خبر مهم پزشکیان درباره کالابرگ؛ افزایش اعتبار از همین ماه / درآمد بنزین مستقیم به مردم میرسد؟
مسعود پزشکیان همزمان با روز آتشنشانی و ایمنی، در نشستی با شهرداران کلانشهرها و مراکز استانها مجموعهای از موضوعات اقتصادی، اجتماعی و مدیریت شهری را مطرح کرد؛ از افزایش کالابرگ و مدیریت مصرف بنزین گرفته تا کمبود برق و گاز، بحران آب، بلندمرتبهسازی، توسعه حملونقل عمومی و نقش شهرداریها در حمایت از تولید.
پایگاه رسمی ریاست جمهوری نیز برگزاری این نشست در روز سهشنبه هفتم مهر را تأیید کرده است.
اما از میان تمام محورهای مطرحشده، وعده تازه درباره افزایش کالابرگ از مهرماه احتمالاً برای خانوارها مهمترین بخش سخنان رئیسجمهور است.
کالابرگ از همین ماه افزایش پیدا میکند؟
پزشکیان در این نشست گفت رقم کالابرگ «از همین ماه» افزایش خواهد یافت و منابع حاصل از افزایش قیمت بنزین آزاد نیز به مردم بازگردانده میشود.
بر اساس گزارش منتشرشده از سخنان رئیسجمهور، او همچنین رقم ۶ میلیارد دلار را بهعنوان درآمد ناشی از مدیریت مصرف و صرفهجویی مطرح کرده است.
این سخنان در واقع ادامه سیاستی است که دولت از هفتههای قبل درباره آن صحبت کرده بود.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در ۲۴ شهریور اعلام کرده بود منابع حاصل از اصلاح نرخ سوم بنزین برای حمایت معیشتی مردم هزینه خواهد شد. او همچنین گفته بود دولت امیدوار است از نیمه مهرماه افزایش اعتبار کالابرگ دستکم برای گروههای آسیبپذیر آغاز شود.
در نتیجه اظهارات امروز پزشکیان را میتوان تأکیدی صریحتر بر اجرای این برنامه در مهرماه دانست.
مبلغ جدید کالابرگ چقدر است؟
با وجود اعلام رئیسجمهور، هنوز یک نکته مهم نامشخص باقی مانده است: رقم نهایی افزایش اعتبار هر نفر هنوز بهصورت رسمی و یکپارچه اعلام نشده است.
در هفتههای اخیر ارقامی مانند افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی در برخی گزارشها مطرح شده، اما دولت هنوز جزئیات نهایی درباره رقم، تعداد دهکهای مشمول و زمان دقیق شارژ تمام گروهها را منتشر نکرده است.
در جلسه ۲۹ شهریور با حضور رئیسجمهور نیز کلیات افزایش اعتبار کالابرگ و چارچوب جامعه هدف تصویب شد و منابعی نظیر صرفهجویی در مصرف سوخت، مطالبات دولت از صنایع گاز، اصلاح یارانه دهکهای پردرآمد و مطالبات خارجی دولت مورد بررسی قرار گرفت.
بنابراین خانوارها باید میان «اصل افزایش اعتبار» که اکنون از سوی رئیسجمهور تأیید شده و «مبلغ دقیق و زمان شارژ» که هنوز به ابلاغ اجرایی نیاز دارد، تفاوت قائل شوند.
درآمد بنزین واقعاً به کالابرگ منتقل میشود؟
این بخش از سخنان پزشکیان جدید نیست.
در جلسه هماهنگی مدیریت ناترازی انرژی نیز رئیسجمهور اعلام کرده بود هر مقدار صرفهجویی و درآمد ناشی از کاهش مصرف بنزین باید صرف تقویت کالابرگ شود و برای این منابع محل مصرف دیگری در نظر گرفته نشود.
سخنگوی دولت نیز تأکید کرده سیاست رسمی این است که منابع حاصل از اصلاح نرخ سوم بنزین به حمایت معیشتی مردم برگردد.
با این حال، برای ارزیابی اثر واقعی این سیاست باید مشخص شود چه میزان درآمد واقعاً محقق میشود، چه بخشی از آن قابلیت تبدیل به ریال بدون ایجاد فشار تورمی دارد و جامعه هدف چگونه انتخاب خواهد شد.
این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر افزایش کالابرگ از منابع پایدار تأمین نشود و به افزایش پایه پولی متکی باشد، بخشی از اثر حمایتی آن میتواند با تورم بعدی خنثی شود؛ موضوعی که در تحلیلهای اقتصادی پیرامون طرح نیز مورد توجه قرار گرفته است.
پزشکیان: صرفهجویی باید از مدیران شروع شود
رئیسجمهور بخش قابلتوجهی از سخنان خود را به مسئله ناترازی انرژی اختصاص داد.
پزشکیان از مدیران و شهرداران خواست مدیریت مصرف را از مجموعههای تحت مدیریت خود آغاز کنند و تأکید کرد کاهش مصرف برق، گاز و سوخت میتواند منابع بیشتری را در اختیار بخش تولید قرار دهد.
این رویکرد پیش از این نیز در جلسات دولت دنبال شده بود. دولت طرح «یک روز بدون خودرو» را برای کارکنان دستگاههای اجرایی در دستور کار قرار داده و سازمان اداری و استخدامی نیز اجرای آن در روزهای سهشنبه را تا پایان سال ابلاغ کرده است.
استفاده بیشتر از CNG و دیگر سوختهای جایگزین، کاهش تردد خودروهای شخصی و توسعه حملونقل عمومی از دیگر محورهای مطرحشده در این سیاست است.
