بورس دوباره ریخت؛ خروج ۶.۳ همت پول حقیقی / شاخص کل به ۷.۱۵ میلیون واحد برگشت

بازار سهام امروز از همان دقایق ابتدایی زیر فشار فروش قرار گرفت و شاخص کل که در پایان معاملات چهارشنبه در محدوده هفت میلیون و ۲۵۷ هزار واحد قرار داشت، با کاهش ۱۰۴ هزار واحدی به هفت میلیون و ۱۵۳ هزار واحد رسید.

شاخص کل هم‌وزن نیز حدود ۹ هزار واحد پایین آمد و در محدوده یک میلیون و ۹۲۹ هزار واحد ایستاد.

فاصله میان رفتار دو شاخص یک پیام مهم دارد. افت شاخص کل به‌مراتب شدیدتر از شاخص هم‌وزن بود؛ بنابراین بخش بزرگی از فشار امروز روی نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز متمرکز بود و همه سهام بازار به یک اندازه تحت فشار قرار نگرفتند.

این موضوع در ترکیب نمادهای مثبت و منفی نیز دیده می‌شود. در پایان بازار ۵۰۴ نماد منفی و ۴۵۰ نماد مثبت بودند؛ یعنی حدود ۵۳ درصد نمادها در محدوده منفی بسته شدند.

به بیان دیگر، بورس امروز قرمز بود، اما با یک سقوط یکپارچه در تمام نمادها مواجه نبود.

خروج ۶.۳ همت پول حقیقی؛ مهم‌ترین زنگ خطر بازار

شاید مهم‌ترین عدد معاملات امروز نه کاهش ۱۰۴ هزار واحدی شاخص، بلکه خروج ۶.۳ هزار میلیارد تومان پول حقیقی باشد.

این رقم نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد در مجموع فروشنده بودند و بخش قابل توجهی از نقدینگی حقیقی از سهام و ابزارهای مرتبط خارج شد.

سرانه معاملات نیز همین تصویر را تأیید می‌کند. سرانه خرید حقیقی حدود ۷۵ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۱۲۲ میلیون تومان ثبت شد. نسبت قدرت خرید به فروش در محدوده ۰.۶ قرار گرفت؛ یعنی متوسط ارزش سفارش فروش هر حقیقی به شکل محسوسی بیشتر از خرید بود.

در بازار سهام، یک روز خروج پول به تنهایی برای تعیین یک روند بلندمدت کافی نیست، اما وقتی این اتفاق همزمان با افت شاخص و افزایش سرانه فروش رخ دهد، نشان می‌دهد سطح احتیاط معامله‌گران افزایش یافته است.

برای ادامه هفته، این متغیر از خود شاخص اهمیت بیشتری خواهد داشت. اگر خروج پول حقیقی در روزهای آینده کاهش یابد یا به ورود پول تبدیل شود، احتمال تثبیت بازار بیشتر می‌شود؛ اما تکرار خروج‌های چندهمتی می‌تواند فشار اصلاحی را ادامه دهد.

ارزش معاملات ۴۴.۹ همت؛ بازار همچنان پرحجم است

با وجود افت شاخص، معاملات امروز از نظر ارزش و حجم کوچک نبود.

ارزش معاملات به حدود ۴۴.۹ همت رسید و بیش از ۸۱.۵ میلیارد برگه سهم جابه‌جا شد.

این حجم از دادوستد نکته مهمی در تحلیل شرایط فعلی بورس است. کاهش بازار در شرایطی اتفاق افتاد که نقدشوندگی همچنان قابل توجه بود؛ بنابراین نمی‌توان وضعیت امروز را صرفاً به نبود خریدار نسبت داد.

در مقابل، بازار شاهد جابه‌جایی بزرگ مالکیت میان خریداران و فروشندگان بود و بخشی از سهام عرضه‌شده در قیمت‌های پایین‌تر جذب شد.

همین مسئله می‌تواند توضیح دهد که چرا با وجود فشار سنگین نیمه نخست، تعداد صف‌های فروش در ادامه معاملات کاهش پیدا کرد.

چرا تعداد صف‌های خرید از صف فروش بیشتر شد؟

یکی از جالب‌ترین اتفاقات بازار امروز، تغییر ترکیب صف‌ها در نیمه دوم معاملات بود.

تا حدود ساعت ۱۱ تعداد صف‌های فروش از صف‌های خرید بیشتر بود و فضای بازار تصویری کاملاً دفاعی داشت. اما در ادامه از شدت هیجان فروش کاسته شد.

در پایان معاملات ۲۵۹ نماد صف خرید و ۱۴۶ نماد صف فروش داشتند. همچنین ارزش سفارش‌های خرید در آخرین دقیقه بازار حدود ۸.۷ همت و ارزش سفارش‌های فروش حدود ۳.۱ همت بود.

این وضعیت در نگاه نخست متناقض به نظر می‌رسد: چگونه شاخص بیش از ۱۰۰ هزار واحد افت کرده اما تعداد صف‌های خرید از صف‌های فروش بیشتر است؟

پاسخ را باید در وزن نمادها جست‌وجو کرد. فشار فروش روی بخشی از شرکت‌های بزرگ می‌تواند شاخص کل را شدیداً پایین بیاورد، در حالی که ده‌ها نماد کوچک‌تر همزمان در محدوده مثبت یا حتی صف خرید معامله شوند.

همین تفاوت سبب شد شاخص هم‌وزن نیز افت بسیار محدودتری از شاخص کل داشته باشد.

