قیمت دام زنده امروز ۱۷ مهر ۱۴۰۵؛ بازار آرام شد، گوشت قرمز ارزان می‌شود؟

آخرین بررسی میدانی بازار در روز جمعه ۱۷ مهر نشان می‌دهد معاملات دام زنده با آرامش نسبی ادامه دارد و فعلاً خبری از جهش روزانه قیمت‌ها نیست.

در تهران، میانگین قیمت هر کیلو گوسفند زنده ۷۰۵ هزار تومان اعلام شده و قیمت گوساله زنده نیز به ۷۱۵ هزار تومان رسیده است. تهران در بخش گوساله همچنان یکی از بالاترین نرخ‌ها را در میان استان‌های بررسی‌شده دارد.

در اصفهان، میانگین قیمت گوسفند زنده ۷۰۱ هزار و ۵۰۰ تومان و گوساله زنده ۶۷۰ هزار و ۲۵۰ تومان است.

خراسان رضوی نیز بالاترین نرخ گوسفند را میان سه استان مورد بررسی ثبت کرده است؛ به‌طوری که هر کیلو گوسفند زنده به‌طور میانگین ۷۰۹ هزار تومان و هر کیلو گوساله زنده ۶۶۶ هزار تومان معامله می‌شود.

این نرخ‌ها میانگین بازار هستند و قیمت نهایی هر رأس دام می‌تواند متناسب با نژاد، وزن، جنسیت، کیفیت، محل معامله و هزینه حمل‌ونقل متفاوت باشد.

قیمت گوسفند از ابتدای مهر چقدر تغییر کرده است؟

هرچند گزارش امروز از ثبات بازار نسبت به روزهای نزدیک حکایت دارد، مقایسه قیمت‌ها با پنجم مهر تصویر دقیق‌تری ارائه می‌کند.

در پنجم مهر، متوسط قیمت گوسفند زنده در تهران ۷۲۰ هزار تومان بود؛ رقمی که امروز به ۷۰۵ هزار تومان رسیده است. یعنی در کمتر از دو هفته، نرخ متوسط گوسفند در تهران حدود ۱۵ هزار تومان در هر کیلو پایین آمده است.

در اصفهان نیز گوسفند زنده پنجم مهر حدود ۷۱۵ هزار تومان عرضه می‌شد و اکنون متوسط نرخ آن به ۷۰۱ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. خراسان رضوی هم از حدود ۷۱۵ هزار تومان به ۷۰۹ هزار تومان عقب‌نشینی کرده است.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر شرایط بازار این است که دام زنده در کوتاه‌مدت وارد فاز ثبات شده، اما نسبت به ابتدای مهر بخشی از قیمت‌های بالاتر خود را پس داده است.

چرا قیمت دام زنده فعلاً آرام شده است؟

مهم‌ترین عامل را باید در سمت عرضه جست‌وجو کرد.

با پایان تابستان و انتقال دام‌ها از مراتع به محل‌های نگهداری، عرضه دام به کشتارگاه‌ها افزایش پیدا می‌کند. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، پیش‌تر اعلام کرده بود که ظرفیت عرضه گوشت در کشتارگاه‌ها که در محدوده ۴۷ تا ۴۸ هزار تن در ماه قرار داشت، می‌تواند با آغاز پاییز به حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار تن در ماه برسد.

برآوردها همچنین از وجود ۳.۵ تا چهار میلیون رأس دام سبک آماده کشتار در پاییز حکایت دارد. افزایش تعداد دام آماده عرضه به بازار معمولاً قدرت چانه‌زنی فروشندگان برای افزایش قیمت را محدود می‌کند و می‌تواند جلوی شکل‌گیری شوک‌های قیمتی جدید را بگیرد.

در هفتم مهر نیز جواد آزاد، نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون، از شرایط مناسب تولید علوفه و افزایش عرضه دام سبک سخن گفته و اعلام کرده بود متوسط قیمت دام در آن مقطع به حدود ۷۰۰ هزار تومان رسیده است. او همچنین گفته بود دامداران در تأمین نهاده از سامانه بازارگاه مشکل جدی ندارند.

مجموع این عوامل توضیح می‌دهد چرا بازار فعلاً ظرفیت جهش سریع قیمت را از دست داده است.

آیا ثبات دام زنده باعث کاهش قیمت گوشت قرمز می‌شود؟

این مهم‌ترین پرسش مصرف‌کنندگان است؛ اما پاسخ آن لزوماً «بله» نیست.

