فولاد ایرانیان
رایتل ۱۳۰ هزار میلیارد تومان قیمت خورد؛ شستا همه سهام اپراتور سوم را به مزایده گذاشت
شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی، شستا، فرآیند واگذاری کامل رایتل را وارد مرحله اجرایی کرد و ۱۰۰ درصد سهام اپراتور سوم تلفن همراه کشور را با قیمت پایه ۱۳۰ هزار میلیارد تومان در یک مزایده عمومی دومرحله‌ای به فروش گذاشت؛ معامله‌ای که در صورت نهایی‌شدن، مالکیت کامل رایتل و پنج کرسی مدیریتی آن را به خریدار جدید منتقل خواهد کرد.
۰۶:۳۷ - ۱۵ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
شستا آگهی مزایده عمومی دومرحله‌ای برای فروش نقدی تمام سهام شرکت خدمات ارتباطی رایتل را منتشر کرده است. ارزش پایه این واگذاری ۱۳۰ همت، معادل ۱۳۰ هزار میلیارد تومان، تعیین شده و موضوع معامله علاوه بر ۱۰۰ درصد سهام شرکت، پنج کرسی مدیریتی رایتل را نیز شامل می‌شود. بنابراین آنچه در حال حاضر آغاز شده، فروش بخشی از سهام یا ورود یک شریک جدید نیست؛ شستا در صورت موفقیت مزایده به‌طور کامل از مالکیت اپراتور سوم تلفن همراه کشور خارج خواهد شد. با این حال هنوز هیچ خریداری به‌عنوان مالک جدید معرفی نشده و رقم ۱۳۰ همت نیز قیمت پایه مزایده است، نه قیمت قطعی معامله.
شستا دقیقاً چه چیزی از رایتل را می‌فروشد؟
براساس آگهی منتشرشده، تمام سهام شرکت خدمات ارتباطی رایتل در یک بسته واحد برای واگذاری عرضه شده است. پنج کرسی مدیریتی شرکت نیز همراه این بلوک به خریدار منتقل خواهد شد؛ در نتیجه برنده نهایی مزایده در صورت تکمیل معامله، کنترل مدیریتی شرکت را نیز در اختیار خواهد گرفت.
این موضوع تفاوت مهمی با عرضه بخشی از سهام یک شرکت دارد. در واگذاری‌های جزئی ممکن است سهامدار قبلی همچنان کنترل شرکت را حفظ کند، اما در این مزایده هدف شستا خروج کامل از مالکیت رایتل است.
رایتل طی سال‌های گذشته یکی از دارایی‌های حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات شستا بوده و ۱۰۰ درصد سهام آن در اختیار این مجموعه قرار داشته است. شستا پیش‌تر در دی‌ماه ۱۴۰۴ اصل برنامه واگذاری را اعلام کرده بود، اما در آن مرحله هنوز قیمت پایه و جزئیات نهایی فروش مشخص نشده بود. اکنون با انتشار آگهی جدید، این برنامه وارد مرحله رسمی مزایده شده است.
قیمت رایتل ۱۳۰ همت است؟
رقم ۱۳۰ همت که در آگهی آمده قیمت پایه مزایده است.
هر همت معادل هزار میلیارد تومان است و بنابراین ۱۳۰ همت برابر با ۱۳۰ هزار میلیارد تومان می‌شود. این رقم کف قیمتی است که فرآیند مزایده بر مبنای آن آغاز می‌شود و به معنای آن نیست که رایتل حتماً با همین مبلغ فروخته خواهد شد.
اگر بیش از یک متقاضی واجد شرایط وارد رقابت شود، پیشنهاد نهایی می‌تواند بالاتر از قیمت پایه قرار گیرد. از طرف دیگر اگر متقاضی واجد شرایطی پیدا نشود یا پیشنهادها شرایط تعیین‌شده را تأمین نکنند، اصل برگزاری مزایده نیز الزاماً به معنای تحقق معامله نیست.
به همین دلیل استفاده از عبارت‌هایی مانند «رایتل ۱۳۰ هزار میلیارد تومان فروخته شد» در شرایط فعلی دقیق نیست. آنچه اتفاق افتاده، عرضه رایتل برای فروش با قیمت پایه ۱۳۰ هزار میلیارد تومان است.
فروش رایتل نقدی است
یکی از مهم‌ترین شروط آگهی شستا، نقدی بودن واگذاری است.
براساس اطلاعات منتشرشده، ۱۰۰ درصد سهام رایتل از طریق فروش نقدی عرضه شده است. این شرط دامنه خریداران بالقوه را محدود می‌کند، زیرا متقاضی باید علاوه بر احراز صلاحیت‌های تعیین‌شده، توان مالی تأمین رقمی در مقیاس حداقل ۱۳۰ هزار میلیارد تومان را نیز داشته باشد.
