اعتراف احساسی مرتضی مهرزاد پس از قهرمانی ایران؛ والیبال نشسته زندگیام را نجات داد | روایت ستاره ۲۴۶ سانتیمتری جهان
مرتضی مهرزاد، ملیپوش پرافتخار والیبال نشسته ایران، در تازهترین گفتوگوی خود با وبسایت رسمی کمیته بینالمللی پارالمپیک، از تأثیر تعیینکننده این رشته ورزشی بر زندگی شخصی و حرفهای خود سخن گفته است.
این مصاحبه که روز ۹ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۸ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، پس از قهرمانی تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران در بازیهای پاراآسیایی آیچی-ناگویا انجام شده است.
مهرزاد در این گفتوگو تأکید کرد که زندگی او عملاً به دو دوره کاملاً متفاوت تقسیم میشود؛ دورانی که هنوز با والیبال نشسته آشنا نشده بود و روزهایی که حضور در این رشته مسیر آیندهاش را تغییر داد.
این قهرمان ایرانی توضیح داده است که پیش از ورود به ورزش حرفهای، به دلیل شرایط ظاهری خود، سالهای طولانی را در انزوا سپری کرده بود؛ اما آشنایی با والیبال نشسته به او کمک کرد بار دیگر در جامعه حضور پیدا کند.
کمیته بینالمللی پارالمپیک در گزارش رسمی خود، مهرزاد را نمونهای از تأثیر تحولآفرین ورزش بر زندگی افراد دارای معلولیت معرفی کرده است؛ ورزشکاری که اکنون علاوه بر مدالهای متعدد، به یکی از شناختهشدهترین چهرههای جنبش پارالمپیک تبدیل شده است.
از سالهای انزوا تا قهرمانی جهان؛ داستان زندگی مرتضی مهرزاد
داستان زندگی مرتضی مهرزاد یکی از روایتهای قابلتوجه ورزش ایران است. او که با عارضه آکرومگالی مواجه بوده، سالهای نوجوانی و جوانی خود را با چالشهای جسمانی و اجتماعی متعددی پشت سر گذاشت.
مهرزاد در روستایی در شمال ایران زندگی میکرد و به دلیل تفاوت ظاهری با دیگران، برای مدت طولانی از حضور در اجتماع فاصله گرفته بود.
نقطه عطف زندگی او زمانی رقم خورد که در یک برنامه تلویزیونی حضور پیدا کرد. این حضور زمینه آشنایی او با والیبال نشسته را فراهم کرد و پس از آن، مسیر زندگیاش تغییر یافت.
مهرزاد در گفتوگوی اخیر خود با کمیته بینالمللی پارالمپیک، با یادآوری آن دوران، از تأثیر عمیق ورزش بر اعتمادبهنفس و روابط اجتماعیاش سخن گفت و تأکید کرد: «والیبال نشسته واقعاً زندگیام را نجات داد.»
این جمله کوتاه، مهمترین پیام مصاحبه تازه قهرمان ایرانی است؛ زیرا نشان میدهد ارزش ورزش برای او به کسب مقام و شهرت محدود نمیشود.
حضور در تیم ملی، سفرهای بینالمللی، ارتباط با همتیمیها و تجربه موفقیت در رقابتهای بزرگ، فرصتهایی بودند که به مهرزاد کمک کردند جایگاه تازهای در زندگی اجتماعی خود پیدا کند.
از این منظر، داستان او تنها روایت پیشرفت یک ورزشکار نیست؛ بلکه نمونهای از اهمیت دسترسی افراد دارای معلولیت به فرصتهای ورزشی، امکانات مناسب و حمایت اجتماعی است.
مرتضی مهرزاد چگونه به ستاره والیبال نشسته جهان تبدیل شد؟
ورود مرتضی مهرزاد به والیبال نشسته با پیشرفتی سریع همراه بود. ویژگیهای جسمانی او در کنار تمرینات تخصصی، بهتدریج باعث شد به یکی از مؤثرترین بازیکنان تیم ملی ایران تبدیل شود.
قد ۲ متر و ۴۶ سانتیمتری مهرزاد در رشتهای که ارتفاع تور مردان آن ۱ متر و ۱۵ سانتیمتر است، امکان اجرای حملات و دفاعهای متفاوتی را فراهم میکند. با این حال، برتری او تنها به قد بلند محدود نمیشود و مهارت در زمانبندی ضربات، هماهنگی با سایر بازیکنان و تجربه حضور در مسابقات حساس نیز در موفقیتهایش نقش داشتهاند.
مهرزاد نخستین بار در بازیهای پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو حضور یافت و همراه تیم ملی ایران به مدال طلا رسید. تیم ایران در دیدار نهایی بوسنی و هرزگوین را شکست داد و یکی دیگر از قهرمانیهای تاریخی خود را ثبت کرد.
