کارشناسان داوری رأی دادند؛ پنالتی پرسپولیس درست بود، صنعت نفت حق اعتراض داشت؟ / بررسی سه صحنه جنجالی بازی

پرسپولیس عصر جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ در ورزشگاه شهدای شهر قدس میزبان صنعت نفت آبادان بود؛ مسابقه‌ای که برای هر دو تیم اهمیت زیادی داشت، اما انگیزه‌های آنها کاملاً متفاوت بود.

سرخ‌پوشان پس از تساوی تراکتور و استقلال فرصت داشتند فاصله خود را با صدر جدول کاهش دهند، در حالی که صنعت نفت برای فرار از انتهای جدول به امتیاز نیاز داشت.

شاگردان مهدی تارتار در نهایت با نتیجه ۳ بر یک پیروز شدند. تیوی بیفوما در دقیقه پنجم گل نخست را زد، علی علیپور در نیمه دوم از روی نقطه پنالتی اختلاف را افزایش داد، صنعت نفت با گل محمدحسین باصری فاصله را کمتر کرد و اوستون ارونوف در دقایق پایانی گل سوم پرسپولیس را به ثمر رساند. 

این پیروزی پرسپولیس را با ۱۶ امتیاز از هفت مسابقه به رده دوم جدول رساند؛ فقط یک امتیاز کمتر از تراکتور صدرنشین که هشت بازی انجام داده است. به این ترتیب پرسپولیس همچنان فرصت دارد با کسب نتیجه مناسب در دیدار معوقه مقابل خیبر خرم‌آباد، از تراکتور عبور کند. 

اما در کنار رقابت حساس بالای جدول، سه تصمیم داوری مورد توجه قرار گرفت؛ تصمیم‌هایی که به‌واسطه تأثیر مستقیم بر موقعیت‌های گلزنی، نقش مهمی در روند مسابقه داشتند.

جدول بررسی سه صحنه جنجالی داوری پرسپولیس و صنعت نفت

زمان‌ها مربوط به وقوع یا آغاز بررسی صحنه‌های داوری‌اند و ممکن است با دقیقه ثبت گل یا اجرای ضربه پنالتی در گزارش‌های مسابقه متفاوت باشند.

دقیقه ۱۰؛ چرا پنالتی صنعت نفت لغو شد؟

نخستین صحنه حساس مسابقه تنها پنج دقیقه پس از گل زودهنگام تیوی بیفوما اتفاق افتاد.

سامان محرابی‌زاده در محوطه جریمه پرسپولیس پس از برخورد با محمدمهدی زارع سرنگون شد و احمد محمدی بلافاصله نقطه پنالتی را نشان داد. با این حال، پس از ورود VAR و بازبینی تصاویر، داور تصمیم اولیه خود را تغییر داد و دستور به ادامه بازی داد. 

محمدرضا اکبریان معتقد است تماس بسیار مختصری میان پای مدافع و مهاجم وجود داشته، اما شدت و ماهیت برخورد برای اعلام خطا کافی نبوده است.

تورج حق‌وردی نیز حتی برخورد مؤثری در این صحنه تشخیص نداده و ادامه بازی را تصمیم صحیح دانسته است.

نکته مهم اینجاست که وجود هر تماس بدنی در محوطه جریمه به معنای پنالتی نیست. داور باید تشخیص دهد که آیا مدافع مرتکب خطای قابل مجازات شده یا برخورد در جریان طبیعی رقابت فوتبالی رخ داده است.

در این صحنه، هر دو کارشناس نتیجه نهایی را درست دانسته‌اند؛ بنابراین بر اساس ارزیابی آنها، پرسپولیس از یک پنالتی صحیح فرار نکرده است.

دقیقه ۵۱؛ آیا پنالتی بیفوما درست بود؟

دومین صحنه بحث‌برانگیز در ابتدای نیمه دوم رخ داد.

