فولاد ایرانیان
خط قرمز هسته‌ای ایران اعلام شد؛ پیام صریح محسن رضایی به آمریکا در دیدار با عاصم منیر | خبر مهم از بازگشایی مرز پاکستان
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در دیدار با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، موضع صریح تهران درباره ذخایر هسته‌ای غنی‌شده را اعلام کرد و گفت حتی ذره‌ای از این مواد از کشور خارج نخواهد شد. او همچنین تأکید کرد که آغاز هرگونه مذاکره با آمریکا به اعتمادسازی و تحقق شروط ایران وابسته است. در این دیدار، فرمانده ارتش پاکستان نیز از بازگشایی مرز مشترک دو کشور از صبح سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ خبر داد. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که پاکستان نقش مهمی در تلاش‌های میانجیگرانه میان تهران و واشنگتن ایفا می‌کند و اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای، رفع تحریم‌ها و امنیت منطقه همچنان ادامه دارد.
۲۲:۱۶ - ۲۸ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
دیدار سرلشکر محسن رضایی با فیلدمارشال عاصم منیر روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، در تهران برگزار شد.
این ملاقات در چارچوب سفر فرمانده ارتش پاکستان به ایران صورت گرفت؛ سفری که محورهای اصلی آن مسائل امنیتی منطقه، روابط دوجانبه و تلاش برای کاهش اختلافات میان ایران و آمریکا عنوان شده است.
رضایی در این نشست، موضوع ذخایر هسته‌ای غنی‌شده ایران را یکی از محورهای مهم موضع‌گیری خود قرار داد و تأکید کرد که این مواد باید در داخل کشور باقی بمانند.
او همچنین از روابط ایران و پاکستان به‌عنوان روابطی برادرانه یاد کرد.
در مقابل، عاصم منیر ضمن اشاره به تحولات اخیر منطقه، بر ضرورت همکاری کشورهای منطقه و پیگیری راهکارهای امنیتی بدون مداخله قدرت‌های خارجی تأکید کرد.
هم‌زمان با این دیدار، فرمانده ارتش پاکستان با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز ملاقات کرد. مجموعه این دیدارها نشان می‌دهد سفر او تنها یک مأموریت نظامی دوجانبه نبوده و موضوعات دیپلماتیک گسترده‌تری را در بر گرفته است.
محسن رضایی: حتی ذره‌ای از مواد غنی‌شده از ایران خارج نمی‌شود
مهم‌ترین بخش اظهارات دبیر شورای عالی امنیت ملی به آینده ذخایر هسته‌ای ایران اختصاص داشت.
رضایی با بیان اینکه تمام مواد هسته‌ای غنی‌شده در ایران باقی خواهند ماند، این مواد را بخشی از سرمایه ملی کشور توصیف کرد.
او اعلام کرد که تهران با انتقال مواد غنی‌شده به خارج از کشور موافق نیست و استفاده از این ذخایر باید در داخل ایران صورت گیرد.
این موضع‌گیری از آن جهت اهمیت دارد که موضوع نگهداری یا انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده، یکی از محورهای حساس پیشنهادهای مطرح‌شده در پرونده هسته‌ای ایران است.
بااین‌حال، اظهارات رضایی بیانگر موضع اعلامی کنونی تهران است و به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که درباره تمام جزئیات احتمالی یک توافق آینده تصمیم حقوقی نهایی اتخاذ شده است.
خبرگزاری فرانسه نیز در گزارش روز ۲۰ اکتبر تأیید کرد که مسئول ارشد امنیتی ایران در دیدار با فرمانده ارتش پاکستان، خروج مواد هسته‌ای از کشور را رد کرده است.
شرط جدید ایران برای مذاکره با آمریکا؛ اعتمادسازی پیش از گفت‌وگو
محسن رضایی در بخش دیگری از سخنانش اعلام کرد که تا زمان اعتمادسازی از سوی آمریکا، مذاکره‌ای انجام نخواهد شد.
