‌های ملی، مربیان و اعزام‌های بین‌المللی. منابع تاریخی نیز سال ۱۳۶۸ را زمان آغاز دوباره فعالیت رسمی بوکس زیر نظر او ثبت کرده‌اند.

همین نقطه، مهم‌ترین بخش میراث او در بوکس ایران است؛ اینکه این رشته توانست پس از یک وقفه طولانی دوباره در ساختار رسمی ورزش کشور جای بگیرد.

ناطق‌نوری چند سال رئیس فدراسیون بوکس بود؟

درباره زمان پایان مدیریت او نیز گاهی سال ۱۳۹۷ نوشته می‌شود، اما اسناد موجود نشان می‌دهد دوره ریاست رسمی ناطق‌نوری در سال ۱۳۹۶ پایان یافت.

او از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۶، یعنی حدود ۲۸ سال رئیس فدراسیون بوکس بود. در ۹ مرداد ۱۳۹۶ استعفای او از ریاست فدراسیون پذیرفته شد و بعدتر حسین ثوری در انتخابات دی‌ماه همان سال جانشین او شد.

بنابراین اگرچه برخی مسائل مربوط به انتقال دفتر و ساختار اجرایی فدراسیون تا سال ۱۳۹۷ ادامه داشت، ریاست رسمی ناطق‌نوری در ۱۳۹۶ تمام شده بود.

۲۸ سال حضور در یک فدراسیون، او را در زمره طولانی‌ترین دوره‌های مدیریتی ورزش ایران قرار می‌دهد؛ دوره‌ای که چند نسل از ورزشکاران، مربیان و مدیران بوکس را دربر گرفت.

مهم‌ترین میراث ناطق‌نوری؛ زنده ماندن بوکس

برای ارزیابی دوران ناطق‌نوری باید شرایط نقطه شروع را در نظر گرفت.

بوکس ایران هنگام بازگشایی نه فقط از رقابت‌های رسمی دور مانده بود، بلکه بخشی از زیرساخت انسانی خود را نیز از دست داده بود. خود ناطق‌نوری سال‌ها بعد توضیح داده بود که وقفه طولانی باعث از بین رفتن بخش مهمی از شبکه مربیان، داوران و امکانات این رشته شده بود.

تیم ملی ایران پس از بازگشت بوکس دوباره به بازی‌های آسیایی، مسابقات قهرمانی آسیا و سپس بازی‌های المپیک بازگشت و بوکسورهای متعددی در سطح قاره‌ای مدال گرفتند.

با این حال، تحلیل کارنامه او بدون اشاره به یک واقعیت مهم کامل نیست: در طول دوران ریاست ناطق‌نوری، بوکس ایران به مدال المپیک یا مسابقات جهانی بزرگسالان نرسید. پیشکسوتان این رشته نیز بعدها همین موضوع را یکی از حسرت‌های آن دوره دانستند. نخستین مدال جهانی بوکس ایران سال‌ها پس از پایان ریاست او به دست آمد.

بنابراین میراث او بیش از آنکه با یک موفقیت بزرگ جهانی تعریف شود، با بازسازی، استمرار و حفظ حضور بوکس ایران در ورزش رسمی شناخته می‌شود.

سفر محمدعلی کلی به ایران؛ یکی از خاطره‌انگیزترین اتفاقات دوران ناطق‌نوری

یکی از مشهورترین اتفاقات دوران ریاست او، سفر محمدعلی کلی، اسطوره بوکس جهان، به ایران بود.

ناطق‌نوری سال‌ها بعد گفته بود محمدعلی در دهه ۱۳۷۰ دو بار به ایران سفر کرد. در جریان یکی از این سفرها حتی مبارزه‌ای نمایشی با حضور بوکسورهای ایرانی ترتیب داده شد؛ اتفاقی که در آن دوره توجه زیادی به بوکس ایران جلب کرد.

برای رشته‌ای که تنها چند سال قبل دوباره فعالیت رسمی خود را آغاز کرده بود، حضور یکی از مشهورترین ورزشکاران تاریخ جهان اهمیت نمادین زیادی داشت و به یکی از تصاویر ماندگار دوره مدیریت ناطق‌نوری تبدیل شد.

مدیریتی طولانی که منتقدان خودش را هم داشت

ماندن نزدیک به سه دهه در رأس یک فدراسیون طبیعتاً فقط با روایت‌های مثبت همراه نبود.