تیوی بیفوما برای تصاحب توپ به مدافع صنعت نفت فشار آورد و در جریان برخورد با میثم تیموری داخل محوطه جریمه سرنگون شد. این بار احمد محمدی اعلام پنالتی کرد و تصمیم او پابرجا ماند.

محمدرضا اکبریان معتقد است بیفوما با سرعت و هوشیاری توانسته زودتر از مدافع به توپ ضربه بزند و تیموری در ادامه پای مهاجم پرسپولیس را زده است.

تورج حق‌وردی نیز همین برداشت را دارد و اعلام پنالتی را صحیح می‌داند.

تفاوت این صحنه با برخورد دقیقه دهم در ماهیت خطاست. در صحنه اول برخورد مؤثری که مانع حرکت قانونی مهاجم شود تشخیص داده نشده، اما در برخورد بیفوما و تیموری، مدافع پس از جا ماندن از توپ با پای مهاجم تماس داشته است.

علی علیپور در دقیقه ۵۳ پشت ضربه پنالتی قرار گرفت و با گل کردن آن، برتری پرسپولیس را دو برابر کرد. 

بنابراین بر اساس نظر کارشناسان مورد اشاره، پنالتی تعیین‌کننده سرخ‌پوشان نیز صحیح بوده است.

گل صنعت نفت؛ آیا توپ به دست باصری برخورد کرد؟

سومین صحنه جنجالی پس از ارسال کرنر صنعت نفت به وجود آمد.

محمدحسین باصری توپ را به سمت دروازه پرسپولیس فرستاد و در ادامه، پس از برخورد توپ به حسین ابرقویی، دروازه پیام نیازمند باز شد.

اما داوران VAR این صحنه را برای بررسی احتمال برخورد توپ به دست بازیکن صنعت نفت و همچنین احتمال خطا روی دروازه‌بان پرسپولیس بررسی کردند.

پس از بازبینی، گل تأیید شد.

محمدرضا اکبریان اعلام کرده نه خطایی روی دروازه‌بان رخ داده و نه تماس غیرقانونی توپ با دست بازیکن صنعت نفت وجود داشته است.

تورج حق‌وردی نیز هر دو احتمال را رد کرده و گل را صحیح دانسته است.

طبق قانون دوازدهم فوتبال، هر برخورد توپ به دست بازیکن خطا محسوب نمی‌شود؛ تشخیص خطا به عواملی مانند عمدی بودن تماس، وضعیت دست و شرایط به ثمر رسیدن گل وابسته است. 

در این صحنه البته نظر کارشناسان مشخص‌تر است: آنها اساساً برخورد توپ به دست باصری را تأیید نمی‌کنند.

نکته دیگر اینکه گزارش‌های مسابقه زمان ثبت این گل را حدود دقیقه ۶۶ اعلام کرده‌اند، در حالی که بررسی داوری آن تا دقایق بعد ادامه داشته است. 

عملکرد VAR در پرسپولیس و صنعت نفت؛ سه تصمیم حساس زیر نظر داور ویدیویی

سه صحنه این مسابقه نشان می‌دهد استفاده از فناوری کمک‌داور ویدیویی چگونه می‌تواند در لحظات حساس مسابقه دخالت کند.

در دقیقه دهم، تصمیم اولیه داور تغییر کرد. در نیمه دوم پنالتی پرسپولیس برقرار ماند و گل صنعت نفت نیز پس از بررسی پذیرفته شد.

بر اساس مقررات فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ هیئت بین‌المللی فوتبال، VAR می‌تواند در تصمیم‌های مربوط به گل و پنالتی، در صورت مشاهده اشتباه واضح یا حادثه مهم ازدست‌رفته، به داور کمک کند. با این حال تصمیم نهایی همچنان بر عهده داور وسط است. 

این تفاوت بسیار مهم است؛ VAR جایگزین قضاوت انسانی نشده، بلکه امکان بازبینی صحنه‌های تأثیرگذار را فراهم کرده است.

در مسابقه پرسپولیس و صنعت نفت نیز اهمیت این فناوری بیش از هر چیز در جلوگیری از تثبیت یک تصمیم اولیه اشتباه و بررسی دقیق صحنه گل آبادانی‌ها دیده شد.