او تحقق شروط ایران را نخستین گام این اعتمادسازی دانست؛ موضعی که نشان می‌دهد تهران خواستار مشاهده اقدامات عملی از سوی واشنگتن پیش از ورود به دور تازه مذاکرات است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌های روز سه‌شنبه رویترز از ادامه اختلاف ایران و آمریکا درباره ترتیب اجرای تعهدات حکایت دارند.
به گزارش رویترز، از جمله خواسته‌های اعلام‌شده ایران می‌توان به رفع محاصره بنادر، لغو تحریم‌های صادرات نفت و توقف درگیری‌ها در جبهه‌های منطقه‌ای اشاره کرد.
محمدباقر قالیباف نیز در دیدار با فرمانده ارتش پاکستان، بر اجرای شروط هفت‌گانه مطرح‌شده از سوی ایران تأکید کرده است.
بااین‌حال، جزئیات کامل این شروط و نحوه اجرای هم‌زمان آن‌ها همچنان از مسائل مورد اختلاف است.
از منظر دیپلماتیک، تفاوت اصلی دیدگاه‌ها به نقطه آغاز مذاکرات مربوط می‌شود؛ تهران اقدامات اعتمادساز را پیش‌شرط می‌داند، درحالی‌که واشنگتن بر ضرورت پرداختن به موضوع هسته‌ای تأکید دارد.
سرنوشت ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران؛ اختلاف اصلی تهران و واشنگتن
موضوع نگهداری مواد غنی‌شده زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که میزان غنی‌سازی اورانیوم ایران در نظر گرفته شود.
طبق گزارش رویترز، بخشی از مواد هسته‌ای ایران پیش‌تر تا سطح ۶۰ درصد غنی‌سازی شده‌اند؛ سطحی که از غنای متداول سوخت بسیاری از نیروگاه‌های تجاری بالاتر است.
آمریکا خواستار محدود شدن شدید غنی‌سازی ایران شده و موضوع ذخایر موجود نیز از محورهای اختلاف دو طرف است.
در مقابل، ایران اعلام می‌کند برنامه هسته‌ای این کشور اهداف صلح‌آمیز دارد و در سخنان تازه رضایی نیز بر باقی ماندن ذخایر در داخل کشور تأکید شده است.
نکته مهم این است که نگهداری مواد غنی‌شده در داخل یک کشور، به‌تنهایی وضعیت نهایی برنامه هسته‌ای را روشن نمی‌کند.
سطح غنی‌سازی، مقدار ذخایر، شیوه نگهداری، نحوه مصرف و امکان راستی‌آزمایی بین‌المللی از دیگر موضوعات تعیین‌کننده هستند.
همچنین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارش شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرده بود که به دلیل محدودیت دسترسی به تأسیسات و اطلاعات، امکان تأیید کامل وضعیت مواد هسته‌ای اعلام‌شده ایران را ندارد.
بنابراین اختلاف کنونی تنها بر سر انتقال فیزیکی اورانیوم نیست؛ بلکه نحوه نظارت، میزان غنی‌سازی و تعهدات متقابل نیز اهمیت دارند.
بازگشایی مرز ایران و پاکستان؛ عاصم منیر چه گفت؟
یکی دیگر از خبرهای مهم این دیدار به وضعیت مرز مشترک دو کشور مربوط می‌شود.
عاصم منیر اعلام کرد که مشکلات مرزی ایران و پاکستان برطرف شده و مرز از صبح سه‌شنبه ۲۸ مهر بازگشایی شده است.
این خبر پس از چند روز اختلال در فعالیت تجاری گذرگاه‌های مرزی منتشر شد.
روزنامه پاکستانی داون در ۱۸ اکتبر گزارش داده بود که تجارت از طریق گذرگاه‌های رسمی گبد–ریمدان و تفتان به‌طور موقت متوقف شده است.
