استقلال با سند ۱۷۰ صفحهای به دنبال جام قهرمانی؛ تصمیم بزرگ فدراسیون فوتبال تغییر میکند؟
باشگاه استقلال همچنان برای دریافت جام قهرمانی لیگ برتر فصل گذشته تلاش میکند؛ موضوعی که با گذشت چند ماه از توقف مسابقات، هنوز برای مدیران و هواداران این تیم اهمیت زیادی دارد.
براساس گزارش منتشرشده در روز شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵، استقلال مجموعهای ۱۷۰ صفحهای از مستندات حقوقی، ورزشی و نمونههای مشابه بینالمللی را تهیه کرده و به فدراسیون فوتبال ارائه داده است.
هدف از تنظیم این پرونده، اثبات این ادعاست که در صورت نیمهتمام ماندن رقابتها، تیم صدرنشین میتواند بهعنوان قهرمان معرفی شود.
مدیران استقلال معتقدند عملکرد آبیپوشان در بخش برگزارشده فصل، جایگاه آنها را در مقایسه با رقبای مستقیم تثبیت کرده بود.
در مقابل، تصمیم قبلی فدراسیون فوتبال بر این اساس اتخاذ شده که مسابقات به پایان نرسیده و عنوان قهرمانی برای فصل نیمهتمام اعلام نشود.
بنابراین موضوع فعلی صرفاً بررسی یک درخواست تازه نیست؛ بلکه احتمال بازنگری در تصمیمی است که پیشتر به تصویب هیئترئیسه رسیده است.
چرا استقلال مدعی قهرمانی لیگ برتر ۱۴۰۵-۱۴۰۴ است؟
استقلال هنگام توقف لیگ بیستوپنجم در صدر جدول قرار داشت.
این تیم تا زمان نیمهتمام ماندن مسابقات، بخش عمدهای از دیدارهای فصل را برگزار کرده بود و از نگاه مدیران باشگاه، نتایج بهدستآمده برای تعیین قهرمان قابل اتکا هستند.
علی تاجرنیا پیشتر در دفاع از موضع باشگاه گفته بود که حدود سهچهارم مسابقات فصل برگزار شده است.
او همچنین به نتایج استقلال برابر رقبای مستقیم اشاره کرده و معتقد است عملکرد آبیپوشان در مسابقات رودررو یکی از دلایل استحقاق قهرمانی آنهاست.
اما از منظر حقوق ورزشی، صدرنشینی و برتری در مسابقات مستقیم لزوماً معادل کسب عنوان قهرمانی نیست.
در لیگهای رفتوبرگشتی، قهرمان معمولاً پس از برگزاری تمام مسابقات و اعمال مقررات رسمی تعیین میشود.
وقتی رقابتها به دلایل اضطراری نیمهتمام باقی میمانند، نحوه تعیین تکلیف باید براساس آییننامه و تصمیم نهاد مسئول برگزاری مشخص شود.
از همین رو، استقلال برای تبدیل ادعای ورزشی به نتیجه حقوقی، به چیزی فراتر از جدول ردهبندی نیاز دارد.
مصوبه ۳۰ خرداد فدراسیون فوتبال؛ چرا لیگ بیستوپنجم قهرمان ندارد؟
یکی از مهمترین موانع پیش روی استقلال، مصوبه قبلی هیئترئیسه فدراسیون فوتبال است.
در ۳۰ خرداد ۱۴۰۵، پس از بررسی شرایط ادامه مسابقات، تصمیم گرفته شد لیگ برتر فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به دلیل نیمهتمام ماندن، بدون معرفی قهرمان پایان یابد.
این تصمیم پس از توقف رقابتها در شرایط جنگی و دشوار شدن ادامه برنامه مسابقات اتخاذ شد.
در آن مقطع، برگزاری بازیهای باقیمانده با محدودیتهای جدی روبهرو شده بود و مسئولان فوتبال ایران در نهایت تصمیم گرفتند فصل را خاتمه دهند.
حیدر بهاروند، رئیس سازمان لیگ، در شهریورماه بار دیگر تأکید کرد که طبق مصوبه هیئترئیسه، فصل گذشته قهرمان ندارد.
با این حال، سخنگوی سازمان لیگ بعداً اعلام کرد درخواست جدید استقلال دوباره در هیئترئیسه فدراسیون بررسی خواهد شد.
این توضیح اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان میدهد امکان رسیدگی مجدد به درخواست باشگاه مطرح شده، اما تصمیم قبلی بهطور خودکار لغو نشده است.
آیا فدراسیون فوتبال میتواند استقلال را قهرمان اعلام کند؟
از نظر ساختار تصمیمگیری، بررسی درخواست استقلال باید در چارچوب اختیارات هیئترئیسه و مقررات مسابقات انجام شود.
اگر این نهاد بخواهد تصمیم قبلی خود را تغییر دهد، لازم است دلایل حقوقی و ورزشی بازنگری را روشن کند.
