تاج زیر فشار بعد از حذف امیدها و شکست تیم ملی؛ «همه کار کردیم» اما نتیجه چه شد؟

مهدی تاج پس از حذف تیم امید از بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا تأکید کرده فدراسیون فوتبال امکانات لازم را برای این تیم فراهم کرده است؛ از اردو و سفر گرفته تا مذاکره با باشگاه‌ها برای در اختیار گذاشتن بازیکنان.

تاج می‌گوید سیاست فدراسیون این بوده که تیمی جوان‌تر از سقف سنی مسابقات به ناگویا برود تا همین نسل برای انتخابی المپیک ۲۰۲۸ آماده شود. او در عین حال پذیرفته که ارزیابی فدراسیون از نتیجه نهایی مثبت نیست.

اما یک نکته آماری نیاز به دقت دارد. فوتبال مردان بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ بر اساس مقررات زیر ۲۳ سال با امکان استفاده از سه بازیکن بزرگسال برگزار می‌شود.

ایران نیز اگرچه بخش مهمی از فهرستش را بازیکنان کم‌سن تشکیل می‌دادند، عملاً با تیمی کاملاً زیر ۲۱ سال وارد مسابقات نشد. فهرست منتشرشده پیش از بازی‌ها شامل بازیکنان ۲۲ و ۲۳ ساله بود و امیرحسین حسین‌زاده ۲۵ ساله نیز به‌عنوان بازیکن بزرگسال در تیم حضور داشت.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است که فدراسیون تلاش داشت هسته‌ای جوان برای چرخه المپیک بسازد، نه اینکه تمام نفرات تیم زیر ۲۱ سال باشند.

مقایسه جالب با ژاپن؛ پروژه U21 چگونه اجرا شد؟

اتفاقاً ژاپن نیز برای بازی‌های خانگی ناگویا تصمیم مشابهی گرفت؛ با این تفاوت که فدراسیون فوتبال ژاپن رسماً تمام فهرست مردان خود را از بازیکنان زیر ۲۱ سال انتخاب کرد تا تیم مورد نظر برای المپیک لس‌آنجلس را در یک تورنمنت U23 آزمایش کند.

این مقایسه نشان می‌دهد اصل استفاده از بازی‌های آسیایی برای آماده‌سازی نسل المپیک تصمیم غیرمعمولی نیست.

مسئله اصلی اما زمانی آغاز می‌شود که تیم جوان‌تر نتیجه نمی‌گیرد و مشخص نیست تجربه کسب‌شده چگونه قرار است به پروژه المپیک منتقل شود.

تیم امید ایران مسابقات را با پیروزی مقابل امارات آغاز کرد، برابر چین متوقف شد و در مسابقه تعیین‌کننده مقابل کره‌شمالی با نتیجه سنگین ۴ بر یک شکست خورد؛ شکستی که ایران را در همان مرحله گروهی حذف کرد.

اگر هدف اصلی ناگویا آماده‌سازی برای المپیک بوده است، حالا حفظ پیوستگی فنی این پروژه اهمیت بیشتری از نتیجه خود بازی‌های آسیایی پیدا می‌کند.

استعفای حسین عبدی؛ اولین تغییر بعد از شکست ناگویا

حسین عبدی پس از بازگشت تیم امید از ژاپن استعفای خود را اعلام کرد.

عبدی پس از حذف ابتدا از مردم عذرخواهی کرد و بعدتر گفت در دو ماه پایانی آماده‌سازی، بازیکنان را برای مدت کافی در اختیار نداشته و برخی نفرات دیرتر از زمان برنامه‌ریزی‌شده به اردو اضافه شده‌اند.

این بخش از ماجرا با دفاع امروز تاج از پشتیبانی فدراسیون یک نقطه اختلاف ایجاد می‌کند.

رئیس فدراسیون می‌گوید اردو، سفر و امکانات مناسب فراهم شده و باشگاه‌ها نیز تا حد زیادی همکاری کرده‌اند. در مقابل، عبدی روی کمبود زمان تمرین با ترکیب کامل تأکید دارد.

واقعیت این است که آماده‌سازی یک تیم ملی رده امید فقط به کیفیت هتل، پرواز یا محل اردو محدود نمی‌شود. تعداد روزهایی که کادر فنی می‌تواند بازیکنان اصلی را کنار هم تمرین دهد و کیفیت مسابقات دوستانه نیز بخشی از مفهوم «تدارک مناسب» است.

کارشناسان فوتبال پایه هم پس از حذف ایران، نبود هماهنگی کافی و کمبود بازی‌های تدارکاتی مناسب را یکی از مشکلات این تیم دانسته‌اند.

سرمربی جدید امید؛ خارجی یا داخلی؟

تاج اکنون می‌گوید انتخاب سرمربی جدید باید با سرعت انجام شود و هنوز درباره ایرانی یا خارجی بودن گزینه نهایی تصمیم قطعی گرفته نشده است.

این تصمیم شاید مهم‌ترین آزمون بعدی فدراسیون باشد؛ زیرا تیم امید فرصت نامحدودی برای شروع دوباره ندارد. اگر ناگویا واقعاً بخشی از پروژه آماده‌سازی برای انتخابی المپیک بوده، تغییر سرمربی نباید به معنای شروع کامل پروژه از صفر باشد.

فدراسیون باید مشخص کند آیا ساختار فنی، فهرست بازیکنان، برنامه اردوها و مدل استفاده از بازیکنان U21 حفظ خواهد شد یا سرمربی بعدی اختیار دارد مسیر کاملاً تازه‌ای را آغاز کند.

فوتبال ایران در دوره‌های گذشته بارها پس از یک ناکامی در تیم امید، مربی و برنامه را همزمان تغییر داده و نتیجه آن استمرار حسرت صعود به المپیک بوده است.

