قیمت نارنگی مازندران اعلام شد؛ کیلویی ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومان | صادرات مرغ از مسیر دریا جدی شد

بازار محصولات کشاورزی مازندران همزمان با آغاز مهر وارد یکی از حساس‌ترین دوره‌های سال شده است. از یک سو، برداشت نارنگی و سایر مرکبات آغاز شده و حجم بزرگی از محصول باغداران در آستانه ورود به بازار قرار دارد؛ از سوی دیگر، صنعت مرغ استان با مسئله عدم تعادل میان تولید، تقاضا و ظرفیت فروش روبه‌رو است.

مهدی یونسی‌رستمی، استاندار مازندران، روز شنبه چهارم مهر در نشست کارگروه تنظیم بازار استان اعلام کرد برای مدیریت بازار مرغ و مرکبات مجموعه‌ای از سیاست‌های تازه در دستور کار قرار گرفته است. مهم‌ترین خروجی این جلسه، اعلام قیمت نارنگی برای مصرف‌کننده و تأکید بر توسعه صادرات مرغ بود.

قیمت نارنگی مازندران امروز؛ از ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومان

بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار مازندران، قیمت هر کیلوگرم نارنگی مازندران برای مصرف‌کننده ۷۰ هزار تومان و قیمت نارنگی درجه ممتاز ۱۵۰ هزار تومان تعیین شده است.

خبرگزاری صداوسیما نیز این ارقام را به عنوان قیمت مصرف‌کننده اعلام کرده و نوشته است قیمت‌گذاری بر اساس بررسی بازار میوه و تره‌بار تهران و با مشورت وزارت جهاد کشاورزی انجام شده است.

به این ترتیب، بازه‌ای که پیش‌تر به عنوان قیمت مرجع ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومانی مرکبات درجه‌یک مطرح شده بود، دست‌کم درباره نارنگی در قالب قیمت نهایی مصرف‌کننده روشن‌تر شده است.

استاندار مازندران این سطح قیمت را برای تولیدکننده و مصرف‌کننده «منطقی» توصیف کرده و گفته هدف اصلی، ایجاد تعادل همزمان با شروع فصل برداشت است.

برداشت ۵۰۰ هزار تن نارنگی آغاز شد

زمان اعلام قیمت نیز اهمیت زیادی دارد.

برداشت نارنگی در مازندران از اول مهر آغاز شده و بر اساس پیش‌بینی رسمی، امسال حدود ۵۰۰ هزار تن نارنگی از باغ‌های استان برداشت خواهد شد.

این حجم تولید به معنی آن است که در هفته‌های آینده عرضه نارنگی به بازار به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند. اگر شبکه خرید، ذخیره‌سازی، سورتینگ و صادرات متناسب با این افزایش عرضه عمل نکند، تجربه سال‌های گذشته می‌تواند تکرار شود؛ یعنی افت شدید قیمت در باغ و همزمان باقی ماندن قیمت‌های بالا در خرده‌فروشی.

به همین دلیل تعیین یک قیمت مرجع، تنها زمانی می‌تواند مؤثر باشد که حلقه‌های مختلف زنجیره، از باغدار تا عمده‌فروش و خرده‌فروش، تحت نظارت قرار گیرند.

پیش‌بینی تولید ۳.۵ میلیون تن مرکبات در مازندران

موضوع فقط نارنگی نیست.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران در همین نشست اعلام کرده پیش‌بینی می‌شود امسال مجموع تولید مرکبات استان به حدود ۳.۵ میلیون تن برسد. او همچنین نسبت به وضعیت بازارهای صادراتی ابراز نگرانی کرده و خواستار باز شدن مسیرهای بیشتر برای صادرات شده است.

عدد ۳.۵ میلیون تن نشان می‌دهد بازار داخلی به‌تنهایی نمی‌تواند بدون فشار قیمتی همه محصول را جذب کند. در چنین شرایطی صادرات، صنایع تبدیلی، سردخانه‌ها و خرید برنامه‌ریزی‌شده نقش تعیین‌کننده پیدا می‌کنند.

اگر صادرات با مشکل مواجه شود، حجم بالای عرضه می‌تواند قیمت خرید از باغدار را کاهش دهد؛ حتی اگر قیمت خرده‌فروشی برای مصرف‌کننده همچنان بالا بماند.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا نمایندگان بخش کشاورزی و اتاق بازرگانی در نشست تنظیم بازار بر ذخیره‌سازی و گسترش صادرات تأکید کرده‌اند. رئیس اتاق بازرگانی مازندران نیز خواستار برنامه‌ریزی از هم‌اکنون برای خرید و ذخیره‌سازی مرکبات شده است.

صادرات مرغ از مسیر دریا؛ نسخه جدید برای بازار مازاد

در بخش مرغ، سیاست استان از جنس دیگری است.

استاندار مازندران اعلام کرده یکی از گزینه‌های اصلی برای مدیریت مازاد تولید، افزایش صادرات مرغ از جمله از مسیر حمل‌ونقل دریایی است. هدف این است که با کاهش هزینه حمل و دسترسی به بازارهای خارجی، بخشی از تولیدی که در بازار داخلی جذب نمی‌شود صادر شود.

این تصمیم برای مازندران اهمیت ویژه دارد؛ زیرا استان یکی از قطب‌های اصلی صنعت طیور کشور است.

طبق آمار رسمی منتشرشده در خرداد امسال، مازندران حدود ۱۴.۵ درصد نیاز مرغ کشور را تأمین می‌کند و با رفع بخشی از مشکلات سرمایه در گردش تولیدکنندگان، حدود ۵۰ هزار تن نیز به ظرفیت تولید آن افزوده شده است.