یکی از موضوعات مهم، مبنای تعیین قهرمان در رقابتی است که تمام دیدارهای آن برگزار نشده است.
سؤال دیگر به حقوق سایر تیمهای حاضر در لیگ مربوط میشود.
باشگاههایی که هنگام توقف مسابقات هنوز از نظر ریاضی شانس کسب عنوان قهرمانی داشتند، ممکن است درباره تغییر تصمیم فدراسیون دیدگاه متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، تصمیم نهایی باید قابلیت دفاع حقوقی داشته باشد و صرفاً بر خواسته یک باشگاه یا فشار افکار عمومی متکی نباشد.
تا زمان انتشار مصوبه تازه، وضعیت رسمی همان تصمیم قبلی مبنی بر معرفینشدن قهرمان است.
نمونههای خارجی در پرونده استقلال؛ پاریسنژرمن چگونه قهرمان شد؟
یکی از محورهای مهم گزارش ۱۷۰ صفحهای استقلال، بررسی تجربه لیگهای خارجی در شرایط مشابه است.
نمونه شناختهشده، لیگ فرانسه در فصل ۲۰۲۰-۲۰۱۹ است.
در آن فصل، مسابقات به دلیل همهگیری کرونا نیمهتمام ماند و سازمان لیگ فرانسه تصمیم گرفت پاریسنژرمن را بهعنوان قهرمان معرفی کند.
تیم پاریسی هنگام توقف رقابتها صدرنشین بود و با وجود برگزار نشدن تمام مسابقات، عنوان قهرمانی به نام آن ثبت شد.
این نمونه میتواند از نظر استقلال نشاندهنده امکان تعیین قهرمان در یک لیگ نیمهتمام باشد.
اما یک تفاوت مهم وجود دارد: قهرمانی پاریسنژرمن بر اساس تصمیم مشخص نهاد برگزارکننده فوتبال فرانسه و چارچوب همان مسابقات ثبت شد.
بنابراین نمیتوان صرفاً با استناد به این اتفاق نتیجه گرفت که تمام لیگهای نیمهتمام باید تیم صدرنشین را قهرمان اعلام کنند.
تجربه لیگ هلند؛ نمونهای برخلاف خواسته استقلال
در مقابل تجربه فرانسه، لیگ هلند در همان فصل ۲۰۲۰-۲۰۱۹ مسیر متفاوتی را انتخاب کرد.
مسابقات اردیویسه به دلیل شیوع کرونا لغو شد و با وجود صدرنشینی آژاکس، هیچ تیمی بهعنوان قهرمان معرفی نشد.
جالب اینکه آژاکس برای حضور در رقابتهای اروپایی فصل بعد نیز در جایگاه مناسبی قرار گرفت، اما این موضوع به ثبت قهرمانی برای آن تیم منجر نشد.
مقایسه فرانسه و هلند نشان میدهد فوتبال جهان یک رویه واحد برای تعیین قهرمان لیگهای نیمهتمام ندارد.
تصمیم نهایی ممکن است به آییننامه داخلی، تعداد مسابقات برگزارشده، فاصله امتیازی تیمها و اختیارات برگزارکننده بستگی داشته باشد.
ازاینرو، ارزش حقوقی گزارش استقلال به این وابسته است که نمونههای خارجی تا چه اندازه با شرایط لیگ ایران قابل مقایسه باشند.
استناد به مثالهای موفق بهتنهایی کافی نیست و لازم است نمونههای مخالف نیز بررسی شوند.
سهمیه آسیایی استقلال؛ آیا این موضوع حق قهرمانی ایجاد میکند؟
یکی از استدلالهای مطرحشده از سوی مدیران استقلال، نحوه تعیین سهمیه مسابقات آسیایی پس از توقف لیگ است.
در تصمیمهای مربوط به فصل نیمهتمام، جایگاه تیمهای بالای جدول برای معرفی نمایندگان ایران به رقابتهای آسیایی مورد توجه قرار گرفت.
مدیران استقلال معتقدند وقتی جدول لیگ برای تعیین سهمیه آسیایی مبنا قرار میگیرد، باید بتوان از همان جدول برای معرفی قهرمان نیز استفاده کرد.
این استدلال از نظر مدیریتی قابل بررسی است، اما یکسان بودن مبنای رتبهبندی لزوماً به معنای یکسان بودن نتیجه حقوقی نیست.
تعیین سهمیه آسیایی ممکن است برای رعایت مهلت ثبتنام تیمها و تکمیل فهرست نمایندگان انجام شده باشد، در حالی که اعطای عنوان قهرمانی تابع مقررات دیگری است.
برای روشن شدن این موضوع، فدراسیون باید توضیح دهد تفاوت حقوقی میان تعیین نمایندگان آسیایی و ثبت عنوان قهرمانی چیست.
شفافیت در این بخش میتواند بخش مهمی از اختلاف فعلی را کاهش دهد.