برق و گاز؛ اولویت دولت برای حفظ تولید
یکی دیگر از محورهای مهم سخنان پزشکیان، جلوگیری از آسیب دیدن تولید بر اثر کمبود انرژی بود.
او خطاب به مدیران شهری تأکید کرد تأمین برق و گاز و جلوگیری از توقف چرخه فعالیت کارخانهها و صنایع باید در اولویت باشد.
این سیاست از آن جهت مهم است که محدودیت انرژی فقط یک موضوع خانگی نیست؛ هر ساعت کاهش تأمین برق یا گاز صنایع میتواند هزینه تولید را افزایش دهد و در ادامه خود را در قیمت کالا، اشتغال و صادرات نشان دهد.
پزشکیان در هفتههای گذشته نیز مدیریت مصرف انرژی را در کنار معیشت مردم یکی از اولویتهای دولت معرفی کرده است.
هشدار پزشکیان درباره بلندمرتبهسازی در شهرها
در بخش مدیریت شهری، رئیسجمهور به درخواست برخی شهرداران برای توسعه بلندمرتبهسازی واکنش نشان داد.
موضع او مخالفت مطلق با ساختمانهای بلند نبود؛ بلکه بر تناسب توسعه شهری با منابع تأکید داشت.
به گفته پزشکیان، اگر ظرفیت آب، برق، گاز، حملونقل، آموزش و دیگر زیرساختها همزمان با ساختوساز افزایش پیدا نکند، توسعه شهری میتواند در آینده مشکلات بیشتری ایجاد کند.
این نگاه با موضع قبلی او درباره ضرورت «تناسب منابع و مصارف» نیز همخوانی دارد؛ پزشکیان در سخنرانیهای دیگر نیز بحرانهایی مانند آب و فرونشست زمین را نمونه پیامدهای توسعه بدون توجه کافی به ظرفیت منابع دانسته است.
در نتیجه پیام رئیسجمهور به شهرداران این بود که افزایش تراکم و بلندمرتبهسازی باید به ظرفیت واقعی زیرساخت هر شهر متصل شود.
۲۴ هزار کلاس درس؛ آمار آموزش چه میگوید؟
پزشکیان همچنین گفت در جریان برنامه عدالت آموزشی و با کمک مشارکت مردم، ۲۴ هزار کلاس درس ساخته شده است.
دادههای منتشرشده از وزارت آموزش و پرورش نیز عدد ۲۴ هزار کلاس را تأیید میکند؛ بر اساس گزارشی در ابتدای مهر، طی دو سال گذشته حدود ۴۷۰۰ واحد آموزشی و پرورشی در قالب ۲۴ هزار کلاس درس به بهرهبرداری رسیده و ۱۱ هزار و ۵۰۰ کلاس نیز به فناوریهای جدید آموزشی تجهیز شدهاند.
رئیسجمهور از شهرداریها خواست در توسعه مجتمعهای آموزشی، حملونقل دانشآموزان و کاهش سفرهای غیرضروری شهری نیز نقش بیشتری داشته باشند.
وحدت داخلی؛ محور سیاسی سخنان پزشکیان
بخش دیگری از سخنان رئیسجمهور سیاسی بود.
پزشکیان با تأکید بر مشارکت همه گروههای اجتماعی در اداره کشور گفت هیچ جریان یا گروهی نباید خود را تنها تصمیمگیرنده بداند. او همچنین آمریکا و اسرائیل را به تلاش برای تشدید اختلافات داخلی متهم کرد و راه مقابله با آن را وحدت و مشارکت عمومی دانست.
این چارچوب با مواضع قبلی او همخوانی دارد؛ پزشکیان در هفتههای اخیر نیز بارها انسجام اجتماعی و مشارکت مردم را از عناصر اصلی سیاست دولت معرفی کرده است.
این بخش از سخنان بیانگر ارزیابی دولت از شرایط سیاسی کشور است و ادعای مربوط به اهداف دولتهای خارجی، موضع رسمی رئیسجمهور ایران محسوب میشود.
مهمترین وعده اقتصادی امروز چیست؟
برای خانوارها، مهمترین خروجی نشست امروز بدون تردید به کالابرگ مربوط میشود.
اکنون سه نکته تقریباً روشن است: دولت اصل افزایش اعتبار را پذیرفته، رئیسجمهور اجرای آن را برای همین ماه اعلام کرده و منابع ناشی از مدیریت مصرف و افزایش نرخ سوم بنزین بهعنوان یکی از پایههای تأمین مالی آن در نظر گرفته شده است.
اما همچنان سه سؤال مهم بیپاسخ مانده است: مبلغ دقیق افزایش چقدر خواهد بود، چه دهکهایی آن را دریافت میکنند و اولین اعتبار جدید دقیقاً چه روزی شارژ میشود؟
تا زمانی که وزارت تعاون یا دولت جدول رسمی دهکها و مبالغ را منتشر نکنند، ارقام پراکندهای که در شبکههای اجتماعی درباره کالابرگ جدید مطرح میشوند قطعی نیستند.
به این ترتیب، وعده پزشکیان درباره افزایش کالابرگ از همین ماه وارد مرحله اجرایی نزدیکتری شده، اما آزمون اصلی دولت زمانی خواهد بود که مبلغ جدید به حساب مشمولان برسد و مشخص شود منابع حاصل از مدیریت مصرف و بنزین در عمل تا چه اندازه توان جبران فشار هزینههای معیشتی خانوار را دارد.