سقوط قیمت طلا به زیر ۴ هزار دلار؛ آیا فدرال رزرو ریزش اونس جهانی را تشدید می‌کند؟

بازار جهانی طلا در هفته منتهی به جمعه ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، شاهد افزایش فشار فروش بود. بهای هر اونس طلای نقدی در معاملات جمعه تا ۳ هزار و ۹۷۵ دلار و ۲۳ سنت پایین آمد و برای نخستین بار از اواسط ژوئیه، مرز ۴ هزار دلار را شکست.

بر اساس گزارش رویترز، قیمت طلا در مجموع هفته حدود ۴ درصد کاهش یافت؛ عملکردی که بزرگ‌ترین افت هفتگی این فلز گران‌بها از ماه ژوئن محسوب می‌شود. در همین حال، قراردادهای آتی طلای آمریکا برای تحویل دسامبر با کاهش ۱.۳ درصدی در سطح ۴ هزار و ۷ دلار و ۹۰ سنت تسویه شدند.

اهمیت این ریزش تنها به شکسته‌شدن یک مرز قیمتی محدود نمی‌شود. طلا معمولاً در دوره‌های افزایش تنش‌های سیاسی، نگرانی‌های اقتصادی و بی‌ثباتی بازارهای مالی مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد، اما معاملات اخیر نشان داده است که این رابطه همیشگی نیست.

در واقع، سرمایه‌گذاران اکنون بیش از آنکه نگران خطرات ژئوپلیتیکی باشند، بر واکنش احتمالی فدرال رزرو به افزایش تورم تمرکز کرده‌اند. این تغییر انتظارات، مهم‌ترین دلیل مقاومت بازار در برابر بازگشت قیمت طلا به شمار می‌رود.

چرا افزایش قیمت نفت به جای حمایت از طلا، باعث سقوط آن شد؟

یکی از مهم‌ترین عوامل فشار بر بازار طلا، افزایش قیمت جهانی نفت در پی تشدید تنش‌های خاورمیانه بوده است. گزارش‌ها درباره حملات انصارالله یمن به تأسیسات و زیرساخت‌های عربستان سعودی و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، قیمت نفت برنت را به بالاترین سطح بیش از پنج ماه گذشته رساند.

افزایش قیمت نفت از چند مسیر می‌تواند بر اقتصاد جهانی اثر بگذارد. بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل، تولید کالا، تأمین انرژی کارخانه‌ها و خدمات، زمینه افزایش قیمت مصرف‌کننده را فراهم می‌کند. اگر این فشارها ادامه پیدا کنند، احتمال کاهش سریع تورم کمتر خواهد شد.

این وضعیت برای بازار طلا یک تناقض ظاهری ایجاد می‌کند. اگرچه طلا در بلندمدت یکی از ابزارهای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم محسوب می‌شود، در کوتاه‌مدت افزایش نرخ بهره می‌تواند تقاضای سرمایه‌گذاری برای آن را کاهش دهد.

به بیان ساده، هر اندازه احتمال افزایش نرخ بهره آمریکا بیشتر شود، جذابیت نگهداری اوراق و دارایی‌های سودده در مقایسه با طلا افزایش پیدا می‌کند. علاوه بر این، نرخ بهره بالاتر می‌تواند از ارزش دلار حمایت کند و خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر سازد.

تحلیلگران بانک آی‌ان‌جی نیز در ارزیابی ۲۳ اکتبر تأکید کرده‌اند که بازار طلا بیش از کاهش بازده اوراق خزانه‌داری، به پیامدهای تورمی افزایش قیمت نفت و سیاست پولی بانک‌های مرکزی توجه نشان داده است.

کاهش بازده اوراق آمریکا هم نتوانست طلا را نجات دهد

یکی از اتفاقات غیرمنتظره هفته گذشته، ناتوانی طلا در استفاده از کاهش بازده اوراق قرضه آمریکا بود. بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله این کشور در معاملات پنجشنبه ۲۲ اکتبر به زیر ۵ درصد رسید؛ اتفاقی که معمولاً می‌تواند به نفع فلزات گران‌بها باشد.