بر اساس این گزارش، مقام‌های پاکستانی مسائل امنیتی، جلوگیری از قاچاق و ساماندهی امور مرزی را از دلایل محدودیت‌ها معرفی کرده بودند.
همچنین صدها کامیون حامل کالاهایی مانند گاز مایع، برنج، میوه و دیگر محصولات در دو سوی مرز با مشکل تردد مواجه شده بودند.
اکنون اظهارات فرمانده ارتش پاکستان نشانه‌ای از توافق برای رفع این اختلال‌هاست.
بااین‌حال، تا زمان انتشار آمار عملیاتی گمرک‌ها، نمی‌توان با قطعیت گفت تمام مسیرهای تجاری و مسافری بدون محدودیت به شرایط عادی بازگشته‌اند.
اهمیت بازگشایی مرز ریمدان و میرجاوه برای تجارت ایران و پاکستان
مرز زمینی ایران و پاکستان یکی از مسیرهای مهم مبادلات تجاری میان دو کشور محسوب می‌شود.
گذرگاه ریمدان–گبد به‌ویژه برای انتقال برخی فرآورده‌های انرژی و کالاهای تجاری اهمیت دارد.
در مقابل، مسیر میرجاوه–تفتان از محورهای شناخته‌شده تجارت، ترانزیت و تردد مسافران میان دو کشور است.
توقف فعالیت این گذرگاه‌ها می‌تواند علاوه بر افزایش هزینه حمل‌ونقل، بر عرضه کالا در بازارهای مرزی و فعالیت شرکت‌های حمل‌ونقل تأثیر بگذارد.
گزارش داون نشان می‌دهد اختلال اخیر نگرانی‌هایی درباره تأمین گاز مایع در بخش‌هایی از پاکستان ایجاد کرده بود.
بازگشایی مؤثر مسیرها، در صورت برقراری روال عادی گمرکی، می‌تواند بخشی از این نگرانی‌ها را کاهش دهد.
همچنین برای صادرکنندگان ایرانی، دسترسی پایدار به بازار پاکستان به معنای کاهش احتمال توقف محموله‌ها و افزایش قابلیت برنامه‌ریزی تجاری خواهد بود.
هدف تجارت ۱۰ میلیارد دلاری ایران و پاکستان؛ نقش مرزهای مشترک چیست؟
ایران و پاکستان در ماه‌های گذشته بر ضرورت افزایش حجم تجارت دوجانبه تأکید کرده‌اند.
در مرداد ۱۴۰۵، مقام‌های دو کشور در جریان دیدارهای اقتصادی در اسلام‌آباد توافق کردند زمینه توسعه مبادلات و فعالیت طولانی‌تر گذرگاه‌های مرزی را فراهم کنند.
در همان مذاکرات، دستیابی به تجارت سالانه ۱۰ میلیارد دلار به‌عنوان هدف مشترک مطرح شد.
البته رقم ۱۰ میلیارد دلار هدف‌گذاری آینده است و به معنای تحقق چنین سطحی از تجارت در حال حاضر نیست.
دستیابی به این هدف به زیرساخت‌های جاده‌ای، امکانات گمرکی، مقررات تجاری، نظام پرداخت و ثبات امنیتی نیاز دارد.
در این چارچوب، بازگشایی مرزها اقدامی مهم است، اما برای افزایش پایدار تجارت کافی نخواهد بود.
چنانچه اختلال‌های مرزی تکرار شوند، هزینه‌های فعالان اقتصادی افزایش می‌یابد و امکان توسعه روابط تجاری محدود می‌شود.
نقش پاکستان در مذاکرات ایران و آمریکا؛ آیا میانجیگری نتیجه می‌دهد؟
سفر عاصم منیر به تهران را باید در چارچوب تلاش‌های میانجیگرانه پاکستان نیز بررسی کرد.
پاکستان در ماه‌های اخیر ارتباطاتی با مقام‌های ایران و آمریکا برقرار کرده و تلاش داشته زمینه کاهش تنش و ازسرگیری گفت‌وگوها را فراهم کند.