این موفقیت آغاز دوران طلایی مهرزاد در پارالمپیک بود؛ دورانی که در سالهای بعد با افتخارات بیشتری ادامه یافت.
افتخارات مرتضی مهرزاد در پارالمپیک؛ سه مدال طلا و عنوان بهترین مهاجم
مرتضی مهرزاد در سه دوره متوالی بازیهای پارالمپیک ۲۰۱۶ ریو، ۲۰۲۰ توکیو و ۲۰۲۴ پاریس همراه تیم ملی والیبال نشسته ایران قهرمان شده است.
او در پارالمپیک توکیو علاوه بر کسب مدال طلا، عنوان ارزشمندترین بازیکن مسابقات را به دست آورد و نقش مهمی در دفاع ایران از قهرمانی خود ایفا کرد.
در پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ نیز بار دیگر مقابل بوسنی و هرزگوین درخشید. تیم ملی ایران در دیدار نهایی پس از واگذاری ست نخست، سه ست بعدی را با پیروزی پشت سر گذاشت و با نتیجه ۳ بر یک به هشتمین قهرمانی پارالمپیکی خود رسید.
مهرزاد در این مسابقه ۲۷ امتیاز کسب کرد و امتیازآورترین بازیکن ایران لقب گرفت. عملکرد او در این رقابتها همچنین با کسب عنوان بهترین مهاجم همراه شد.
این افتخارات، جایگاه مهرزاد را بهعنوان یکی از مهمترین بازیکنان تاریخ والیبال نشسته ایران تثبیت کرده است.
قهرمانی ایران در بازیهای پاراآسیایی ۲۰۲۶؛ پنجمین طلای متوالی برای ملیپوشان
تیم ملی والیبال نشسته مردان ایران در بازیهای پاراآسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ نیز عملکرد درخشانی داشت و پنجمین عنوان قهرمانی متوالی خود را به دست آورد.
در دیدار نهایی که روز ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شد، ایران با نتیجه ۳ بر صفر مقابل قزاقستان به پیروزی رسید و بار دیگر مدال طلای این رشته را کسب کرد.
از سال ۲۰۱۰ که والیبال نشسته مردان وارد برنامه بازیهای پاراآسیایی شد، ایران در تمام دورهها قهرمان شده و هیچیک از مدالهای طلای این بخش را به رقبا واگذار نکرده است.
مهرزاد پس از این موفقیت، در اظهاراتی که کمیته بینالمللی پارالمپیک منتشر کرد، تأکید داشت که ارزش قهرمانی برای او تنها به افتخار شخصی محدود نمیشود و خوشحالی مردم ایران مهمترین بخش این موفقیت است.
این نگاه نشاندهنده جایگاهی است که ملیپوشان والیبال نشسته برای ارتباط با جامعه و هواداران قائل هستند.
رکورد تاریخی والیبال نشسته ایران؛ هشت طلای پارالمپیک و ۹ قهرمانی جهان
والیبال نشسته مردان ایران از نخستین حضور در بازیهای پارالمپیک سئول ۱۹۸۸ تاکنون، در تمامی ۱۰ دوره شرکت کرده و در تمام آنها روی سکو قرار گرفته است.
کارنامه ایران شامل هشت مدال طلا و دو مدال نقره است؛ آماری که این تیم را به پرافتخارترین تیم تاریخ والیبال نشسته مردان در پارالمپیک تبدیل کرده است.
موفقیتهای تیم ملی در سال ۲۰۲۶ نیز ادامه پیدا کرد. ایران در مسابقات قهرمانی جهان که در هانگژوی چین برگزار شد، با شکست ۳ بر یک بوسنی و هرزگوین در دیدار نهایی، برای نهمین بار قهرمان جهان شد.
در این مسابقه، ملیپوشان ایران ستهای اول و دوم را با نتایج ۲۵ بر ۲۱ و ۲۵ بر ۲۰ به سود خود پایان دادند، ست سوم را واگذار کردند و در ست چهارم با نتیجه ۲۵ بر ۱۶ به پیروزی رسیدند.
این قهرمانی همچنین سهمیه حضور ایران در بازیهای پارالمپیک لسآنجلس ۲۰۲۸ را قطعی کرد.
چرا والیبال نشسته ایران به قدرت اول جهان تبدیل شده است؟
تداوم موفقیت ایران در والیبال نشسته را نمیتوان تنها به حضور یک بازیکن برجسته نسبت داد. این موفقیت حاصل سالها تجربه، انتقال دانش فنی، حضور مربیان متخصص و شکلگیری ساختاری رقابتی در تیم ملی است.
ایران در دهههای گذشته توانسته نسلهای مختلفی از بازیکنان را وارد تیم ملی کند و با حفظ تجربه قهرمانان پیشین، سطح فنی خود را بالا نگه دارد.
رقابت طولانیمدت با تیمهایی مانند بوسنی و هرزگوین نیز به حفظ آمادگی ایران در سطح بینالمللی کمک کرده است.
