فدراسیون فوتبال رأی نهایی را درباره پنالتی جنجالی استقلال داد؛ چرا گل چادرملو مردود شد؟ | قانون ۱۴ چه می‌گوید؟

باشگاه استقلال و چادرملو در دیداری حساس از هفته دهم لیگ برتر فوتبال ایران به مصاف یکدیگر رفتند؛ مسابقه‌ای که علاوه بر نتیجه نهایی، تصمیم‌های داوری آن نیز خبرساز شد.

حساس‌ترین صحنه نیمه دوم زمانی شکل گرفت که بیژن حیدری، داور مسابقه، پس از مراجعه به مانیتور کنار زمین و بررسی برخورد بازیکن استقلال با رضا میرزایی، یک ضربه پنالتی به سود چادرملو اعلام کرد.

دیگو تورس، بازیکن خارجی چادرملو، مسئولیت اجرای ضربه را بر عهده گرفت و توپ را وارد دروازه حبیب فرعباسی کرد.

اما این پایان ماجرا نبود.

کمک‌داوران ویدئویی با بررسی نحوه اجرای ضربه، موضوع احتمال فریب غیرمجاز دروازه‌بان را به داور اطلاع دادند.

حیدری بار دیگر به مانیتور VAR مراجعه کرد و پس از بررسی صحنه، گل را مردود دانست و به تورس کارت زرد نشان داد.

به نقل از سایت رسمی فدراسیون فوتبال، دانیال مرادی رئیس دپارتمان داوری، هر دو تصمیم حیدری، یعنی اعلام پنالتی اولیه و مردود کردن گل پس از اجرای ضربه را صحیح دانسته است.

دانیال مرادی: بیژن حیدری قانون صریح پنالتی را اجرا کرد

رئیس دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال در توضیح اتفاقات این مسابقه، به تخلفی با عنوان Illegal Feinting اشاره کرده است.

این اصطلاح به فریب غیرمجاز هنگام اجرای ضربه پنالتی مربوط می‌شود.

به گفته مرادی، پس از آنکه دیگو تورس پنالتی را به گل تبدیل کرد، اتاق VAR تشخیص داد که نحوه اجرای ضربه نیازمند بازبینی است.

حیدری نیز پس از بررسی تصاویر، تخلف زننده ضربه را اعلام کرد.

مرادی تأکید کرد طبق قانون، چنین رفتاری علاوه بر مردود شدن گل، اخطار انضباطی برای زننده پنالتی به همراه دارد.

موضع‌گیری رسمی دپارتمان داوری نشان می‌دهد فدراسیون فوتبال از تفسیر داور مسابقه حمایت می‌کند؛ اما برای درک دقیق این تصمیم باید به متن قانون ۱۴ فوتبال مراجعه کرد.

قانون ۱۴ فوتبال؛ چه زمانی مکث در پنالتی غیرقانونی است؟

برخلاف تصور عمومی، قوانین فوتبال تمام حرکت‌های فریبنده هنگام اجرای پنالتی را ممنوع نکرده‌اند.

بر اساس قانون ۱۴ هیئت بین‌المللی فوتبال (IFAB)، بازیکن اجازه دارد هنگام حرکت به سمت توپ، سرعت دویدن خود را تغییر دهد یا با حرکات فریبنده، زمان‌بندی دروازه‌بان را تحت تأثیر قرار دهد.

تخلف زمانی اتفاق می‌افتد که زننده پنالتی دورخیز خود را کامل کرده باشد و سپس با وانمود کردن به ضربه زدن، دروازه‌بان را فریب دهد.

بنابراین تفاوت اصلی میان دو حالت است:

این تفاوت بسیار مهم است؛ زیرا صرف دیدن مکث در حرکت بازیکن، برای اثبات خطای او کافی نیست.

داور باید تشخیص دهد که حرکت فریبنده دقیقاً در کدام مرحله از اجرای پنالتی انجام شده است.

چرا پنالتی دیگو تورس تکرار نشد و گل چادرملو را مردود کردند؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های هواداران این است که چرا بیژن حیدری پس از تشخیص تخلف، دستور تکرار پنالتی را صادر نکرد.

پاسخ در بند ۱۴.۲ قانون فوتبال و بخش تخلفات هنگام اجرای ضربه پنالتی قرار دارد.