البته تأیید دو کارشناس داوری به معنای صدور رأی رسمی کمیته داوران درباره مسابقه نیست، اما نشان می‌دهد ارزیابی فنی این سه صحنه با تصمیم‌های نهایی احمد محمدی همسو است.

پرسپولیس چگونه از بحران احتمالی عبور کرد؟

از منظر فوتبالی، حساسیت صحنه‌های داوری را باید در زمان وقوع آنها نیز بررسی کرد.

پرسپولیس خیلی زود به گل رسید و می‌توانست با دریافت یک پنالتی در دقیقه دهم، برتری خود را از دست بدهد.

در نیمه دوم، اعلام پنالتی به سود سرخ‌پوشان فاصله را به دو گل رساند؛ اما گل صنعت نفت بار دیگر اختلاف را کاهش داد و دقایقی از مسابقه را برای شاگردان تارتار دشوار کرد.

با این حال تعویض‌های پرسپولیس مؤثر واقع شد و اوستون ارونوف در دقیقه ۸۵ گل سوم را به ثمر رساند تا پیروزی سرخ‌پوشان قطعی شود. 

این روند نشان می‌دهد اگرچه تصمیم‌های داوری در جریان مسابقه اهمیت داشتند، پرسپولیس برای رسیدن به سه امتیاز به کیفیت هجومی و مدیریت دقایق پایانی نیز متکی بود.

پرسپولیس در یک قدمی صدر جدول؛ بازی خیبر چه اهمیتی دارد؟

اهمیت پیروزی برابر صنعت نفت فراتر از نتیجه یک مسابقه است.

تساوی تراکتور و استقلال فرصت مهمی پیش روی پرسپولیس گذاشته بود و شاگردان تارتار از آن استفاده کردند.

اکنون تراکتور با ۱۷ امتیاز صدرنشین است و پرسپولیس با ۱۶ امتیاز و یک بازی کمتر در رتبه دوم قرار دارد. صنعت نفت نیز با چهار امتیاز همچنان در قعر جدول باقی مانده است. 

به همین دلیل دیدار معوقه پرسپولیس برابر خیبر خرم‌آباد می‌تواند در تعیین صدرنشین اهمیت زیادی داشته باشد.

پیروزی در آن مسابقه، با فرض ثابت ماندن نتایج دیگر رقبا، امتیاز پرسپولیس را به ۱۹ می‌رساند و این تیم را بالاتر از تراکتور قرار می‌دهد.

جمع‌بندی؛ آیا پرسپولیس از داوری سود برد؟

بر اساس نظر محمدرضا اکبریان و تورج حق‌وردی، هیچ‌یک از سه تصمیم اصلی داوری مسابقه اشتباه نبوده است. پنالتی صنعت نفت به‌درستی لغو شده، پنالتی بیفوما صحیح بوده و گل آبادانی‌ها نیز قانونی به ثمر رسیده است.

بنابراین نمی‌توان صرفاً به دلیل تغییر یک تصمیم توسط VAR یا گل شدن پنالتی پرسپولیس، پیروزی سرخ‌پوشان را محصول اشتباه داوری دانست.

پرسپولیس در روزی که فرصت نزدیک شدن به صدر جدول را داشت، از نظر نتیجه به هدف خود رسید. اما برای ماندن در کورس قهرمانی، شاگردان مهدی تارتار علاوه بر استفاده از فرصت‌های هجومی، باید در مدیریت مسابقه و جلوگیری از بازگشت حریف نیز عملکرد مطمئن‌تری داشته باشند.

در نهایت، مسابقه‌ای که سه صحنه مشکوک داشت، با تأیید هر سه تصمیم از سوی دو کارشناس داوری همراه شد؛ اتفاقی که می‌تواند بخش مهمی از بحث‌های پس از پیروزی ۳ بر یک پرسپولیس مقابل صنعت نفت را روشن کند.