قیمت دام زنده یکی از مهم‌ترین اجزای قیمت تمام‌شده گوشت محسوب می‌شود، ولی فاصله‌ای میان دام زنده و گوشت موجود در ویترین فروشگاه وجود دارد. کشتار، افت وزن لاشه، حمل‌ونقل، سردخانه، بسته‌بندی، توزیع و حاشیه سود حلقه‌های مختلف بازار همگی بر نرخ نهایی تأثیر می‌گذارند.

جواد آزاد نیز در روزهای گذشته به همین فاصله اشاره کرده و گفته است قیمت منطقی لاشه در شرایط فعلی باید کمتر از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان باشد، در حالی که بخشی از گوشت در بازار با نرخ‌های بالاتری عرضه می‌شود. او از فاصله میان قیمت دام زنده و قیمت نهایی گوشت انتقاد کرده است.

به همین دلیل، کاهش یا ثبات دام زنده می‌تواند زمینه توقف رشد قیمت گوشت را فراهم کند، اما تضمین نمی‌کند که نرخ خرده‌فروشی بلافاصله پایین بیاید.

هشدار درباره انباشت دام؛ روی دیگر افزایش عرضه

افزایش عرضه برای مصرف‌کنندگان خبر مثبتی است، اما اگر تقاضای خانوار همزمان ضعیف باشد، ممکن است برای تولیدکنندگان چالش ایجاد کند.

نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون نسبت به احتمال انباشت دام نزد دامداران هشدار داده است. افت قدرت خرید خانوار و کاهش مصرف گوشت می‌تواند باعث شود دام بیشتری نسبت به ظرفیت مصرفی بازار آماده فروش باشد.

در چنین شرایطی، دامدار ممکن است مجبور به فروش محصول خود با حاشیه سود پایین‌تر شود، در حالی که مصرف‌کننده کاهش مشابهی را در قیمت گوشت مشاهده نکند. این همان نقطه‌ای است که نقش شبکه توزیع، واسطه‌ها و نظارت بر بازار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

عرضه گوشت در پاییز بیشتر می‌شود؟

برآورد شورای تأمین دام نشان می‌دهد پاسخ مثبت است.

نیاز ماهانه بازار به گوشت گرم حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تن برآورد شده و پیش‌بینی می‌شود عرضه کشتارگاهی در پاییز به محدوده ۵۵ تا ۶۰ هزار تن برسد؛ یعنی عرضه می‌تواند بیش از ماه‌های گذشته به سطح نیاز مصرف نزدیک شود.

افزون بر تولید داخلی، گوشت منجمد وارداتی نیز همچنان بخشی از بازار را تأمین می‌کند. رئیس شورای تأمین دام در سوم مهر قیمت عرضه گوشت گوساله منجمد وارداتی را حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان و گوشت گوسفندی منجمد را حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در هر کیلو اعلام کرده بود.

ترکیب افزایش عرضه داخلی و ادامه عرضه گوشت وارداتی می‌تواند در هفته‌های آینده نقش ضربه‌گیر را در برابر موج جدید افزایش قیمت‌ها ایفا کند.

پیش‌بینی قیمت دام زنده؛ آرامش بازار ادامه دارد؟

بر اساس شرایط فعلی، سه عامل به نفع ثبات بازار عمل می‌کنند: افزایش فصلی دام آماده کشتار، شرایط مناسب عرضه و نبود گزارش از کمبود گسترده نهاده.

اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، احتمال جهش شدید قیمت دام زنده در کوتاه‌مدت کاهش می‌یابد. حتی افزایش عرضه پاییزی می‌تواند فشار ملایم نزولی بر قیمت گوسفند ایجاد کند؛ روندی که نشانه‌های آن نسبت به ابتدای مهر در تهران، اصفهان و خراسان رضوی دیده می‌شود.

با این حال بازار دام همچنان به قیمت خوراک دام، هزینه حمل‌ونقل، نرخ ارز، شرایط واردات نهاده و میزان تقاضای گوشت حساس است. هر تغییر جدی در این متغیرها می‌تواند تعادل فعلی را برهم بزند.

در مجموع، قیمت دام زنده امروز ۱۷ مهر ۱۴۰۵ در فاز آرام قرار دارد؛ گوسفند در سه استان مهم مورد بررسی در محدوده ۷۰۱ تا ۷۰۹ هزار تومان معامله می‌شود و فاصله قیمت گوساله میان خراسان رضوی و تهران به حدود ۴۹ هزار تومان در هر کیلو رسیده است. اگر افزایش عرضه پاییزی طبق پیش‌بینی‌ها محقق شود، بازار دام شانس زیادی برای حفظ ثبات دارد؛ اما سؤال مهم‌تر برای خانوارها این است که آیا این آرامش سرانجام به ویترین قصابی‌ها و قیمت گوشت قرمز نیز منتقل خواهد شد یا خیر.