پرسپولیس مقابل حذف جام حذفی ایستاد؛ «حتی بدون ملی‌پوشان بازی می‌کنیم»

لیگ برتر فوتبال ایران فصل پرچالشی را از نظر برنامه‌ریزی تجربه می‌کند. نزدیک به دو ماه از آغاز رقابت‌ها می‌گذرد، اما توقف‌های طولانی ناشی از حضور تیم امید در بازی‌های آسیایی ناگویا، برنامه تیم ملی بزرگسالان و مسابقات باشگاهی آسیا، تقویم را از همان هفته‌های ابتدایی تحت فشار قرار داده است.

یکی از نمونه‌های بارز این وضعیت، مسابقه خیبر خرم‌آباد و پرسپولیس بود که قرار بود ۲۲ شهریور برگزار شود اما به تعویق افتاد. سازمان لیگ همزمان چهار دیدار هفته هفتم را به دلیل حضور بازیکنان لیگ برتری در تیم امید عقب انداخت؛ هرچند پرسپولیس تأکید کرد خودش خواهان تعویق بازی نبوده و آمادگی حضور در خرم‌آباد را داشته است.

حالا در حالی که تیم مهدی تارتار به ادامه مسابقات لیگ فکر می‌کند، مسئله بزرگ‌تری مقابل فوتبال ایران قرار گرفته است: آیا اساساً جام حذفی در فصل جاری برگزار خواهد شد؟

جام حذفی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ در آستانه لغو؟

تا امروز، یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵، فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ هنوز لغو جام حذفی فصل جدید را به صورت رسمی اعلام نکرده‌اند. آنچه وجود دارد، بررسی جدی سناریوی برگزار نشدن این تورنمنت است.

براساس تازه‌ترین گزارش‌ها، مسئولان سازمان لیگ قرار است پس از فیفادی مهر جلسه‌ای درباره وضعیت تقویم برگزار کنند و در همان جلسه، سرنوشت جام حذفی را نیز بررسی کنند. گزارش‌ها حاکی است به دلیل فشردگی برنامه، در شرایط فعلی احتمال برگزار نشدن جام حذفی جدی‌تر از گذشته شده، اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.

امیرحسین روشنک، مسئول مسابقات لیگ برتر سازمان لیگ نیز طی روزهای گذشته گفته بود تکلیف جام حذفی به‌زودی روشن خواهد شد. گزارش‌های تازه‌تر حتی از تعیین تکلیف این مسابقات در حدود دو هفته آینده خبر می‌دهند.

بنابراین فعلاً عبارت «لغو جام حذفی» را باید یک سناریوی جدی دانست، نه تصمیم رسمی و قطعی فدراسیون.

پرسپولیس به فدراسیون نامه زد؛ جام حذفی را حذف نکنید

پرسپولیس یکی از نخستین باشگاه‌هایی بود که به احتمال حذف این رقابت‌ها واکنش رسمی نشان داد.

پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، ۱۴ شهریور در نامه‌ای به مهدی تاج خواستار حفظ جام حذفی در تقویم فوتبال ایران شد. در این نامه، سرخ‌ها جام حذفی را بخشی مهم از ساختار رقابتی فوتبال کشور دانستند و بر نقش آن در ایجاد فرصت برای تیم‌های مختلف، جوانگرایی و معرفی استعدادها تأکید کردند.

اکنون باشگاه یک قدم جلوتر رفته است.

گزارش تازه منتشرشده در صبح ۵ مهر نشان می‌دهد پرسپولیس به فدراسیون اعلام کرده حتی اگر تنها راه برگزاری جام حذفی، انجام مسابقات در روزهای فیفادی یا همزمان با جام ملت‌های آسیا باشد، حاضر است بدون ملی‌پوشان خود در رقابت‌ها شرکت کند.

این موضع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یکی از اصلی‌ترین موانع سازمان لیگ برای گنجاندن جام حذفی در تقویم، نبود روزهای خالی در ماه‌های آینده است.