بنابراین حتی تغییر کوچک در عرضه و تقاضای مرغ مازندران می‌تواند بر بازار استان‌های دیگر، به‌خصوص تهران، اثر بگذارد.

چرخش سیاست از محدودیت خروج مرغ به توسعه صادرات

بررسی روند چند ماه گذشته نکته جالبی را نشان می‌دهد.

در اردیبهشت امسال، استانداری مازندران در مقطعی به دلیل نوسان قیمت و نگرانی از کمبود، خروج مرغ از استان را محدود کرده بود. در آن زمان گزارش‌ها از کشتار روزانه حدود ۶۰۰ هزار قطعه و ممنوعیت موقت ارسال محصول به خارج از استان خبر می‌دادند.

حالا در مهرماه، همان استان درباره افزایش صادرات و حتی استفاده از مسیر دریایی صحبت می‌کند.

این تغییر جهت نشان می‌دهد مشکل فعلی بازار بیش از آنکه کمبود تولید باشد، به عدم تعادل در توزیع، مصرف و بازار فروش مربوط است.

اگر تولیدکننده نتواند محصول را با قیمت اقتصادی بفروشد، افزایش تولید الزاماً مزیت نیست و حتی می‌تواند به زیان مرغدار منجر شود.

چرا صادرات مرغ برای تنظیم قیمت اهمیت دارد؟

صادرات می‌تواند دو اثر همزمان داشته باشد.

نخست، جذب تولید مازاد و جلوگیری از سقوط قیمت در مرغداری یا کشتارگاه؛ دوم، ایجاد درآمد ارزی و کاهش فشار مالی بر تولیدکنندگان.

اما در مقابل، صادرات بدون برنامه می‌تواند خطر دیگری ایجاد کند؛ اگر حجم خروج محصول بیش از نیاز مازاد باشد، قیمت در بازار داخلی دوباره تحت فشار افزایشی قرار می‌گیرد.

به همین دلیل تنظیم صادرات باید به موجودی روزانه، سطح جوجه‌ریزی، مصرف داخلی و قیمت خرده‌فروشی متصل باشد.

در جلسه امروز نیز استاندار از افزایش یارانه منابع پروتئینی در سبد خانوار به عنوان یکی دیگر از گزینه‌های مدیریت تقاضا نام برده است.

چالش اصلی مرکبات؛ اختلاف قیمت باغ تا بازار

در بازار مرکبات نیز چالش مشابهی وجود دارد.

اعلام نارنگی ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومانی زمانی به نفع باغدار خواهد بود که سهم واقعی تولیدکننده از این قیمت مشخص و قابل دفاع باشد.

اگر محصول در باغ با قیمت پایین خریداری شود و بخش اصلی فاصله قیمت تا خرده‌فروشی در شبکه واسطه‌گری باقی بماند، تعیین نرخ نهایی به‌تنهایی مسئله معیشت باغدار را حل نمی‌کند.

به همین دلیل استاندار گفته قرار است با حضور معاونت وزارت جهاد کشاورزی، تجار و باغداران، جلسات تکمیلی برای نهایی‌سازی تصمیم‌ها برگزار شود تا از زیان احتمالی تولیدکنندگان جلوگیری شود.

این بخش نشان می‌دهد سازوکار قیمت‌گذاری و نحوه اجرای آن هنوز نیازمند هماهنگی‌های بیشتری است.

آیا نارنگی ۱۵۰ هزار تومانی در بازار تثبیت می‌شود؟

قیمت ۱۵۰ هزار تومان مربوط به نارنگی درجه ممتاز است و نباید به عنوان قیمت همه نارنگی‌های بازار تلقی شود.

نرخ پایه اعلام‌شده برای نارنگی معمولی ۷۰ هزار تومان است و کیفیت، درجه‌بندی و نوع محصول می‌تواند فاصله زیادی میان قیمت‌ها ایجاد کند.

در روزهای آینده با افزایش برداشت، احتمال رشد عرضه بیشتر می‌شود و اگر صادرات و خرید عمده همزمان فعال شود، بازار می‌تواند به تعادل نزدیک شود.

اما اگر مسیر صادراتی با مشکل روبه‌رو شود یا خرید واسطه‌ها با تأخیر انجام شود، فشار عرضه ممکن است قیمت سر باغ را کاهش دهد؛ در حالی که قیمت خرده‌فروشی الزاماً با همان سرعت پایین نمی‌آید.

پاییز حساس برای کشاورزی مازندران

در مجموع، ستاد تنظیم بازار مازندران در چهارم مهر ۱۴۰۵ دو محور مهم را برای پاییز ترسیم کرده است: نارنگی با قیمت مصرف‌کننده ۷۰ تا ۱۵۰ هزار تومان و توسعه صادرات مرغ، حتی از طریق مسیرهای دریایی.

پیش‌بینی تولید ۵۰۰ هزار تن نارنگی و ۳.۵ میلیون تن کل مرکبات نشان می‌دهد استان با حجم بزرگی از عرضه روبه‌روست. در صنعت مرغ نیز سهم ۱۴.۵ درصدی مازندران از تأمین کشور نشان می‌دهد سیاست‌های این استان می‌تواند فراتر از بازار محلی اثرگذار باشد.

اکنون آزمون اصلی، اجرای این تصمیم‌هاست. اگر صادرات، ذخیره‌سازی، نظارت بر واسطه‌ها و تنظیم عرضه همزمان انجام شود، امکان ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و قدرت خرید مصرف‌کننده بیشتر خواهد شد. در غیر این صورت، خطر تکرار دوگانه قدیمی بازار کشاورزی باقی می‌ماند: ارزان‌فروشی محصول از سوی تولیدکننده و گران‌خریدن همان محصول توسط مصرف‌کننده.