دستور فوری دنیامالی پس از سقوط ۴ پلهای ایران در پاراآسیایی؛ ناکامی ناگویا زیر ذرهبین وزارت ورزش
احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، پس از پایان پنجمین دوره بازیهای پاراآسیایی ناگویا ۲۰۲۶ در ژاپن، با انتشار پیامی ضمن قدردانی از تلاش ورزشکاران و مدالآوران ایرانی، خواستار بررسی فوری عملکرد کاروان کشورمان شد.
وزیر ورزش در پیام خود خطاب به کمیسیون تخصصی نظارت بر عملکرد فدراسیونهای ورزشی تأکید کرد که ارزیابی نتایج باید با نگاهی دقیق، جامع و کارشناسی انجام شود.
دنیامالی در بخشی از پیام خود نوشت:
«انتظار دارم کمیسیون تخصصی نظارت بر عملکرد فدراسیونهای ورزشی، بدون فوت وقت و با نگاهی دقیق، جامع و کارشناسی، عملکرد کاروان ایران در این دوره از بازیهای پاراآسیایی را مورد ارزیابی و آسیبشناسی قرار بدهد.»
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده که ورزش ایران در رقابتهای ناگویا نتوانست جایگاه درخشان دوره گذشته خود را تکرار کند.
اکنون انتظار میرود بررسی وزارت ورزش فراتر از اعلام تعداد مدالها باشد و نحوه آمادهسازی، عملکرد فدراسیونها، کیفیت اردوها و میزان تحقق اهداف از پیش تعیینشده را نیز در بر بگیرد.
سقوط ایران از رتبه دوم به ششم؛ آمار چه میگوید؟
کاروان ایران در پنجمین دوره بازیهای پاراآسیایی که از ۱۸ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ مهر تا دوم آبان ۱۴۰۵، برگزار شد، در مجموع ۱۰۲ مدال به دست آورد.
این مدالها شامل ۲۶ طلا، ۳۶ نقره و ۴۰ برنز بودند و ایران در پایان مسابقات در جایگاه ششم جدول توزیع مدالها قرار گرفت.
در مقابل، ایران در بازیهای پاراآسیایی هانگژو ۲۰۲۲ که به دلیل تعویق در سال ۲۰۲۳ برگزار شد، با کسب ۴۴ طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز، مجموعاً ۱۳۱ مدال گرفت و نایبقهرمان آسیا شد.
مقایسه دو دوره نشان میدهد تعداد مدالهای طلای ایران ۱۸ عدد و مجموع مدالها ۲۹ عدد کاهش یافته است.
| شاخص | هانگژو ۲۰۲۲ | ناگویا ۲۰۲۶ |
|---|---|---|
| مدال طلا | ۴۴ | ۲۶ |
| مدال نقره | ۴۶ | ۳۶ |
| مدال برنز | ۴۱ | ۴۰ |
| مجموع مدالها | ۱۳۱ | ۱۰۲ |
| رتبه ایران | دوم | ششم |
افت حدود ۴۱ درصدی تعداد مدالهای طلا، یکی از مهمترین نشانههای کاهش عملکرد ایران محسوب میشود.
البته برای قضاوت دقیق باید تغییر تعداد مادههای مسابقاتی، ترکیب ورزشکاران و سطح رقابت در دو دوره نیز بررسی شود.
چرا کاروان ایران در پاراآسیایی ۲۰۲۶ ضعیفتر ظاهر شد؟
احمد دنیامالی در پیام خود به دو عامل مهم اشاره کرده است: شرایط ناشی از جنگ و جوانگرایی در بعضی رشتههای ورزشی.
وزیر ورزش معتقد است شرایط خاص کشور در سال گذشته بهطور طبیعی بر آمادهسازی ورزشکاران تأثیر گذاشته و نمیتوان این موضوع را در تحلیل نتایج نادیده گرفت.