طبق مقررات IFAB، اگر بازیکن پس از تکمیل دورخیز مرتکب فریب غیرمجاز شود، داور باید گل احتمالی را نپذیرد، به زننده ضربه کارت زرد نشان دهد و بازی را با یک ضربه آزاد غیرمستقیم به سود تیم مدافع آغاز کند.

در واقع، این تخلف از مواردی است که حتی ورود توپ به دروازه نیز باعث پذیرفته شدن گل یا تکرار پنالتی نمی‌شود.

در صحنه مسابقه استقلال و چادرملو، فدراسیون فوتبال معتقد است حرکت تورس دقیقاً در همین دسته قرار داشته است.

بنابراین، اگر تشخیص فریب غیرمجاز پس از تکمیل دورخیز صحیح باشد، مردود شدن گل، کارت زرد و ضربه آزاد غیرمستقیم به سود استقلال با قانون مطابقت دارد.

آیا VAR حق داشت برای دومین بار بیژن حیدری را به مانیتور فرا بخواند؟

بر اساس پروتکل کمک‌داور ویدئویی، VAR می‌تواند در چهار دسته اصلی از اتفاقات حساس مسابقه مداخله کند که یکی از آنها تصمیم‌های مربوط به گل شدن یا نشدن توپ است.

تخلف دروازه‌بان یا زننده ضربه هنگام اجرای پنالتی نیز صراحتاً در میان موضوعات قابل بررسی قرار دارد.

بنابراین بررسی نحوه اجرای ضربه دیگو تورس، از نظر نوع صحنه، در حیطه وظایف VAR قرار می‌گیرد.

البته اصل مهم این است که مداخله VAR باید برای اصلاح یک اشتباه واضح و آشکار یا اتفاق مهم ازدست‌رفته باشد.

همچنین تصمیم نهایی برعهده داور وسط است، نه افرادی که در اتاق ویدئویی حضور دارند.

در این مسابقه نیز حیدری پس از دریافت هشدار از اتاق VAR، شخصاً تصاویر را بازبینی کرد و رأی نهایی را تغییر داد.

اختلاف کارشناسان داوری بر سر پنالتی استقلال و چادرملو

با وجود حمایت رسمی فدراسیون فوتبال از تصمیم بیژن حیدری، همه کارشناسان داوری برداشت یکسانی از صحنه ندارند.

علیرضا یزدانی، کارشناس داوری، تأیید کرد که تورس پس از آخرین گام خود مکث کرده و برای فریب دروازه‌بان اقدام کرده است.

از نظر او، مردود کردن گل و نشان دادن کارت زرد مطابق قانون بوده است.

یزدانی البته انتقاد دیگری نیز مطرح کرد: به اعتقاد او، داور وسط که نزدیک‌ترین فرد به صحنه بوده، بهتر بود تخلف را همان لحظه تشخیص دهد و نیازی به بازبینی مجدد نباشد.

در مقابل، نوید مظفری، دیگر کارشناس داوری، معتقد است حرکت دیگو تورس تخلف نبوده و گل چادرملو باید پذیرفته می‌شد.

این اختلاف نشان می‌دهد مسئله اصلی، متن قانون نیست؛ بلکه تشخیص زمان پایان دورخیز و ماهیت حرکت تورس است.

اگر مکث او پیش از تکمیل دورخیز بوده باشد، قانون به‌خودی‌خود چنین حرکتی را ممنوع نمی‌کند. اما اگر فریب پس از پایان دورخیز انجام شده باشد، مجازات اعلام‌شده درست خواهد بود.

از این رو، انتشار تصاویر آموزشی با توضیح دقیق لحظه وقوع تخلف می‌تواند به روشن شدن علت تصمیم کمک کند.

ورود زودهنگام بازیکنان استقلال به محوطه؛ آیا پنالتی باید تکرار می‌شد؟

موضوع دیگری که پس از مسابقه مطرح شد، احتمال ورود بعضی بازیکنان استقلال به محوطه جریمه پیش از نواخته شدن ضربه پنالتی بود.

بر اساس قوانین جدید، ورود زودهنگام بازیکنان به محوطه همیشه موجب تکرار پنالتی نمی‌شود و تأثیر آنها بر اجرای ضربه یا ادامه بازی اهمیت دارد.

حتی اگر یک بازیکن مدافع زودتر وارد محوطه شود، در صورتی که زننده پنالتی مرتکب فریب غیرمجاز پس از تکمیل دورخیز شده باشد، قانون می‌تواند تخلف زننده ضربه را جدی‌تر تلقی کند.