در سال‌های پایانی، انتقادها درباره طولانی شدن دوره مدیریتی او و ضرورت ورود نسل جدید مدیران بیشتر شد. تغییر مقررات مربوط به سن و شرایط مدیران ورزشی نیز در نهایت در روند کنار رفتن او از ریاست فدراسیون نقش داشت. منابع سال ۱۳۹۶ گزارش کرده بودند که ناطق‌نوری در آن زمان ۸۰ سال داشت و پس از کنار رفتن از ریاست، عنوان رئیس افتخاری فدراسیون را دریافت کرد.

انتقال مدیریت نیز کاملاً بدون حاشیه نبود و پس از انتخاب حسین ثوری گزارش‌هایی درباره تحویل دفتر و ادامه حضور تیم مدیریتی قبلی در ساختمان فدراسیون منتشر شد.

این بخش از تاریخ نشان می‌دهد ارزیابی دوران او دو وجه دارد: از یک طرف نقشی تعیین‌کننده در احیای بوکس داشت و از طرف دیگر، طولانی بودن ۲۸ سال مدیریت پرسش‌هایی درباره گردش مدیریتی در ورزش ایران ایجاد کرده بود.

هفت دوره نمایندگی مجلس در کنار مدیریت ورزشی

ناطق‌نوری علاوه بر فعالیت ورزشی، سابقه طولانی حضور در مجلس شورای اسلامی داشت. گزارش‌های منتشرشده پس از درگذشت او می‌گویند وی در هفت دوره مجلس نماینده حوزه نور و محمودآباد بود.

این پیشینه سیاسی باعث شده بود او در بخش قابل توجهی از دوران مدیریت بوکس، مدیری با ارتباطات گسترده در ساختار رسمی کشور باشد؛ عاملی که موافقانش آن را برای حفظ رشته‌ای مانند بوکس مؤثر می‌دانستند و منتقدان نیز درباره تمرکز طولانی مسئولیت‌های او بحث می‌کردند.

تقدیر رسمی از ناطق‌نوری سال‌ها پس از پایان ریاست

چهار سال پس از کنار رفتن او، در شهریور ۱۴۰۰ طی مراسمی در آکادمی ملی المپیک از سردیس احمد ناطق‌نوری رونمایی شد.

در آن مراسم که با حضور وزیر ورزش، رئیس وقت کمیته ملی المپیک و جمعی از پیشکسوتان برگزار شد، از ناطق‌نوری به عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار بوکس پس از انقلاب تقدیر شد. فدراسیون بوکس نیز در گزارش مراسم از او با عنوان «بنیانگذار فدراسیون بوکس جمهوری اسلامی» یاد کرد.

این عنوان شاید بهتر از هر آمار دیگری جایگاه او را در تاریخ معاصر این رشته توضیح دهد.

پایان یک دوره ۲۸ ساله در تاریخ بوکس ایران

درگذشت احمد ناطق‌نوری صرفاً خبر درگذشت یک رئیس پیشین فدراسیون نیست؛ با مرگ او یکی از افرادی از میان رفت که تقریباً تمام تاریخ بوکس ایران پس از بازگشایی این رشته را از نزدیک تجربه کرده بود.

او بوکس را در سال ۱۳۶۸ در شرایطی تحویل گرفت که این رشته باید دوباره ساخته می‌شد و ۲۸ سال بعد، فدراسیونی با تیم‌های ملی فعال، حضور مستمر در مسابقات قاره‌ای و تجربه چندین دوره المپیک تحویل نسل بعدی داد.

در مقابل، مدال المپیک و جهانی که سال‌ها آرزوی بوکس ایران بود، در دوران او به دست نیامد و طولانی شدن مدیریت نیز در سال‌های پایانی مورد انتقاد قرار گرفت. همین دو واقعیت نشان می‌دهد کارنامه ناطق‌نوری را نمی‌توان صرفاً با ستایش یا انتقاد خلاصه کرد.

اما یک واقعیت تاریخی کمتر محل اختلاف است: بوکس ایران پس از سال‌ها تعطیلی در دوره او دوباره زنده شد و توانست باقی بماند.

احمد ناطق‌نوری روز جمعه ۳ مهر ۱۴۰۵ در ۸۹ سالگی درگذشت؛ ۲۸ سال رئیس فدراسیون بود و نامش، فارغ از ارزیابی عملکرد مدیریتی‌اش، برای همیشه با یکی از مهم‌ترین دوره‌های بازسازی بوکس ایران گره خورده است.