از منظر مدیریت ورزش، اختلال احتمالی در برگزاری اردوهای منظم، محدود شدن فرصت حضور در مسابقات تدارکاتی و دشواری تأمین برخی امکانات میتواند کیفیت آمادهسازی تیمهای ملی را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، سهم واقعی هر یک از این عوامل باید براساس اطلاعات مستند و گزارش فدراسیونها مشخص شود.
دنیامالی همچنین جوانگرایی را یکی دیگر از دلایل احتمالی افت نتایج معرفی کرده است.
ورود ورزشکاران جوان به ترکیب تیمهای ملی، بخشی ضروری از روند بازسازی ورزش قهرمانی محسوب میشود، اما ممکن است در کوتاهمدت با کاهش تجربه و نوسان نتایج همراه باشد.
نکته مهم این است که جوانگرایی زمانی موفق خواهد بود که با برنامهریزی بلندمدت و فرصت کافی برای کسب تجربه بینالمللی همراه شود.
سهم ۷۵ درصدی سه رشته در مدالهای ایران؛ زنگ خطر برای سایر فدراسیونها
بررسی توزیع مدالهای کاروان ایران در ناگویا نشان میدهد بخش عمده موفقیتها به سه رشته پارادوومیدانی، پاراشنا و پاراتکواندو اختصاص داشته است.
پارادوومیدانی با کسب ۵۰ مدال شامل ۱۴ طلا، ۲۰ نقره و ۱۶ برنز، موفقترین رشته ایران در این دوره بود.
پس از آن، پاراشنا با ۱۶ مدال و پاراتکواندو با ۱۱ مدال در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
مجموع مدالهای این سه رشته به ۷۷ رسید؛ یعنی بیش از ۷۵ درصد تمام مدالهای ایران در ناگویا از همین بخشها به دست آمد.
این تمرکز از یک سو نشاندهنده توانایی قابل توجه ایران در رشتههای یادشده است و از سوی دیگر ضرورت بررسی ظرفیت مدالآوری سایر رشتهها را برجسته میکند.
البته برای مقایسه منصفانه باید تعداد مادههای مدالآور هر رشته و تعداد ورزشکاران اعزامی نیز در نظر گرفته شود؛ زیرا فرصت کسب مدال در همه رشتهها یکسان نیست.
مسئولیت فدراسیونها در افت نتایج پاراآسیایی چیست؟
یکی از مهمترین ابعاد دستور وزیر ورزش، بررسی عملکرد فدراسیونهایی است که در آمادهسازی ورزشکاران نقش داشتهاند.
این ارزیابی باید مشخص کند برنامههای تدوینشده پیش از اعزام تا چه اندازه اجرا شدهاند و آیا نتیجه نهایی با اهداف تعیینشده تناسب داشته است یا خیر.
در این مسیر، کیفیت مربیان، امکانات تمرینی، تجهیزات تخصصی، خدمات پزشکی، برنامههای بدنسازی و شرایط حضور در مسابقات بینالمللی از شاخصهای مهم ارزیابی محسوب میشوند.
از سوی دیگر، تفاوت میان عملکرد مورد انتظار و نتیجه واقعی هر رشته باید بهصورت جداگانه بررسی شود.
صرف کاهش تعداد مدالها به معنای عملکرد ضعیف همه فدراسیونها نیست؛ همانطور که کسب مدال نیز لزوماً نشاندهنده نبود مشکلات ساختاری نخواهد بود.
بنابراین، گزارش نهایی باید هم نقاط قوت و هم کاستیها را مشخص کند و از تبدیل آسیبشناسی فنی به مقصرسازی شتابزده جلوگیری شود.
رقابت شدیدتر در آسیا؛ چین، ژاپن و ازبکستان چگونه پیشتاز شدند؟
یکی دیگر از موضوعات مهم در بررسی نتایج ناگویا، افزایش رقابت میان کشورهای آسیایی است.
چین با کسب ۲۰۷ مدال طلا، صدرنشین مسابقات شد و ژاپن بهعنوان میزبان با ۶۴ طلا در رتبه دوم قرار گرفت.
