فولاد ایرانیان
پیش بینی قیمت گوشت در پاییز ۱۴۰۵؛ عرضه دام بالا میرود | آیا گوشت ارزان میشود؟
بازار گوشت قرمز در آستانه پاییز با یک سیگنال متفاوت از سمت تولید روبهرو شده است. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، میگوید افزایش دامهای کشتاری، آغاز پیک زایش دام سبک و رشد پرواربندی دام سنگین میتواند عرضه را در مهر و ماههای بعد تقویت کند. به گفته او، حدود ۹۷ درصد نیاز بازار گوشت از تولید داخلی تأمین میشود و جمعیت دام سبک کشور نیز به حدود ۶۸ میلیون رأس رسیده است. با این حال، قیمت دام زنده همچنان حوالی کانال ۷۰۰ هزار تومان قرار دارد و گوشت در خردهفروشی در برخی قطعات از دو میلیون تومان عبور کرده است؛ بنابراین افزایش عرضه الزاماً به معنای ارزانی سریع گوشت نیست.
۲۳:۲۴ - ۰۳ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار گوشت در پایان تابستان شرایطی دوگانه دارد. از یک طرف، فعالان صنعت دام از افزایش تعداد دام آماده کشتار و رشد ذخایر خبر میدهند و از طرف دیگر، قیمت مصرفکننده هنوز در سطوح بالایی قرار گرفته است.
تازهترین اظهارات رئیس شورای تأمین دام کشور نشان میدهد انتظار تولیدکنندگان برای پاییز، بیش از هر چیز بر افزایش عرضه استوار است؛ عاملی که در صورت تداوم میتواند دستکم مانع شکلگیری یک موج جدید گرانی شود.
پوریان گفته شرایط بازار دام در پاییز امسال نسبت به سال گذشته و حتی چند سال قبل بهتر است و عرضه گسترده برخی دامهای سبک مانند میش، بز، بزغاله و گوسفندان نر در هفتههای اخیر در برخی مناطق حتی به کاهش قیمت منجر شده است.
۶۸ میلیون رأس دام سبک؛ پشتوانه عرضه پاییز
یکی از مهمترین اعداد مطرحشده درباره بازار، جمعیت دام سبک است.
پوریان جمعیت گوسفند و بز کشور را حدود ۶۸ میلیون رأس اعلام کرده و گفته بخش قابل توجهی از این جمعیت را دامهای مولد تشکیل میدهند. او همچنین نیاز ماهانه بازار را در شرایط عادی حدود ۹۰۰ هزار رأس و در دورههای پرمصرف تا یک میلیون رأس اعلام کرده است.
بر همین مبنا، از نظر تعداد دام موجود فعلاً نشانهای از کمبود ساختاری در بخش دام سبک دیده نمیشود.
پاییز نیز برای دامداری ایران فصل مهمی است. بخش قابل توجهی از زایش گوسفند و بز در مناطق جنوبی، جنوبغربی و فلات مرکزی در این فصل اتفاق میافتد. افزایش تعداد برهها در کوتاهمدت به معنای افزایش فوری گوشت در بازار نیست، اما برای تأمین دام در ماههای بعد اهمیت زیادی دارد.
در واقع، اگر وضعیت خوراک دام، علوفه و پرواربندی مناسب بماند، زایش پاییزی میتواند پایه عرضه زمستان و ماههای ابتدایی سال آینده را تقویت کند.
۹۷ درصد گوشت از تولید داخل؛ اما این عدد چه معنایی دارد؟
یکی دیگر از ارقام مهمی که پوریان مطرح کرده، سهم تولید داخلی است.
به گفته رئیس شورای تأمین دام، حدود ۹۷ درصد نیاز گوشت کشور از تولید داخل تأمین میشود و فشار عرضه نسبت به تقاضا در مقطع فعلی بالاست. او انتظار دارد این شرایط حداقل تا نیمه مهر ادامه داشته باشد. این رقم، برآورد اعلامشده از سوی شورای تأمین دام است و باید به همین عنوان در نظر گرفته شود.
اگر این نسبت حفظ شود، واردات نقش مکمل خواهد داشت و بازار بیش از هر چیز به وضعیت دامدار ایرانی، نهادههای دامی و هزینه پرواربندی وابسته خواهد ماند.