IFAB در یکی از مثال‌های رسمی خود تصریح می‌کند که در چنین شرایطی، ضربه آزاد غیرمستقیم به سود تیم مدافع اعلام می‌شود و پنالتی تکرار نخواهد شد.

بنابراین، بحث ورود احتمالی بازیکنان استقلال به محوطه به‌تنهایی برای اثبات لزوم تکرار پنالتی کافی نیست.

نتیجه بازی استقلال و چادرملو؛ تساوی یک بر یک در یزد

دیدار استقلال و چادرملو از ساعت ۱۶:۴۵ روز جمعه اول آبان ۱۴۰۵ در ورزشگاه شهید نصیری یزد برگزار شد و با تساوی یک بر یک پایان یافت.

یاسر آسانی در دقیقه ۲۹ استقلال را پیش انداخت، اما رضا محمودآبادی در دقیقه ۵۴ گل مساوی چادرملو را به ثمر رساند.

در ادامه، پنالتی گل‌شده دیگو تورس می‌توانست دومین گل میزبان باشد، اما با تصمیم داور مردود اعلام شد.

با این نتیجه، استقلال پس از ۱۰ مسابقه ۲۰ امتیازی شد و فرصت رسیدن به صدر جدول را از دست داد. چادرملو نیز امتیازات خود را به ۱۳ رساند.

البته نمی‌توان نتیجه گرفت که اگر گل پنالتی پذیرفته می‌شد، چادرملو حتماً پیروز مسابقه بود؛ زیرا جریان بازی و اتفاقات دقایق باقی‌مانده ممکن بود تغییر کند.

با این حال، روشن است که این تصمیم یکی از تأثیرگذارترین لحظات مسابقه بود.

مردود شدن پنالتی چادرملو چه پیامی برای بازیکنان لیگ برتر دارد؟

این اتفاق می‌تواند برای بازیکنان و مربیان فوتبال ایران یک نمونه آموزشی مهم باشد.

در سال‌های اخیر، روش‌های مختلف اجرای پنالتی از جمله تغییر سرعت دویدن، حرکت‌های فریبنده و ضربات با مکث در فوتبال جهان رواج داشته است.

اما همه این روش‌ها قانونی نیستند.

بازیکنانی که قصد دارند دروازه‌بان را فریب دهند باید بدانند مرز قانونی این حرکات کجاست.

همچنین مربیان می‌توانند در تمرینات پنالتی، علاوه بر دقت و قدرت ضربه، نحوه صحیح دورخیز را آموزش دهند تا تیم در مسابقات حساس با چنین تصمیم‌هایی مواجه نشود.

برای داوران نیز این مسابقه اهمیت آموزشی دارد؛ زیرا تشخیص درست این نوع تخلف به دقت بالا و شناخت کامل جزئیات قانون نیاز دارد.

جمع‌بندی؛ قانون روشن است، اما اختلاف بر سر تشخیص صحنه ادامه دارد

جنجال پنالتی چادرملو مقابل استقلال پس از اظهارات دانیال مرادی وارد مرحله جدیدی شده است.

رئیس دپارتمان داوری فدراسیون فوتبال تصمیم بیژن حیدری را صحیح دانسته و تأکید کرده که دیگو تورس مرتکب فریب غیرمجاز هنگام اجرای ضربه پنالتی شده است.

قانون ۱۴ فوتبال نیز مشخص می‌کند که فریب پس از تکمیل دورخیز، تخلف محسوب می‌شود و با کارت زرد، مردود شدن گل و ضربه آزاد غیرمستقیم به سود تیم مدافع همراه خواهد بود.

با این حال، مسئله اصلی همچنان پابرجاست: آیا دیگو تورس واقعاً پس از پایان دورخیز مکث غیرمجاز انجام داد یا حرکت او در جریان نزدیک شدن به توپ بود؟

فدراسیون فوتبال و برخی کارشناسان تصمیم داور را تأیید کرده‌اند، در حالی که کارشناسان دیگری تشخیص تخلف را نادرست می‌دانند.

در نهایت، آنچه از متن قانون به‌روشنی مشخص است، تفاوت میان مکث مجاز در طول دورخیز و فریب غیرمجاز پس از پایان آن است؛ تفاوتی ظریف که در دیدار استقلال و چادرملو، به یکی از بحث‌برانگیزترین صحنه‌های هفته دهم لیگ برتر تبدیل شد.