ازبکستان نیز با ۴۵ مدال طلا جایگاه سوم را به دست آورد. هند با ۳۰ طلا و کره جنوبی با ۲۹ طلا بالاتر از ایران ایستادند.
این نتایج نشان میدهد رقابت برای کسب جایگاههای برتر آسیا فشرده است و حفظ موقعیت گذشته بدون توسعه زیرساختها و سرمایهگذاری مستمر دشوار خواهد بود.
برای بازگشت ایران به جمع سه کشور برتر، تنها افزایش تعداد اعزامها کافی نیست؛ بلکه باید کیفیت آمادهسازی ورزشکاران و توان رقابت برای مدالهای طلا ارتقا یابد.
پارالمپیک لسآنجلس ۲۰۲۸؛ مأموریت جدید ورزش ایران
احمد دنیامالی در بخش دیگری از پیام خود بر لزوم برنامهریزی فوری برای بازیهای پارالمپیک لسآنجلس تأکید کرده است.
این مسابقات از ۱۵ تا ۲۷ اوت ۲۰۲۸ در آمریکا برگزار خواهد شد و یکی از مهمترین رویدادهای پیش روی ورزشکاران دارای معلولیت ایران است.
طبق برنامه کمیته بینالمللی پارالمپیک، این دوره با حضور حدود ۴۴۸۰ ورزشکار در ۲۳ رشته برگزار میشود.
مسیر کسب سهمیه در رشتههای مختلف یکسان نیست و ورزشکاران باید براساس مقررات فدراسیونهای بینالمللی، در رقابتهای تعیینشده شرکت کنند.
برای نمونه، در پارادوومیدانی، مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ تاشکند و چند رویداد بینالمللی دیگر در تقویم رتبهبندی انتخابی لسآنجلس قرار دارند.
بنابراین، برنامهریزی برای پارالمپیک نباید صرفاً به ماههای نزدیک مسابقات موکول شود.
تأمین بودجه، تنظیم اردوهای بلندمدت، آمادهسازی تجهیزات و شناسایی ورزشکاران مستعد باید از هماکنون در دستور کار قرار گیرد.
آیا دستور دنیامالی میتواند جایگاه ورزش ایران را بازگرداند؟
موفقیت دستور وزیر ورزش به این بستگی دارد که نتایج بررسیها چگونه به تصمیمات اجرایی تبدیل شوند.
اگر کمیسیون تخصصی تنها گزارشی از تعداد مدالها و دلایل احتمالی افت تهیه کند، احتمال تغییر محسوس در عملکرد آینده محدود خواهد بود.
اما در صورت تدوین برنامه مشخص برای هر رشته، تعیین مسئولیت مدیران و ارزیابی مستمر اجرای برنامهها، میتوان امیدوار بود ضعفهای آشکارشده در ناگویا پیش از پارالمپیک لسآنجلس برطرف شوند.
در این میان، حمایت از ورزشکاران باتجربه و همزمان سرمایهگذاری بر نسل جوان باید به شکلی متوازن دنبال شود.
همچنین ورزش بانوان دارای معلولیت، توسعه امکانات در استانها و دسترسی عادلانه به تجهیزات تخصصی میتوانند از محورهای اصلی برنامه اصلاحی باشند.
در مجموع، سقوط چهار پلهای ایران در بازیهای پاراآسیایی ناگویا را باید هشداری جدی برای مدیریت ورزش کشور دانست، نه صرفاً یک ناکامی مقطعی.
دستور احمد دنیامالی برای آسیبشناسی فوری زمانی نتیجهبخش خواهد بود که یافتههای کارشناسی به اصلاح برنامههای فنی، تقویت زیرساختها و افزایش آمادگی ورزشکاران منجر شود.
اکنون فرصت باقیمانده تا پارالمپیک لسآنجلس ۲۰۲۸ میتواند به آزمونی مهم برای سنجش توان مدیریتی ورزش ایران تبدیل شود؛ آزمونی که نتیجه آن نه در تعداد جلسات کارشناسی، بلکه در کیفیت آمادهسازی و عملکرد ورزشکاران در میدان رقابت مشخص خواهد شد.