اما همین وابستگی یک ریسک نیز ایجاد میکند. اگر قیمت نهاده، سوخت یا حملونقل افزایش یابد، هزینه تمامشده دامدار بالا میرود و حتی فراوانی دام نیز الزاماً به کاهش شدید نرخ منجر نمیشود.
دام زنده هنوز حوالی ۷۰۰ هزار تومان است
با وجود صحبت از وفور دام، قیمت بازار در سطوح بالایی قرار دارد.
در روزهای پایانی شهریور، قیمت گوسفند زنده در برخی استانها حدود ۷۱۰ تا ۷۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان در هر کیلو ثبت شده بود. گوساله زنده نیز بسته به استان تا حدود ۷۱۵ هزار تومان قیمت داشت.
این اعداد نشان میدهد افزایش عرضه تاکنون نتوانسته قیمت دام را به سطوح ابتدای تابستان بازگرداند.
برای مقایسه، در اوایل شهریور نرخ گوسفند زنده در برخی استانها حوالی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله حدود ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان بود.
یعنی بازار طی شهریور یک جهش قابل توجه را تجربه کرده و حالا در حال تثبیت در سطح بالاتری است.
این نکته برای پیشبینی پاییز بسیار مهم است؛ زیرا «ثبات قیمت» با «ارزان شدن» تفاوت دارد. ممکن است افزایش عرضه مانع رشد بیشتر شود، اما بازگشت قیمتها به سطوح چند ماه قبل به عوامل بیشتری نیاز دارد.
قیمت گوشت چرا با دام زنده فاصله زیادی دارد؟
یکی از محورهای مهم سخنان پوریان، فاصله نرخ دام زنده با گوشت در خردهفروشی است.
قیمت گوشت بعد از خروج دام از واحد پرواربندی وارد چند مرحله هزینهای میشود؛ کشتارگاه، افت وزن لاشه، حمل، قطعهبندی، بستهبندی، سردخانه، توزیع و حاشیه فروش همگی در نرخ نهایی اثر دارند.
اما رئیس شورای تأمین دام معتقد است در برخی موارد فاصله میان نرخ دام و قیمت نهایی مصرفکننده بیش از حد معمول شده و باید هزینههای زنجیره عرضه دقیقتر بررسی شود.
این نگرانی با قیمتهای خردهفروشی نیز قابل مشاهده است.
در ابتدای مهر، ران کامل ممتاز گوسفندی در برخی فروشگاهها حدود ۲ میلیون و ۲۹۰ هزار تومان، راسته با استخوان حدود یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان، ران پاککرده گوساله حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و ماهیچه گوساله حدود یک میلیون و ۶۵۰ هزار تومان قیمت داشت.
بنابراین حتی اگر دام زنده کمی ارزانتر شود، میزان انتقال آن به قیمت گوشت مصرفکننده به عملکرد کل زنجیره توزیع بستگی دارد.
گاومیش وارد بازار گوشت میشود
یکی از متفاوتترین بخشهای چشمانداز امسال به گاومیش مربوط است.
پوریان جمعیت گاومیش کشور را حدود ۳۲۰ هزار رأس اعلام کرده و گفته نزدیک به ۲۰۰ تا ۲۱۰ هزار رأس از آنها دام مولد هستند. به گفته او، پرواربندی گاومیش امسال در مقیاس وسیعتری دنبال شده و این دام میتواند سهم بیشتری در تأمین گوشت داشته باشد.
گاومیش در ایران بیشتر به تولید شیر در برخی استانها شناخته میشود، اما استفاده از آن در بخش گوشت میتواند بخشی از وابستگی به پرواربندی گوساله را کاهش دهد.
از سوی دیگر، واردات گوشت گاومیش از هند نیز سابقه دارد. به گفته پوریان، این محصول در گذشته بیشتر در بخش صنعتی استفاده میشد، اما مصرف خانوار نیز افزایش یافته است. افزایش هزینه حملونقل و لجستیک، با این حال، باعث شده واردات با نرخ پایینتر دشوارتر شود.
