افشاگری مهدی مهدویکیا درباره پیشنهاد سرمربیگری پرسپولیس؛ چرا جانشین یحیی گلمحمدی نشد؟
مهدی مهدویکیا در گفتوگویی که جزئیات آن روز یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد، درباره پیشنهادهای مربیگری خود در فوتبال ایران صحبت کرد.
او با اشاره به اینکه برخی افراد معتقدند فعالیت نکردن در لیگ ایران باعث شده درآمد قابلتوجهی را از دست بدهد، تأکید کرد هدفش از ورود به مربیگری متفاوت بوده است.
مهدویکیا در بخش مهمی از این گفتوگو اظهار داشت که تنها دو روز پس از خداحافظی از فوتبال حرفهای در بهار ۱۳۹۲، از او خواسته شد هدایت پرسپولیس را بر عهده بگیرد.
به گفته کاپیتان سابق سرخپوشان، در آن مقطع یحیی گلمحمدی دیگر سرمربی تیم نبود و مدیران باشگاه برای انتخاب جانشین او تلاش میکردند.
با وجود اینکه پذیرش چنین پیشنهادی میتوانست مهدویکیا را بدون فاصله زمانی از زمین مسابقه به نیمکت یکی از پرطرفدارترین تیمهای ایران برساند، او ترجیح داد راه دیگری را انتخاب کند.
مهدویکیا درباره دلیل مخالفت خود توضیح داده است که تصمیم داشت برای افزایش دانش مربیگری و آشنایی عمیقتر با این حرفه، به آلمان برود.
این روایت نشان میدهد او از همان آغاز دوران پس از بازیگری، میان دستیابی سریع به جایگاه سرمربیگری و گذراندن مراحل آموزشی، گزینه دوم را انتخاب کرده بود.
البته جزئیات تماس، نام فرد پیشنهاددهنده و اینکه مذاکرات تا چه مرحلهای پیش رفته بود، در گزارش منتشرشده مشخص نشده است.
ماجرای پیشنهاد عجیب به مهدویکیا؛ پرسپولیس در بهار ۹۲ چه شرایطی داشت؟
برای درک اهمیت این پیشنهاد باید به اردیبهشت سال ۱۳۹۲ بازگشت؛ زمانی که پرسپولیس روزهای پرحاشیهای را سپری میکرد.
سرخپوشان در پانزدهم اردیبهشت آن سال در فینال جام حذفی مقابل سپاهان قرار گرفتند.
این مسابقه پس از تساوی دو بر دو در وقتهای قانونی و اضافه، به ضربات پنالتی کشیده شد و سپاهان توانست عنوان قهرمانی را به دست آورد.
مهدویکیا در دقیقه ۱۱۵ مسابقه وارد زمین شد و پس از پایان بازی، در حالی که پرسپولیس جام قهرمانی را از دست داده بود، از فوتبال حرفهای خداحافظی کرد.
این وداع برای هواداران سرخپوش اتفاقی احساسی بود؛ زیرا یکی از شناختهشدهترین بازیکنان تاریخ باشگاه، آخرین حضور رسمی خود را در شرایطی تلخ پشت سر گذاشت.
در ادامه، وضعیت نیمکت پرسپولیس نیز تغییر کرد و باشگاه وارد فرآیند انتخاب سرمربی جدید شد.
مدیران پرسپولیس در آن مقطع گزینههای مختلفی را بررسی کردند و سرانجام در سیام اردیبهشت ۱۳۹۲، علی دایی را برای هدایت تیم برگزیدند.
اکنون مهدویکیا میگوید در فاصله میان خداحافظی خود و انتخاب سرمربی جدید، پیشنهادی برای حضور روی نیمکت پرسپولیس دریافت کرده بود.
اختلاف مهدویکیا و یحیی گلمحمدی؛ پشت پرده یک رابطه پرحاشیه
یکی از نکات جالب این روایت، همزمانی پیشنهاد مربیگری مهدویکیا با پایان حضور یحیی گلمحمدی روی نیمکت پرسپولیس است.
رابطه این دو چهره در ماههای پایانی سال ۱۳۹۱ با حاشیههایی همراه شده بود.
ماجرا زمانی جدیتر شد که مهدویکیا از تصمیم کادر فنی درباره میزان استفاده از او در مسابقات ناراضی بود و موضوع خداحافظیاش از فوتبال مطرح شد.
این اختلاف در آخرین برنامه تلویزیونی «۹۰» در سال ۱۳۹۱ به یکی از مهمترین بحثهای فوتبال ایران تبدیل شد.
مهدویکیا در آن برنامه درباره شرایط خود توضیح داد و گلمحمدی نیز در واکنشی احساسی، از استعفای خود سخن گفت.