شیمیایی‌ها و فلزی‌ها در مرکز معاملات بورس

بیشترین ارزش معاملات امروز به ترتیب در گروه‌های محصولات شیمیایی، فلزات اساسی و بانک‌ها ثبت شد.

از نظر حجم معاملات نیز گروه‌های بانکی، خودرو و فلزات اساسی در صدر قرار گرفتند و شیمیایی‌ها، فلزات و بانک‌ها بیشترین تعداد معامله را داشتند.

این ترکیب نشان می‌دهد نقدینگی امروز بیشتر پیرامون همان صنایع بزرگ و سنتی بورس حرکت کرده است؛ گروه‌هایی که تغییرات آنها اثر مستقیم و سنگینی بر شاخص کل دارند.

اما جهت جریان پول بین صنایع یکسان نبود.

کانه‌های فلزی، دارویی‌ها و صندوق‌های سهامی بیشترین ورود پول حقیقی را تجربه کردند، در حالی که گروه‌های شیمیایی، صندوق‌های درآمد ثابت و فرآورده‌های نفتی در صدر خروج پول حقیقی قرار گرفتند.

این پراکندگی تأیید می‌کند بازار امروز کاملاً یک‌دست فروشنده نبود و بخشی از نقدینگی از صنایع تحت فشار به سمت گروه‌های دیگر جابه‌جا شد.

تاصیکو و فزر پول جذب کردند؛ شتران و شپدیس زیر فشار

در میان نمادها، تاصیکو، نارنج اهرم و فزر بیشترین ورود پول را ثبت کردند.

در سوی مقابل، تابان، شتران و شپدیس بالاترین میزان خروج پول را داشتند.

تابان، موج و عیار نیز بیشترین ارزش خرید حقیقی را ثبت کردند و تابان، شبندر و شتران در صدر خرید حقوقی قرار گرفتند.

حضور همزمان برخی نمادها در صدر خرید حقیقی یا حقوقی و همچنین خروج پول، نشانه گردش بالای نقدینگی در آنهاست؛ یعنی معامله‌گران با دیدگاه‌های متفاوت در حجم‌های بزرگ روبه‌روی یکدیگر قرار گرفته‌اند.

اخبار سیاسی چگونه روی بورس امروز اثر گذاشت؟

بورس در هفته‌های اخیر به‌شدت خبرمحور شده و اخبار مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا، وضعیت تنگه هرمز و احتمال کاهش یا تشدید تنش‌ها مستقیماً انتظارات معامله‌گران را تغییر می‌دهد.

رویترز در ۲۴ سپتامبر گزارش داد تهران و واشنگتن در حال بررسی یک چارچوب مرحله‌ای هستند که می‌تواند شامل بازگشایی تنگه هرمز و کاهش بخشی از محدودیت‌های اقتصادی باشد؛ با این حال مذاکرات هنوز به توافق نهایی نرسیده و اختلافات مهم پابرجاست.

این فضای مبهم برای بورس دو اثر متضاد دارد. کاهش تنش سیاسی می‌تواند ریسک سیستماتیک بازار را پایین بیاورد، اما در همان زمان احتمال افت نرخ ارز می‌تواند انتظارات سودآوری برخی شرکت‌های صادراتی را تعدیل کند.

همین تضاد باعث می‌شود واکنش بورس به اخبار مذاکرات همیشه یک‌طرفه نباشد.

حتی بازار جهانی نفت نیز روز جمعه حدود دو درصد افت کرد؛ رویترز یکی از عوامل این کاهش را افزایش امیدها نسبت به مسیر دیپلماتیک ایران و آمریکا اعلام کرده است.

بورس فردا صعودی می‌شود یا ریزش ادامه دارد؟

برای معاملات بعدی، سه نشانه باید بیش از هر چیز دنبال شوند: جریان پول حقیقی، وضعیت صف‌ها و واکنش شاخص به محدوده ۷.۱۵ میلیون واحد.

نکته منفی امروز، خروج بسیار سنگین ۶.۳ همتی پول حقیقی و قدرت بالاتر فروشندگان بود. اگر این روند تکرار شود، فشار روی شاخص می‌تواند ادامه پیدا کند.

در مقابل، بازار یک علامت مثبت نیز داشت؛ هیجان فروش در نیمه دوم کاهش یافت و ارزش سفارش‌های خرید در پایان بازار تقریباً سه برابر سفارش‌های فروش بود. تعداد صف‌های خرید نیز در پایان از صف‌های فروش بالاتر قرار گرفت.

بنابراین معاملات امروز را نمی‌توان صرفاً «سقوط بورس» توصیف کرد. تصویر دقیق‌تر، اصلاح سنگین شاخص‌های بزرگ همراه با کاهش تدریجی ترس در انتهای بازار است.

اگر این بهبود در تقاضا در جلسه بعدی به ورود پول حقیقی تبدیل شود، محدوده هفت میلیون و ۱۵۰ هزار واحد می‌تواند به محل تلاش خریداران برای تثبیت بازار تبدیل شود. اما اگر خروج پول ادامه پیدا کند، حتی بالا بودن تعداد صف‌های خرید در نمادهای کوچک هم برای متوقف کردن افت شاخص کل کافی نخواهد بود.

بورس شنبه یک هشدار جدی دریافت کرد: شاخص ۱۰۴ هزار واحد پایین آمد و ۶.۳ همت پول حقیقی خارج شد؛ اما کاهش صف‌های فروش در نیمه دوم نشان داد خریداران نیز کاملاً از بازار کنار نکشیده‌اند. جهت معاملات بعدی را بیش از هر چیز همین جدال میان نقدینگی خروجی و تقاضای تازه تعیین خواهد کرد.