با این حال، قیمت طلا همان روز نزدیک به ۳ درصد سقوط کرد. تحلیلگران این رفتار را نشانه تغییر اولویت سرمایه‌گذاران می‌دانند. بازار به جای تمرکز بر کاهش بازده فعلی اوراق، نگران افزایش احتمالی نرخ بهره در ماه‌های آینده است.

عامل دیگری نیز فشار فروش را تشدید کرد. طبق گزارش رویترز، افت سهام شرکت‌های فناوری و افزایش درخواست تأمین وجه تضمین معاملات، برخی سرمایه‌گذاران را ناچار کرد برای تأمین نقدینگی، دارایی‌هایی از جمله طلا و نقره را بفروشند. بنابراین، بخشی از کاهش قیمت طلا ناشی از نیاز به نقدینگی بود، نه صرفاً تغییر چشم‌انداز اقتصادی.

داده‌های اقتصادی آمریکا؛ زنگ خطر تازه برای بازار طلا

اطلاعات تازه منتشرشده از اقتصاد آمریکا نیز بر نگرانی‌های بازار افزوده است. شاخص ترکیبی مدیران خرید اس‌اندپی گلوبال در برآورد اولیه اکتبر به ۵۷.۶ رسید. این شاخص اگرچه نسبت به رقم ۵۸.۴ سپتامبر کاهش یافت، همچنان از رشد قدرتمند فعالیت‌های اقتصادی حکایت دارد.

نکته مهم‌تر، افزایش فشارهای قیمتی در بخش تولید و خدمات است. بر اساس ارزیابی اس‌اندپی گلوبال، سرعت افزایش قیمت فروش شرکت‌های آمریکایی به بالاترین سطح بیش از چهار سال گذشته رسیده است.

این شرایط می‌تواند وضعیت پیچیده‌ای برای فدرال رزرو ایجاد کند؛ زیرا هم‌زمان با مقاومت اقتصاد در برابر نرخ‌های بهره بالا، تورم نیز نشانه‌هایی از افزایش فشار نشان می‌دهد.

برای بازار طلا، چنین ترکیبی معمولاً مطلوب نیست. رشد اقتصادی قوی، ضرورت کاهش نرخ بهره را کمتر می‌کند و تورم بالا نیز ممکن است سیاست‌گذاران را به افزایش مجدد نرخ بهره سوق دهد.

نشست فدرال رزرو؛ آیا قیمت طلا دوباره سقوط می‌کند؟

مهم‌ترین رویداد پیش روی بازار، نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتبر است. طبق تقویم رسمی بانک مرکزی آمریکا، تصمیم سیاست پولی و نشست خبری رئیس فدرال رزرو در چهارشنبه ۲۸ اکتبر اعلام خواهد شد.

برآوردهای معاملاتی منتشرشده در پایان هفته نشان می‌دهد احتمال ثابت ماندن نرخ بهره در نشست اکتبر حدود ۹۲ درصد و احتمال افزایش آن در دسامبر نزدیک به ۷۸ درصد ارزیابی شده است.

بنابراین، مسئله اصلی برای سرمایه‌گذاران صرفاً تصمیم این هفته نیست، بلکه اظهارات کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، درباره آینده سیاست پولی خواهد بود.

اگر فدرال رزرو بر ضرورت مقابله جدی‌تر با تورم تأکید کند، احتمال تقویت دلار و افزایش فشار فروش طلا وجود دارد. در مقابل، هرگونه اشاره به رویکرد محتاطانه‌تر در افزایش نرخ بهره می‌تواند زمینه بازگشت خریداران را فراهم کند.

تحلیلگران تی‌دی سکیوریتیز نیز پیش‌بینی می‌کنند نرخ بهره در اکتبر بدون تغییر باقی بماند، اما افزایش آن در دسامبر همچنان سناریویی جدی باشد. آنها معتقدند استمرار تورم بالا و قدرت بازار کار می‌تواند احتمال اقدامات انقباضی شدیدتر را افزایش دهد.