چرا تقویم فوتبال ایران جا برای جام حذفی ندارد؟

مشکل اصلی فصل جاری، کنار هم قرار گرفتن چند عامل است.

لیگ برتر این فصل با ۱۸ تیم برگزار می‌شود و هر باشگاه باید ۳۴ مسابقه لیگ انجام دهد؛ یعنی چهار هفته بیشتر از فصل‌های ۱۶ تیمی. همزمان، سه نماینده ایران در مسابقات باشگاهی آسیا حضور دارند و برنامه آنها باید با هفته‌های لیگ هماهنگ شود. گزارش سازمان لیگ نیز تأکید کرده که همین مسابقات آسیایی کار برنامه‌ریزی در مهر و آبان را دشوارتر کرده است.

از سوی دیگر جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ نیز از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷، برابر با ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵، در عربستان برگزار می‌شود. در نتیجه لیگ داخلی باید برای یک بازه طولانی تحت تأثیر حضور تیم ملی در این مسابقات قرار بگیرد.

به این موارد باید فیفادی‌های تیم ملی، بازی‌های معوقه ناشی از حضور تیم امید در ناگویا و احتمال تغییرات بیشتر در تقویم را اضافه کرد.

مجموع این عوامل باعث شده سازمان لیگ عملاً با تعداد محدودی تاریخ آزاد روبه‌رو باشد.

راه‌حل فدراسیون؛ جام حذفی بدون ملی‌پوشان؟

یکی از سناریوهایی که اکنون مورد بحث قرار گرفته، برگزاری جام حذفی در تعطیلات لیگ است؛ حتی اگر بازیکنان ملی‌پوش در اختیار باشگاه‌هایشان نباشند.

براساس گزارش‌های امروز، ممکن است فدراسیون نظر باشگاه‌هایی را که ملی‌پوش دارند جویا شود و اگر اکثریت آنها با این فرمول موافقت کنند، جام حذفی در فیفادی بعدی یا در زمان جام ملت‌های آسیا برگزار شود. پرسپولیس از همین حالا پاسخ مثبت داده است.

این فرمول البته مسئله عدالت رقابتی را به شکل دیگری مطرح می‌کند. تیم‌هایی مانند پرسپولیس، استقلال، تراکتور و سپاهان معمولاً تعداد بیشتری ملی‌پوش در اختیار دارند و طبیعتاً در صورت برگزاری مسابقات در چنین مقاطعی، بخشی از بازیکنان اصلی خود را از دست خواهند داد.

پرسپولیس با وجود این موضوع اعلام کرده حاضر است این ریسک را بپذیرد.

در گزارش امروز حتی آمده است که مدیران سرخ معتقدند حفظ اصل جام حذفی، از برگزاری آن با ترکیب ناقص مهم‌تر است.

چرا پرسپولیس این‌قدر روی جام حذفی اصرار دارد؟

جام حذفی فقط یک تورنمنت جانبی برای پرسپولیس نیست.

سرخ‌ها دومین تیم پرافتخار تاریخ این مسابقات به شمار می‌روند و آخرین بار در فصل ۱۴۰۱-۱۴۰۲ با پیروزی مقابل استقلال در فینال، قهرمان شدند و دبل داخلی را تکمیل کردند. در سه دوره بعدی اما فرصت قهرمانی را از دست دادند؛ از حذف مقابل آلومینیوم و سپاهان تا شکست برابر تراکتور در نخستین مرحله فصل گذشته.

پرسپولیس در فصل جاری نیز در مسابقات باشگاهی آسیا حضور ندارد. این موضوع باعث می‌شود تیم مهدی تارتار نسبت به استقلال، تراکتور و سپاهان برنامه خلوت‌تری داشته باشد و طبیعی است مدیران باشگاه تمایل داشته باشند شانس کسب یک جام دیگر را از دست ندهند.

از طرفی اسکواد پرسپولیس نسبتاً پرجمعیت بسته شده و برگزاری جام حذفی می‌تواند فرصت بیشتری در اختیار بازیکنان نیمکت‌نشین و جوان قرار دهد.