به همین دلیل احتمال حضور شرکت‌ها، هلدینگ‌های بزرگ یا کنسرسیوم‌هایی با توان مالی قابل توجه در چنین معامله‌ای بیشتر از یک سرمایه‌گذار معمولی است. با این حال تا زمانی که اطلاعات رسمی متقاضیان یا نتیجه مزایده منتشر نشده باشد، نسبت دادن خرید رایتل به هر شرکت یا گروه مشخص صرفاً گمانه‌زنی خواهد بود.
شستا نیز اعلام کرده انتخاب خریدار پس از بررسی صلاحیت متقاضیان و ارزیابی پیشنهادهای مالی انجام خواهد شد.
چرا مزایده رایتل دومرحله‌ای است؟
در مزایده دومرحله‌ای، صرف ارائه بالاترین قیمت لزوماً برای برنده‌شدن کافی نیست. متقاضیان ابتدا باید شرایط تعیین‌شده در اسناد مزایده را احراز کنند و پس از عبور از مرحله ارزیابی، پیشنهاد مالی آنها مورد بررسی قرار می‌گیرد.
این موضوع برای شرکتی مانند رایتل اهمیت بیشتری دارد، زیرا خریدار فقط یک ساختمان یا دارایی مالی را تحویل نمی‌گیرد؛ موضوع معامله یک اپراتور ارتباطی دارای شبکه، مشترک، نیروی انسانی، زیرساخت فنی و مجوزهای فعالیت در صنعت ارتباطات کشور است.
بنابراین توان مالی تنها یکی از مؤلفه‌های انتخاب خریدار است و فرآیند انتقال مالکیت باید با الزامات قانونی و مقرراتی صنعت ارتباطات نیز سازگار باشد.
براساس گزارش‌های منتشرشده، متقاضیان باید اسناد مزایده را دریافت کرده و مدارک و پیشنهادهای خود را در مهلت تعیین‌شده به شستا ارائه کنند.
رایتل هنوز فروخته نشده است
با انتشار خبر مزایده، یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید مورد توجه قرار گیرد تفاوت میان «به مزایده گذاشتن» و «فروش قطعی» است.
در حال حاضر شستا فقط فرآیند دریافت و بررسی پیشنهادها را آغاز کرده است. هنوز برنده‌ای اعلام نشده، قرارداد انتقال مالکیت نهایی نشده و مالک تازه رایتل مشخص نیست.
به این ترتیب، مشترکان رایتل نیز نباید صرف انتشار آگهی را به معنای تغییر فوری اپراتور یا مالکیت شبکه تلقی کنند. تا زمانی که معامله نهایی، خریدار مشخص و فرآیند قانونی انتقال انجام نشود، ساختار جاری شرکت برقرار خواهد بود.
اگر مزایده به نتیجه برسد، آن زمان جزئیات مربوط به خریدار، مبلغ نهایی معامله و زمان انتقال سهام اهمیت اصلی را پیدا خواهد کرد.
مالک رایتل چه کسی است؟
رایتل در حال حاضر در مالکیت شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی، شستا، قرار دارد. پیش‌تر نیز هنگام اعلام اولیه برنامه واگذاری در دی ۱۴۰۴ اعلام شده بود که تمام سهام اپراتور در اختیار شستا قرار دارد.
شستا خود یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری کشور و وابسته به سازمان تأمین اجتماعی است و مجموعه بزرگی از شرکت‌ها را در صنایع مختلف در اختیار دارد.
برنامه فروش رایتل نیز در چارچوب سیاست واگذاری دارایی‌ها و خروج از برخی بنگاه‌ها دنبال شده است. در آگهی اولیه واگذاری، شستا اجرای ماده ۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت و سیاست «واگذاری متعهدانه» را از مبانی این تصمیم عنوان کرده بود.
رایتل از چه زمانی وارد بازار موبایل شد؟
رایتل با عنوان اپراتور سوم تلفن همراه ایران وارد بازار شد و فعالیت تجاری آن در اوایل دهه ۱۳۹۰ توسعه پیدا کرد. این شرکت در ابتدای فعالیت خود به دلیل ارائه نسل سوم تلفن همراه پیش از عمومی‌شدن 3G در سایر اپراتورها، جایگاه متفاوتی در بازار داشت.
اما با ورود همراه اول و ایرانسل به نسل‌های جدید شبکه و توسعه گسترده پوشش آنها، رقابت در بازار تغییر کرد و رایتل در مقایسه با دو اپراتور بزرگ کشور سهم کوچک‌تری از بازار تلفن همراه را در اختیار گرفت.
با این وجود رایتل طی سال‌های بعد علاوه بر خدمات سیم‌کارت و اینترنت همراه، فعالیت خود را در بازار سازمانی، زیرساخت ارتباطی، دیتاسنتر و پروژه‌های فناوری اطلاعات نیز توسعه داد.
وضعیت مالی رایتل چگونه بوده است؟
صورت‌های مالی و گزارش‌های سال‌های گذشته نشان می‌دهند عملکرد رایتل در مقاطع مختلف با فراز و نشیب همراه بوده است.