این تلاش‌ها پیش‌تر به تفاهم موقت اسلام‌آباد در ژوئن ۲۰۲۶ منجر شده بود، اما با ازسرگیری درگیری‌ها، آن توافق نتوانست به صلحی پایدار تبدیل شود.
رویترز گزارش داده که مقام‌های پاکستان همچنان برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن تلاش می‌کنند.
دیدار فرمانده ارتش پاکستان با چند مقام ارشد ایرانی نیز نشان‌دهنده اهمیت این مأموریت است.
بااین‌حال، میانجیگری زمانی می‌تواند به نتیجه عملی منجر شود که طرف‌های اصلی بر سر چارچوب مشخصی برای اجرای تعهدات توافق کنند.
در شرایط فعلی، اختلاف بر سر تحریم‌ها، امنیت منطقه، موضوع هسته‌ای و ترتیب اقدامات اعتمادساز همچنان باقی است.
پیام دیدار رضایی و منیر برای امنیت منطقه چیست؟
در این ملاقات، فرمانده ارتش پاکستان بر همکاری منطقه‌ای بدون حضور بازیگران خارجی تأکید کرد.
این موضع در شرایطی مطرح شده که جنگ‌ها و تنش‌های اخیر، امنیت مسیرهای تجاری و انرژی منطقه را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
برای ایران و پاکستان، حفظ امنیت مرزهای مشترک موضوعی مستقل از اختلافات بزرگ‌تر خاورمیانه است.
دو کشور علاوه بر نگرانی‌های امنیتی، منافع اقتصادی مشترکی در حفظ مسیرهای ترانزیتی و جلوگیری از اختلال تجارت دارند.
از سوی دیگر، پاکستان با توجه به روابط خود با کشورهای منطقه و آمریکا، تلاش می‌کند نقش میانجی را حفظ کند.
این موقعیت می‌تواند فرصت‌هایی برای انتقال پیام و ادامه تماس‌های دیپلماتیک ایجاد کند، اما اختلاف مواضع تهران و واشنگتن همچنان مانعی جدی باقی مانده است.
جمع‌بندی؛ خروج اورانیوم منتفی شد و مرز پاکستان بازگشایی شد؟
دیدار محسن رضایی و عاصم منیر در روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ با دو خبر مهم همراه بود: تأکید ایران بر مخالفت با خروج مواد هسته‌ای غنی‌شده و اعلام بازگشایی مرز مشترک از سوی فرمانده ارتش پاکستان.
رضایی در این نشست تصریح کرد که ذخایر غنی‌شده در ایران باقی خواهند ماند و آغاز مذاکره با آمریکا نیز به تحقق شروط تهران وابسته است.
در مقابل، عاصم منیر خبر داد که مشکل مرزی دو کشور برطرف شده است؛ خبری که در صورت اجرای کامل می‌تواند برای تجارت و حمل‌ونقل منطقه‌ای اهمیت قابل‌توجهی داشته باشد.
مهم‌ترین نتیجه سیاسی این دیدار، روشن‌تر شدن موضع اعلامی ایران درباره ذخایر هسته‌ای و پیش‌شرط‌های مذاکره است؛ اما هنوز توافق جدیدی میان تهران و واشنگتن حاصل نشده است.
همچنین بازگشایی مرز ایران و پاکستان، هرچند از سوی فرمانده ارتش پاکستان اعلام شده، برای ارزیابی میزان بازگشت تجارت به شرایط عادی نیازمند تأیید اجرایی و اطلاعات گمرکی است.
اکنون باید دید تلاش‌های میانجیگرانه اسلام‌آباد می‌تواند اختلافات موجود بر سر برنامه هسته‌ای و رفع تحریم‌ها را کاهش دهد یا گفت‌وگوها همچنان در مرحله انتقال پیام و اعلام شروط باقی خواهند ماند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