دو آمار سرنوشت‌ساز برای آینده قیمت اونس جهانی طلا

پس از نشست فدرال رزرو، توجه بازار به داده‌های اقتصادی پنجشنبه ۲۹ اکتبر معطوف خواهد شد. بر اساس تقویم اداره تحلیل اقتصادی آمریکا، نخستین برآورد رشد تولید ناخالص داخلی سه‌ماهه سوم و گزارش درآمد و مخارج شخصی ماه سپتامبر در این تاریخ منتشر می‌شوند.

انتظار بازار برای رشد اقتصادی سه‌ماهه سوم حدود ۳ درصد به نرخ سالانه است. رشد بالاتر از پیش‌بینی‌ها می‌تواند به تقویت دلار منجر شود، زیرا نشان می‌دهد اقتصاد آمریکا همچنان توان تحمل سیاست پولی سخت‌گیرانه را دارد.

در مقابل، رشد ضعیف‌تر از انتظار ممکن است نگرانی از کندشدن اقتصاد را افزایش دهد و تقاضا برای طلا را تقویت کند.

شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی یا PCE نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر تورم این شاخص بالاتر از پیش‌بینی‌ها باشد، احتمال افزایش نرخ بهره در دسامبر تقویت خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند مانع بازگشت پایدار طلا شود.

پیش‌بینی قیمت طلا؛ حمایت ۳۹۷۰ دلار می‌شکند؟

از منظر تحلیل تکنیکال نیز بازار طلا همچنان با فشار فروش مواجه است. در تازه‌ترین ارزیابی هفتگی اف‌ایکس‌استریت، شاخص قدرت نسبی روزانه به زیر سطح ۴۰ رسیده و قیمت همچنان پایین‌تر از خط روند نزولی قرار دارد.

محدوده ۳ هزار و ۹۷۰ تا ۴ هزار دلار اکنون مهم‌ترین ناحیه حمایتی نزدیک محسوب می‌شود. تثبیت قیمت زیر این محدوده می‌تواند مسیر کاهش بیشتر تا سطوح ۳ هزار و ۸۰۰ و سپس ۳ هزار و ۷۲۰ دلار را باز کند.

در مسیر صعودی، مقاومت نخست در محدوده ۴ هزار و ۱۵۰ دلار قرار دارد. عبور پایدار از این سطح می‌تواند احتمال حرکت به سمت ۴ هزار و ۲۲۰ و سپس ۴ هزار و ۳۰۰ دلار را تقویت کند. این سطوح صرفاً محدوده‌های تحلیلی هستند و رسیدن قیمت به آنها قطعی نیست.

آینده بازار طلا؛ فرصت بازگشت یا آغاز موج تازه ریزش؟

چشم‌انداز کوتاه‌مدت طلا به سه متغیر اصلی وابسته است: مسیر قیمت نفت، تصمیم فدرال رزرو و وضعیت تورم آمریکا.

در سناریوی نزولی، ادامه رشد قیمت انرژی همراه با موضع سخت‌گیرانه بانک مرکزی آمریکا می‌تواند فشار فروش را افزایش دهد و قیمت طلا را به حمایت‌های پایین‌تر برساند.

در سناریوی صعودی، کاهش تنش‌های انرژی، افت انتظارات نرخ بهره و انتشار داده‌های اقتصادی ضعیف‌تر ممکن است شرایط را برای بازگشت خریداران تغییر دهد.

با این حال، نکته مهم این است که سقوط طلا به زیر ۴ هزار دلار به‌تنهایی به معنای پایان روند بلندمدت این فلز نیست؛ همان‌طور که یک بازگشت مقطعی نیز نمی‌تواند پایان فشار فروش را تأیید کند.

بازار جهانی طلا اکنون در مرحله‌ای حساس قرار گرفته است؛ مرحله‌ای که سیاست پولی آمریکا می‌تواند بیش از تقاضای سنتی برای دارایی امن بر جهت قیمت اثر بگذارد. تا زمانی که نگرانی درباره تورم و افزایش نرخ بهره پابرجاست، احتمال تداوم نوسانات شدید وجود دارد و واکنش طلا به تصمیم ۲۸ اکتبر فدرال رزرو می‌تواند مهم‌ترین نشانه برای تعیین مسیر بعدی بازار باشد.