این شرکت در مجمع مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۲ اعلام کرده بود درآمدش به حدود ۳.۳ هزار میلیارد تومان رسیده و سود خالص ۵۰۴ میلیارد تومانی ثبت کرده است. براساس همان گزارش، سود عملیاتی نیز ۳۲۲ میلیارد تومان اعلام شده بود.
البته این ارقام مربوط به سال ۱۴۰۲ هستند و برای ارزیابی ارزش امروز شرکت نمی‌توان تنها به یک سال مالی تکیه کرد. قیمت پایه ۱۳۰ همتی مزایده نیز براساس فرآیند ارزش‌گذاری و شرایط واگذاری تعیین شده و با درآمد یا سود یک سال شرکت قابل مقایسه مستقیم نیست.
ارزش یک اپراتور مخابراتی علاوه بر سود و درآمد، تحت تأثیر عواملی مانند دارایی‌های شبکه، مجوزها، فرکانس، تعداد مشترکان، قراردادهای سازمانی، زیرساخت فنی، بدهی‌ها و برنامه‌های توسعه قرار دارد.
فروش رایتل برای مشترکان چه معنایی دارد؟
در مرحله فعلی، هیچ تغییر فوری‌ای برای مشترکان اعلام نشده است. شماره‌ها، سیم‌کارت‌ها، بسته‌های اینترنت و سرویس‌های فعال رایتل صرفاً با انتشار آگهی مزایده تغییر نمی‌کنند.
آنچه می‌تواند در بلندمدت اهمیت داشته باشد، راهبرد مالک احتمالی جدید است. اگر معامله نهایی شود، مالک تازه می‌تواند درباره میزان سرمایه‌گذاری در شبکه، توسعه 5G، پوشش جغرافیایی، خدمات سازمانی، قیمت‌گذاری و جایگاه رایتل در رقابت با همراه اول و ایرانسل تصمیم‌های تازه‌ای اتخاذ کند.
اما همه این موارد به آینده و نتیجه مزایده مربوط هستند. فعلاً هیچ برنامه‌ای از سوی خریدار جدید وجود ندارد، زیرا اساساً خریدار نهایی هنوز مشخص نشده است.
آیا همراه اول یا ایرانسل می‌توانند رایتل را بخرند؟
در فضای عمومی ممکن است نام شرکت‌های مختلف به‌عنوان خریدار احتمالی مطرح شود، اما تا این لحظه اطلاعات رسمی درباره متقاضیان مزایده منتشر نشده است.
خرید یک اپراتور تلفن همراه توسط مجموعه‌ای که خود در همین بازار فعالیت دارد، علاوه بر توان مالی، می‌تواند مسائل مربوط به رقابت، تمرکز بازار و مجوزهای تنظیم‌گری را نیز مطرح کند. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس توان مالی، یک شرکت مشخص را خریدار احتمالی دانست.
هرگونه ادعا درباره ورود همراه اول، ایرانسل، شرکت‌های فناوری، بانک‌ها یا سایر هلدینگ‌ها به مزایده باید منتظر اعلام رسمی بماند.
مزایده رایتل چه زمانی تعیین تکلیف می‌شود؟
برخی گزارش‌های منتشرشده تاریخ ۲۳ مهر ۱۴۰۵ را برای برگزاری مزایده اعلام کرده‌اند و در متن آگهی نیز برای ارائه پیشنهادها مهلت تعیین شده است. با این حال مبنای حقوقی اقدام متقاضیان اسناد رسمی مزایده شستا خواهد بود.
پس از دریافت پیشنهادها، بررسی صلاحیت متقاضیان و ارزیابی پیشنهادهای مالی انجام می‌شود و در صورت وجود پیشنهاد واجد شرایط، نتیجه نهایی می‌تواند اعلام شود.
بنابراین مهم‌ترین خبر بعدی درباره رایتل، نه انتشار دوباره قیمت ۱۳۰ همت، بلکه مشخص‌شدن متقاضیان واجد شرایط، برنده مزایده و قیمت نهایی معامله خواهد بود.
یکی از بزرگ‌ترین واگذاری‌های حوزه ارتباطات در راه است
اگر فروش ۱۰۰ درصد سهام رایتل نهایی شود، یکی از مهم‌ترین جابه‌جایی‌های مالکیتی سال‌های اخیر در صنعت ارتباطات ایران رخ خواهد داد.
خریدار نه‌فقط سهام یک شرکت، بلکه کنترل کامل اپراتور سوم تلفن همراه و پنج کرسی مدیریتی آن را در اختیار خواهد گرفت؛ دارایی‌ای که شستا قیمت پایه آن را ۱۳۰ هزار میلیارد تومان تعیین کرده است.
اما تا آن زمان یک تفکیک باید حفظ شود: شستا تصمیم به فروش گرفته و مزایده را آغاز کرده است، ولی رایتل هنوز فروخته نشده و مالک جدیدی ندارد.
نتیجه مزایده مشخص خواهد کرد آیا شستا پس از سال‌ها به‌طور کامل از اپراتور سوم خارج می‌شود و در صورت خروج، چه مجموعه‌ای مدیریت رایتل را در مرحله بعدی فعالیت آن برعهده خواهد گرفت.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