با این حال، نباید تصور کرد اختلاف این دو نفر تا پایان همکاری بدون تغییر باقی مانده بود.
گزارشهای پنجم فروردین ۱۳۹۲ نشان میدهند مهدویکیا و گلمحمدی پس از گفتوگو و رفع کدورتها، با یکدیگر آشتی کرده بودند.
بنابراین اگرچه رابطه آنها در مقطعی با تنش همراه بود، اما روایت اختلاف دائمی یا دشمنی شخصی میان دو چهره، با گزارشهای همان زمان سازگار نیست.
نکته مهمتر اینکه مهدویکیا در اظهارات جدید خود دلیل نپذیرفتن سرمربیگری پرسپولیس را ادامه اختلاف با گلمحمدی اعلام نکرده، بلکه بر تمایلش به آموزش مربیگری در آلمان تأکید داشته است.
چرا مهدویکیا آلمان را به نیمکت پرسپولیس ترجیح داد؟
تصمیم مهدویکیا برای آغاز دوران مربیگری در آلمان، با سابقه طولانی حضور او در فوتبال این کشور ارتباط دارد.
او سالهای مهمی از دوران بازیگری خود را در تیمهای بوخوم، هامبورگ و اینتراخت فرانکفورت سپری کرد و با ساختار حرفهای فوتبال آلمان آشنایی داشت.
حضور طولانی در بوندسلیگا باعث شده بود مهدویکیا تجربه مستقیمی از شیوه تمرین، برنامهریزی باشگاهی و مسیر پرورش استعدادها به دست بیاورد.
با این حال، موفقیت در دوران بازیگری الزاماً به معنای آمادگی برای سرمربیگری نیست.
یک مربی باید علاوه بر دانش فنی، توانایی مدیریت رختکن، طراحی تمرین، تحلیل مسابقه و تصمیمگیری در شرایط فشار را داشته باشد.
مهدویکیا با چنین نگاهی تصمیم گرفت مراحل مربیگری را بهتدریج پشت سر بگذارد.
او پس از پایان دوران بازیگری، به فعالیت در فوتبال پایه پرداخت و در سالهای بعد تجربه همکاری با تیمهای نوجوانان باشگاه هامبورگ را به دست آورد.
این انتخاب نشان میدهد مسیر موردنظر او بیشتر بر یادگیری و کسب تجربه تدریجی استوار بوده است تا رسیدن فوری به جایگاه سرمربی یک تیم بزرگ.
مهدویکیا چقدر از مربیگری در ایران درآمد از دست داد؟
یکی از بخشهای خبرساز اظهارات مهدویکیا، اشاره به فرصتهای مالی از دسترفته است.
او گفته است برخی اطرافیانش معتقدند اگر بهعنوان سرمربی در فوتبال ایران فعالیت میکرد، میتوانست درآمدی چند میلیارد تومانی داشته باشد.
البته این موضوع یک برآورد کلی است و مهدویکیا رقم مشخصی از پیشنهاد سال ۱۳۹۲ یا قرارداد احتمالی خود با پرسپولیس اعلام نکرده است.
به همین دلیل نمیتوان ارزش مالی آن پیشنهاد را بهصورت قطعی محاسبه کرد.
با این حال، صحبتهای او تفاوت دو نگاه در انتخاب مسیر حرفهای را نشان میدهد.
در یک مسیر، بازیکن مشهور بلافاصله پس از خداحافظی میتواند با تکیه بر اعتبار دوران بازیگری وارد سرمربیگری شود.
در مسیر دیگر، فرد مدتی را صرف آموزش و کار در ردههای پایه میکند تا تجربه بیشتری به دست آورد.
هر دو مسیر ممکن است به موفقیت منجر شوند، اما انتخاب مهدویکیا در سال ۱۳۹۲ نشان میدهد او برای ورود سریع به فوتبال حرفهای عجله نداشت.
تجربه مربیگری مهدویکیا در تیم ملی امید ایران
مهدویکیا با وجود آغاز فعالیت مربیگری در خارج از ایران، در مقطعی هدایت تیم ملی امید را نیز پذیرفت.
او در سال ۱۴۰۰ مسئولیت تیم امید ایران را بر عهده گرفت و در سال ۱۴۰۱ این تیم را در رقابتهای زیر ۲۳ سال آسیا همراهی کرد.
حضور مهدویکیا در تیم امید با امیدواریهایی درباره تغییر روند آمادهسازی نسل جوان فوتبال ایران همراه بود.
با این حال، عملکرد تیم در مسابقات آسیایی و مشکلات مرتبط با برنامهریزی، همکاری با او را با چالش مواجه کرد.
تیم امید ایران در رقابتهای زیر ۲۳ سال آسیا در سال ۲۰۲۲ نتوانست از مرحله گروهی صعود کند.