در این میان، حضور بازیکنی مانند مهرزاد یک مزیت فنی مهم محسوب میشود، اما تداوم قهرمانی در ده دوره پارالمپیک نشان میدهد ساختار تیم ملی از ظرفیتهایی فراتر از توانایی فردی برخوردار است.
مهرزاد نیز در مصاحبه اخیر خود بر جایگاه ویژه والیبال نشسته در ورزش افراد دارای معلولیت ایران تأکید کرده است.
پیشرفت والیبال نشسته زنان ایران؛ مدال نقره پاراآسیایی ۲۰۲۶
موفقیت والیبال نشسته ایران تنها به تیم مردان محدود نمیشود. تیم ملی زنان نیز در سالهای اخیر برای افزایش حضور مؤثر در رقابتهای بینالمللی تلاش کرده است.
یکی از مهمترین دستاوردهای تازه این تیم، کسب مدال نقره بازیهای پاراآسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ بود. ملیپوشان ایران در دیدار نهایی برابر چین قرار گرفتند و با شکست ۳ بر صفر، عنوان نایبقهرمانی را کسب کردند.
زهرا نجاتیعارف، ملیپوش والیبال نشسته زنان ایران، در گفتوگو با کمیته بینالمللی پارالمپیک از روند توسعه این رشته ابراز رضایت کرده و بر اهمیت بهرهگیری از دانش مربیان متخصص و تجربه قهرمانان تیم مردان تأکید داشته است.
او همچنین برگزاری مسابقات داخلی و حضور مستمر در رقابتهای مختلف را از عوامل مهم پیشرفت والیبال نشسته زنان دانسته است.
اگرچه تیم زنان ایران هنوز به مدال پارالمپیک دست پیدا نکرده، نایبقهرمانی آسیا در سال ۲۰۲۶ میتواند نشانهای امیدوارکننده از افزایش توان رقابتی ملیپوشان باشد.
هدف بعدی مرتضی مهرزاد؛ چهارمین طلای پارالمپیک در لسآنجلس ۲۰۲۸
پس از موفقیتهای سال ۲۰۲۶، نگاه مرتضی مهرزاد و سایر ملیپوشان ایران به بازیهای پارالمپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس دوخته شده است.
ایران با کسب سهمیه حضور در این رقابتها، اکنون فرصت دارد برای دفاع از عنوان قهرمانی برنامهریزی کند. مهرزاد نیز در گفتوگوی خود با کمیته بینالمللی پارالمپیک، حفظ قدرت تیم ملی و دفاع از مدال طلای پارالمپیک را از اهداف مهم آینده دانسته است.
بازیهای پارالمپیک لسآنجلس از ۱۵ تا ۲۷ اوت ۲۰۲۸ برگزار خواهند شد و تیم ملی والیبال نشسته ایران امیدوار است چهارمین قهرمانی متوالی خود را در این مسابقات ثبت کند.
با این حال، حفظ جایگاه نخست جهان به آمادگی بدنی بازیکنان، استمرار تمرینات تخصصی، توسعه نسل جدید و شناخت دقیق رقبا وابسته خواهد بود.
روایت مرتضی مهرزاد؛ قهرمانی بزرگتر از مدال طلا
داستان مرتضی مهرزاد نشان میدهد ورزش قهرمانی برای افراد دارای معلولیت میتواند علاوه بر موفقیت حرفهای، فرصتی برای افزایش مشارکت اجتماعی و تغییر مسیر زندگی باشد.
ورزشکاری که زمانی به دلیل تفاوت ظاهری از حضور در اجتماع فاصله گرفته بود، امروز با سه طلای پارالمپیک و افتخارات متعدد جهانی، یکی از چهرههای شناختهشده ورزش ایران است.
پیام اصلی صحبتهای اخیر مهرزاد این است که ارزش والیبال نشسته برای او حتی از مدالهای طلا نیز فراتر میرود؛ زیرا این ورزش به او فرصتی برای ساختن زندگی تازه داده است.
پنجمین قهرمانی متوالی ایران در بازیهای پاراآسیایی و نهمین عنوان قهرمانی جهان، بار دیگر قدرت والیبال نشسته کشورمان را اثبات کرده است؛ اما در کنار این افتخارات، روایت زندگی مهرزاد میتواند الهامبخش افرادی باشد که برای ورود به ورزش و حضور فعال در جامعه با موانع مختلف روبهرو هستند.
اکنون در آستانه مسیر آمادهسازی برای پارالمپیک لسآنجلس ۲۰۲۸، مرتضی مهرزاد و همتیمیهایش مأموریت تازهای پیش رو دارند؛ ادامه موفقیتهای تاریخی ایران و نشان دادن اینکه قدرت واقعی ورزش، تنها در کسب مدال خلاصه نمیشود.