تاج درباره شکست ۳ بر یک مقابل ازبکستان چه گفت؟

همزمان با بحران تیم امید، تیم ملی بزرگسالان نیز در دیداری دوستانه با نتیجه ۳ بر یک برابر ازبکستان شکست خورد.

تاج در واکنش به این نتیجه گفته مسابقات دوستانه برای آن برگزار می‌شوند که نقاط ضعف تیم مشخص شوند و شکست در این بازی‌ها مانع از تکرار اشتباه در مسابقات حساس شود.

از نگاه رئیس فدراسیون، اشتباهات فردی بازیکنان و تصمیم داوری در نتیجه بازی با ازبکستان نقش داشت.

اما حتی اگر نتیجه دیدار دوستانه اولویت اصلی نباشد، کیفیت نمایش تیم همچنان اهمیت دارد. شکست مقابل ازبکستان در شرایطی اتفاق افتاد که ایران در سال‌های اخیر چندین بار برابر همین حریف قرار گرفته و همین تکرار مسابقه نیز با انتقادهایی همراه شده است.

تاج محدودیت‌های موجود برای پیدا کردن حریف را دلیل بخشی از این وضعیت می‌داند و ازبکستان را یکی از تیم‌های قدرتمند فعلی آسیا معرفی کرده است.

مشکل حریف تدارکاتی؛ داستانی که باز هم تکرار شد

برنامه بازی‌های دوستانه ایران طی ماه‌های اخیر بارها تغییر کرده است.

در اردیبهشت‌ماه، دیدارهای برنامه‌ریزی‌شده برابر مقدونیه شمالی و آنگولا لغو شد. چند ماه بعد گرانادا نیز از مسابقه تدارکاتی انصراف داد.

در فیفادی فعلی، ایران ابتدا مقابل ازبکستان قرار گرفت و قرار است روز هفتم مهر در کازان با روسیه بازی کند. فدراسیون روسیه این مسابقه را از هفته‌ها قبل به‌طور رسمی اعلام کرده بود.

فدراسیون ایران همچنین از آمادگی قطر برای میزبانی مسابقه سوم خبر داده بود و تاج امروز اعلام کرده توافق انجام‌شده با ونزوئلا نیز از سوی آن کشور لغو شده است.

چند روز قبل خود تاج گفته بود یکی از تیم‌هایی که حتی قرارداد قطعی برای مسابقه با ایران داشت، در نهایت نتوانسته بازی کند و قطر همچنان گزینه میزبانی دیدار سوم است.

بنابراین هنوز مشخص نیست ایران بعد از روسیه واقعاً سومین بازی این پنجره را برگزار خواهد کرد یا خیر.

«فدراسیون چه کاری می‌توانست انجام دهد که نکرد؟»

شاید مهم‌ترین بخش صحبت‌های تاج همین پرسش باشد.

او می‌گوید فدراسیون خود را پاسخگو می‌داند و انتقاد رسانه‌ها طبیعی است، اما معتقد است از نظر پشتیبانی آنچه در اختیار فدراسیون بوده برای تیم‌های ملی انجام شده است.

این دفاع یک بخش درست و یک بخش قابل بحث دارد.

فدراسیون مسئول زدن توپ به دروازه یا اشتباه فردی مدافع نیست؛ اما وظیفه برنامه‌ریزی بلندمدت، انتخاب کادر فنی، ایجاد مسابقات تدارکاتی، هماهنگی تقویم با باشگاه‌ها و طراحی مسیر فوتبال پایه تا تیم بزرگسالان مستقیماً به ساختار مدیریتی فوتبال مربوط است.

خود تاج نیز پذیرفته کمیته تیم‌های ملی نیاز به تقویت دارد و قرار است دبیر این کمیته تغییر کند و نیروهای تازه‌ای اضافه شوند.

همین تصمیم در عمل به معنای پذیرش این نکته است که همه مشکلات را نمی‌توان به زمین مسابقه یا بازیکنان نسبت داد.

از ناگویا تا المپیک؛ فرصت زیادی برای آزمون و خطا نیست

نتیجه بازی‌های آسیایی را دیگر نمی‌توان تغییر داد. تیم امید حذف شده، حسین عبدی استعفا کرده و حالا فدراسیون باید درباره مرحله بعد تصمیم بگیرد.

اگر استفاده از بازیکنان جوان در ناگویا یک پروژه واقعی برای المپیک ۲۰۲۸ بوده است، ارزش آن زمانی مشخص می‌شود که همان نسل با یک برنامه منسجم، اردوهای منظم و بازی‌های بین‌المللی مناسب رشد کند.

در تیم بزرگسالان نیز شکست دوستانه به خودی خود بحران نیست؛ اما زمانی که پیدا کردن حریف مناسب بارها دشوار می‌شود و برنامه مسابقات مرتب تغییر می‌کند، موضوع از نتیجه یک بازی فراتر می‌رود.

تاج می‌گوید فدراسیون هر آنچه از دستش برمی‌آمد انجام داده است؛ اکنون مهم‌ترین معیار برای سنجش این ادعا نه توضیحات پس از شکست، بلکه تصمیم‌هایی است که از فردای ناگویا گرفته می‌شود: انتخاب سریع سرمربی امید، حفظ پروژه المپیک و تأمین مسابقات تدارکاتی باکیفیت برای تیم‌های ملی.

فوتبال ایران فرصت دیگری برای توضیح یک ناکامی دارد؛ اما برای رسیدن به المپیک، آنچه اهمیت دارد تبدیل این توضیحات به یک برنامه قابل اندازه‌گیری و پایدار است.