جام حذفی استقلال؛ آیا آبیها میتوانند مدعی دو قهرمانی باشند؟
باشگاه استقلال علاوه بر لیگ برتر، نسبت به سرنوشت جام حذفی فصل گذشته نیز معترض است.
مسابقات جام حذفی نیز نیمهتمام باقی ماند و قهرمانی برای آن دوره تعیین نشد.
استقلال معتقد است با توجه به حذف برخی رقبای مطرح و شرایط جدول مسابقات، از شانس بالایی برای کسب جام برخوردار بوده است.
با این حال، جام حذفی تفاوت مهمی با لیگ برتر دارد.
در مسابقات حذفی، تیمها باید در هر مرحله از حریف خود عبور کنند و صرف باقی ماندن در جمع مدعیان، حق قطعی قهرمانی ایجاد نمیکند.
حتی اگر چند باشگاه بزرگ پیش از توقف مسابقات حذف شده باشند، سایر تیمهای حاضر همچنان از حق رقابت برخوردار بودهاند.
بنابراین ادعای استقلال درباره احتمال کسب دوگانه قهرمانی را باید یک ارزیابی ورزشی دانست، نه نتیجه اثباتشده مسابقاتی که به پایان نرسیدهاند.
علی تاجرنیا چه میخواهد؟ پیگیری حقوقی تا تغییر تصمیم فدراسیون
علی تاجرنیا در ماههای گذشته بارها درباره تعیین تکلیف عنوان قهرمانی استقلال موضعگیری کرده است.
او در تیرماه اعلام کرد که باشگاه ۱۷۰ صفحه مستند جمعآوری کرده تا از مطالبه خود دفاع کند.
تاجرنیا در شهریور نیز تأکید کرد که استقلال از پیگیری این موضوع عقبنشینی نخواهد کرد.
او حتی از امکان استفاده از مسیرهای حقوقی مرتبط با نهادهای بینالمللی فوتبال سخن گفته است.
با این حال، مطرح شدن احتمال مراجعه به نهادهای بینالمللی به معنای پذیرش صلاحیت آنها برای رسیدگی به تمام بخشهای اختلاف نیست.
چنین اقدامی نیازمند بررسی مقررات، صلاحیت مرجع رسیدگی و طی شدن مسیرهای قانونی لازم است.
در شرایط فعلی، مهمترین مرحله پرونده همچنان بررسی درخواست در هیئترئیسه فدراسیون فوتبال ایران است.
سه سناریو برای سرنوشت قهرمانی استقلال
پرونده فعلی میتواند با سه مسیر متفاوت روبهرو شود.
سناریوی نخست؛ تغییر مصوبه و معرفی استقلال بهعنوان قهرمان: در صورت پذیرش استدلالهای حقوقی باشگاه، هیئترئیسه ممکن است تصمیم قبلی را بازنگری کند. چنین اقدامی باید با مصوبه رسمی و توضیح مبانی حقوقی همراه باشد.
سناریوی دوم؛ تأیید تصمیم قبلی: فدراسیون ممکن است پس از بررسی گزارش ۱۷۰ صفحهای، همچنان بر پایان لیگ بدون قهرمان تأکید کند. در این صورت، استقلال احتمالاً درباره ادامه مسیرهای اعتراضی تصمیم خواهد گرفت.
سناریوی سوم؛ ادامه بررسی و تعویق تصمیم: ممکن است به دلیل حساسیت پرونده و احتمال اعتراض سایر ذینفعان، بررسی حقوقی بیشتری انجام شود.
در حال حاضر، هیچیک از این سناریوها را نمیتوان نتیجه قطعی پرونده دانست.
جمعبندی؛ استقلال جام میگیرد یا لیگ بدون قهرمان باقی میماند؟
پرونده قهرمانی استقلال در لیگ برتر فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۴ پس از ارائه مستندات ۱۷۰ صفحهای، بار دیگر در کانون توجه فوتبال ایران قرار گرفته است.
استقلال بر صدرنشینی هنگام توقف مسابقات، عملکرد برابر رقبا و نمونههای خارجی تعیین قهرمان در لیگهای نیمهتمام تکیه دارد.
در مقابل، مصوبه ۳۰ خرداد هیئترئیسه فدراسیون فوتبال همچنان یک مانع حقوقی مهم محسوب میشود؛ مصوبهای که پایان فصل بدون معرفی قهرمان را مقرر کرده بود.
نکته کلیدی این است که استقلال هنوز قهرمان رسمی لیگ بیستوپنجم اعلام نشده و ارائه گزارش ۱۷۰ صفحهای نیز بهتنهایی باعث تغییر این وضعیت نشده است.
اکنون تصمیم نهایی در اختیار مراجع مسئول فوتبال ایران است. تصمیمی که علاوه بر سرنوشت یک جام، میتواند به معیاری مهم برای نحوه تعیین تکلیف مسابقات نیمهتمام در آینده فوتبال کشور تبدیل شود.