آیا صادرات دام دوباره مطرح میشود؟
وقتی عرضه از تقاضا بیشتر شود، یکی از موضوعاتی که معمولاً از سوی دامداران مطرح میشود صادرات است.
پوریان نیز صادرات را یکی از ابزارهای مدیریت مازاد دام دانسته و تأکید کرده عرضه باید طوری مدیریت شود که هم نیاز داخل تأمین شود و هم دامدار انگیزه کافی برای ادامه پرواربندی و سرمایهگذاری داشته باشد.
این مسئله یک تعادل حساس ایجاد میکند.
اگر صادرات بیش از اندازه محدود شود، ممکن است دامدار با افت سود مواجه شود و در دوره بعد تولید را کاهش دهد. اگر صادرات بیش از ظرفیت بازار آزاد شود، میتواند قیمت داخل را بالا ببرد.
بنابراین تصمیم درباره صادرات احتمالاً یکی از متغیرهای مهم بازار دام در پاییز خواهد بود.
مصرف خانوار کمتر شده، مصرف صنعتی بالا رفته است
رئیس شورای تأمین دام همچنین به تغییر الگوی مصرف اشاره کرده است.
به گفته او، کاهش مصرف گوشت در بخش خانوار قابل انکار نیست، اما همزمان مصرف صنعتی افزایش پیدا کرده است.
این موضوع برای تحلیل بازار اهمیت زیادی دارد. کاهش قدرت خرید خانوار میتواند مانع رشد تقاضای خردهفروشی شود، حتی اگر جمعیت و نیاز پروتئینی کشور تغییر نکرده باشد.
بخشی از مصرف نیز ممکن است به سمت گوشتهای فرآوریشده، محصولات صنعتی یا پروتئینهای ارزانتر مانند مرغ حرکت کند.
در چنین شرایطی، افزایش عرضه دام در کنار ضعف تقاضای خانوار میتواند فشار بیشتری برای تثبیت قیمت ایجاد کند.
پیشبینی قیمت گوشت در پاییز؛ کاهش یا ثبات؟
بر پایه دادههای فعلی، سناریوی محتملتر برای ابتدای پاییز ثبات یا تعدیل محدود قیمت است، نه سقوط شدید نرخ گوشت.
افزایش دام کشتاری، زایشهای پاییزی، جمعیت ۶۸ میلیون رأسی دام سبک و توسعه پرواربندی از سمت عرضه به بازار کمک میکنند. این عوامل احتمال کمبود و جهش ناشی از فقدان کالا را کاهش میدهند.
اما در طرف مقابل، قیمت دام زنده هنوز بالاست و هزینه خوراک، حملونقل، کشتار و بستهبندی نیز اجازه کاهش سریع قیمت نهایی را نمیدهد.
به همین دلیل، ممکن است در برخی گروهها مانند میش، بز یا دامهایی که با عرضه بیشتری روبهرو هستند، نرخها کاهش پیدا کنند، اما برای قطعات پرتقاضای گوشت گوسفندی و گوساله لزوماً کاهش مشابهی مشاهده نشود.
پاییز بدون کمبود؛ اما ارزانی هنوز قطعی نیست
مهمترین پیام دادههای تازه بازار دام این است که ریسک کمبود گوشت در پاییز فعلاً پایین ارزیابی میشود. افزایش دام آماده کشتار، آغاز زایشهای گسترده و توسعه دام سنگین میتواند عرضه را تقویت کند.
اما این وضعیت را نباید با تضمین ارزان شدن گوشت اشتباه گرفت.
قیمت گوسفند و گوساله زنده طی شهریور بالا رفته و خردهفروشی نیز هنوز در سطوح بالایی قرار دارد. بنابراین برای کاهش محسوس قیمت مصرفکننده، علاوه بر وفور دام باید هزینه پرواربندی، حملونقل، کشتار، بستهبندی و حاشیه توزیع نیز کنترل شود.
اگر عرضه بالای دام تا نیمه مهر و سپس در ادامه پاییز حفظ شود، احتمال جهش تازه قیمت گوشت کاهش مییابد. اما اینکه این وفور واقعاً به سفره خانوار و کاهش قیمت فروشگاه برسد، بیش از هر چیز به فاصله میان دامدار تا خردهفروش بستگی خواهد داشت.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