تجربه تلخ فصل گذشته؛ جام حذفی بدون قهرمان ماند

نگرانی باشگاه‌ها زمانی بیشتر می‌شود که فصل گذشته نیز جام حذفی به پایان نرسید.

رقابت‌ها تا مرحله یک‌چهارم نهایی پیش رفته بود و تنها هفت مسابقه برای تعیین قهرمان باقی مانده بود، اما در پی شرایط ناشی از جنگ، ادامه مسابقات لغو شد. حتی استقلال که در جمع هشت تیم پایانی حضور داشت، پس از جام جهانی از فدراسیون خواست بازی‌ها ادامه پیدا کند و اعلام کرد می‌توان تمام مراحل باقی‌مانده را در مدت کوتاهی برگزار کرد، اما این درخواست به نتیجه نرسید.

در نهایت جام حذفی آن فصل بدون قهرمان بسته شد و فدراسیون ناچار شد برای تعیین سهمیه‌های آسیایی از سازوکار دیگری استفاده کند.

تکرار این اتفاق در فصل جاری می‌تواند به معنای دو فصل متوالی بدون قهرمان جام حذفی باشد؛ اتفاقی کم‌سابقه برای یکی از قدیمی‌ترین رقابت‌های فوتبال ایران.

لغو جام حذفی چه بلایی بر سر سهمیه آسیایی می‌آورد؟

یکی دیگر از پیچیدگی‌های ماجرا سهمیه باشگاه‌های ایرانی در مسابقات آسیایی است.

در حالت عادی، جایگاه‌های لیگ و قهرمان جام حذفی در سازوکار معرفی نمایندگان ایران نقش دارند. برای فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷، AFC سه سهمیه برای ایران در دو سطح اصلی مسابقات باشگاهی در نظر گرفته بود؛ دو سهمیه مستقیم لیگ نخبگان و یک سهمیه مستقیم لیگ قهرمانان آسیا ۲.

اگر جام حذفی برگزار نشود، فدراسیون باید مطابق مقررات AFC و معیارهای اعلام‌شده برای فصل مربوط، مسیر جایگزین معرفی نماینده را مشخص کند. فصل گذشته نیز همین مسئله پس از لغو جام حذفی به یکی از موضوعات مهم فدراسیون تبدیل شد.

بنابراین حذف جام فقط یک مسابقه داخلی را از تقویم خارج نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند روی مسیر کسب سهمیه آسیایی نیز اثر بگذارد.

تصمیم نهایی جام حذفی چه زمانی اعلام می‌شود؟

در شرایط فعلی یک نکته قطعی است: هنوز جام حذفی رسماً لغو نشده است.

سازمان لیگ به دلیل تقویم فشرده در حال بررسی گزینه‌هاست و گزارش‌های موجود نشان می‌دهد تصمیم نهایی احتمالاً بعد از فیفادی مهر گرفته خواهد شد.

از یک طرف، سازمان لیگ باید ۳۴ هفته لیگ برتر، مسابقات معوقه، برنامه نمایندگان ایران در آسیا و تعطیلات جام ملت‌ها را مدیریت کند؛ از طرف دیگر، حذف دومین جام معتبر داخلی با اعتراض باشگاه‌هایی مانند پرسپولیس روبه‌رو شده است.

پرسپولیس حالا حتی مهم‌ترین مانع سازمان لیگ را نیز کنار زده و گفته «بدون ملی‌پوشان هم بازی می‌کنیم.»

به همین دلیل توپ اکنون در زمین فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ است. اگر سایر باشگاه‌های بزرگ نیز با این مدل موافقت کنند، احتمال پیدا شدن پنجره‌ای برای برگزاری مسابقات افزایش خواهد یافت. اما اگر مخالفت‌ها بیشتر باشد و سازمان لیگ راهی برای باز کردن تقویم پیدا نکند، فوتبال ایران ممکن است برای دومین فصل متوالی بدون قهرمان جام حذفی بماند؛ تصمیمی که بدون تردید یکی از جنجالی‌ترین تصمیمات مدیریتی فصل خواهد بود.