این تجربه نشان داد مربیگری در سطح ملی، حتی برای چهرهای با سابقه بینالمللی مهدویکیا، با دشواریهای متعددی همراه است.
مهدویکیا پس از پایان آن دوره، همکاری خود را با تیم امید ادامه نداد.
البته تجربه ناموفق یا دشوار در یک مقطع، بهتنهایی نمیتواند معیار قطعی برای ارزیابی توانایی بلندمدت یک مربی باشد.
مهدویکیا اکنون کجاست و چه فعالیتی در مربیگری دارد؟
پس از تجربه تیم ملی امید، مهدویکیا همچنان فعالیت حرفهای خود را در خارج از ایران دنبال کرده است.
در فروردین ۱۴۰۴ گزارش شد که او هدایت تیم الجزیره الحمرا امارات را بر عهده داشته و همزمان در دوره مربیگری پرولایسنس در بلژیک شرکت کرده است.
این دوره از مراحل مهم آموزشی مربیان حرفهای فوتبال محسوب میشود.
البته درباره ادامه یا پایان همکاری او با باشگاه اماراتی در مهر ۱۴۰۵، اطلاعات تأییدشده تازهای در گزارشهای بررسیشده وجود ندارد.
با این حال، حضور در دورههای آموزشی پیشرفته نشان میدهد مسیر افزایش دانش مربیگری که مهدویکیا در سال ۱۳۹۲ از آن سخن گفته بود، در سالهای بعد نیز بخشی از فعالیت حرفهای او باقی مانده است.
اگر مهدویکیا در سال ۱۳۹۲ سرمربی پرسپولیس میشد چه اتفاقی میافتاد؟
بازگشت به ماجرای پیشنهاد سرمربیگری پرسپولیس، یک پرسش تاریخی جذاب را مطرح میکند.
اگر مهدویکیا آن پیشنهاد را میپذیرفت، شاید مسیر حرفهای او زودتر به مربیگری باشگاهی در سطح اول ایران گره میخورد.
در آن صورت، باشگاه پرسپولیس نیز بهجای انتخاب یکی از مربیان باتجربهتر، هدایت تیم را به بازیکنی میسپرد که تازه از فوتبال خداحافظی کرده بود.
با این حال، نمیتوان درباره موفقیت یا ناکامی احتمالی چنین تصمیمی حکم قطعی داد.
اعتبار و محبوبیت یک بازیکن ممکن است در ابتدای کار به جلب اعتماد هواداران کمک کند، اما مدیریت تیمی بزرگ مانند پرسپولیس به تجربه، امکانات و ثبات مدیریتی نیاز دارد.
حتی مربیان باتجربه نیز در چنین فضایی با فشار زیادی برای کسب نتیجه روبهرو هستند.
بنابراین تصمیم مهدویکیا را باید در چارچوب اولویتهای حرفهای او تحلیل کرد، نه بر اساس تصور قطعی از فرصت بزرگی که از دست رفته است.
جمعبندی؛ تصمیم ۱۳ سال پیش مهدویکیا دوباره خبرساز شد
اظهارات جدید مهدی مهدویکیا درباره پیشنهاد سرمربیگری پرسپولیس در بهار ۱۳۹۲، یکی از روایتهای کمتر شنیدهشده از دوران انتقال قدرت روی نیمکت سرخپوشان را روشن کرده است.
او میگوید تنها دو روز پس از خداحافظی از فوتبال، برای پذیرفتن هدایت پرسپولیس با او تماس گرفته بودند؛ اما تصمیم گرفت پیشنهاد را رد کند و برای افزایش دانش مربیگری به آلمان برود.
این اتفاق در شرایطی رخ داد که یحیی گلمحمدی از نیمکت سرخپوشان جدا شده بود و باشگاه در نهایت علی دایی را بهعنوان سرمربی جدید انتخاب کرد.
مهمترین نکته این روایت، ترجیح مهدویکیا برای آموزش و کسب تجربه بر پذیرش فوری یکی از مهمترین نیمکتهای فوتبال ایران است.
اگرچه او معتقد است در نتیجه این انتخاب فرصت کسب درآمد بیشتری را از دست داده، اما مسیر حرفهای خود را بر اساس اولویتهای متفاوتی پیش برده است.
حالا پس از گذشت ۱۳ سال، این روایت نهتنها بخشی از تاریخ پرسپولیس را یادآوری میکند، بلکه بار دیگر مسئله مهمی را در فوتبال ایران مطرح میسازد: آیا ستارههای بزرگ باید بلافاصله پس از خداحافظی سرمربی شوند یا بهتر است پیش از ورود به نیمکت تیمهای بزرگ، تجربه مربیگری خود را در ردههای پایینتر افزایش دهند؟