فولاد ایرانیان
حذف کالابرگ خانوارها غیرقانونی اعلام شد؛ هشدار مجلس به وزیر رفاه | اعتبار یک‌میلیون‌تومانی افزایش می‌یابد؟
حذف شماری از خانوارها از طرح کالابرگ الکترونیکی، بار دیگر به موضوع اختلاف میان مجلس و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تبدیل شده است. روح‌الله متفکرآزاد، عضو هیئت‌رئیسه مجلس، روز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ در نامه‌ای خطاب به احمد میدری، وزیر کار، خواستار توقف فوری حذف مشمولان کالابرگ، بازگشت خانوارهای کنار گذاشته‌شده و افزایش اعتبار یک‌میلیون‌تومانی این حمایت معیشتی شد. این نماینده تأکید دارد قانون بودجه ۱۴۰۵ مجوزی برای حذف خانوارها بر اساس آزمون وسع صادر نکرده و ثابت ماندن اعتبار کالابرگ در شرایط افزایش قیمت کالاهای اساسی نیز با تکالیف قانونی دولت سازگار نیست. اهمیت این هشدار زمانی بیشتر می‌شود که دیوان محاسبات کشور نیز در بررسی جداگانه‌ای، حذف مشمولان صرفاً براساس تشخیص وزارت رفاه را فاقد مجوز قانونی ارزیابی کرده است. اکنون این پرسش مطرح است که آیا خانوارهای حذف‌شده به طرح بازمی‌گردند و اعتبار کالابرگ در ماه‌های آینده افزایش پیدا خواهد کرد؟
۱۵:۴۳ - ۲۲ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
روح‌الله متفکرآزاد، نماینده تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس شورای اسلامی، با ارسال نامه‌ای رسمی به وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نسبت به حذف بخشی از خانوارهای دریافت‌کننده کالابرگ الکترونیکی اعتراض کرد.
او با استناد به قانون بودجه ۱۴۰۵ معتقد است وزارتخانه نمی‌تواند بدون مجوز مشخص قانون‌گذار، گروهی از شهروندان را از دریافت اعتبار خرید کالاهای اساسی محروم کند.
این نماینده همچنین خواستار شفاف شدن معیارهای حذف، ایجاد سازوکار مؤثر اعتراض و ارائه گزارش رسمی وزارت رفاه به مجلس شده است.
براساس گزارش منتشرشده در ۲۲ آبان، متفکرآزاد ثابت ماندن اعتبار کالابرگ از دی‌ماه ۱۴۰۴ را نیز از محورهای اعتراض خود قرار داده و خواستار افزایش آن متناسب با تورم شده است.
این نامه در شرایطی منتشر شده که پیش‌تر دیوان محاسبات نیز به مبانی قانونی حذف خانوارها ورود کرده بود. با این حال، صدور نامه نماینده مجلس به‌خودی‌خود به معنای لغو تصمیم‌های اجرایی یا واریز دوباره اعتبار برای تمام افراد حذف‌شده نیست.
دیوان محاسبات حذف خانوارها از کالابرگ را فاقد مجوز قانونی دانست
مهم‌ترین پشتوانه نامه متفکرآزاد، گزارش دیوان محاسبات کشور است که روز ۱۷ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد.
براساس اعلام این نهاد نظارتی، در جدول شماره ۱۴ قانون بودجه سال ۱۴۰۵، مبلغ ۹۹۶ هزار میلیارد تومان برای اجرای کالابرگ الکترونیکی پیش‌بینی شده است.
دیوان محاسبات اعلام کرد قانون‌گذار در احکام بودجه، مجوز مشخصی برای حذف مشمولان بر مبنای آزمون وسع تعیین نکرده است. همچنین از نظر این نهاد، آیین‌نامه‌های اجرایی مواد ۲۸ و ۷۳ برنامه هفتم که به آزمون وسع اشاره دارند، ناظر بر موضوعات بیمه‌ای هستند و نمی‌توان آنها را به‌تنهایی مبنای حذف مشمولان کالابرگ دانست.
دیوان محاسبات بررسی مبانی قانونی حذف خانوارها، صحت اطلاعات مربوط به مشمولان و نحوه مصرف منابع طرح را در دستور کار قرار داده است.
البته اعلام نظر نظارتی دیوان محاسبات به معنای صدور حکم قضایی نهایی درباره تک‌تک پرونده‌های حذف‌شده نیست. تعیین تکلیف اجرایی این موضوع به نتیجه بررسی‌ها و اقدامات دستگاه‌های مسئول بستگی دارد.
اعتبار ۹۹۶ هزار میلیارد تومانی کالابرگ در بودجه ۱۴۰۵ برای چه کسانی است؟
اختلاف اصلی میان مجلس و وزارت رفاه به تفسیر دامنه مشمولان طرح مربوط می‌شود.
دیوان محاسبات با استناد به قانون بودجه و مذاکرات مرتبط اعلام کرده اعتبار ۹۹۶ هزار میلیارد تومانی برای برخورداری تمام ایرانیان از کالابرگ پیش‌بینی شده است.
در مقابل، وزارت رفاه در اجرای طرح از سازوکارهای شناسایی و ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها استفاده کرده است.
این اختلاف دو پرسش اساسی ایجاد می‌کند: آیا وزارتخانه اختیار محدود کردن دامنه دریافت‌کنندگان را داشته و در صورت وجود چنین اختیاری، معیارهای آن براساس کدام حکم قانونی تعیین شده است؟
پاسخ به این پرسش‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کالابرگ یک حمایت معیشتی است و حذف خانوار از آن می‌تواند بر توانایی تأمین کالاهای ضروری تأثیر بگذارد.
از سوی دیگر، تخصیص منابع بودجه‌ای باید با قوانین هزینه‌کرد و سازوکارهای نظارتی سازگار باشد. بنابراین، وزارت رفاه باید هم مبنای قانونی تصمیم‌های خود و هم نحوه شناسایی مشمولان را روشن کند.
چرا یک میلیون خانوار از کالابرگ حذف می‌شوند؟
در کنار اعتراض‌های مجلس، وزارت رفاه نیز توضیحاتی درباره بازنگری فهرست مشمولان ارائه کرده است.
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، روز ۱۵ آبان اعلام کرد دولت معیارهای جدیدی برای استطاعت‌سنجی خانوارها تصویب کرده است.
او همچنین از برنامه حذف یک میلیون خانوار در مرحله نخست سخن گفت و تأکید کرد کسانی که اعتبارشان شارژ نشده، امکان درخواست بازبینی خواهند داشت.
با این حال، اعلام برنامه حذف یک میلیون خانوار به معنای آن نیست که تمام این خانوارها تا امروز از طرح خارج شده‌اند.
همچنین باید میان حذف به دلیل تغییر شرایط اقتصادی خانوار، خطای اطلاعاتی و شارژ نشدن اعتبار به دلیل زمان‌بندی مرحله‌ای تفاوت قائل شد.
این تفکیک برای خانوارها اهمیت دارد؛ زیرا مشاهده نکردن اعتبار در یک تاریخ مشخص، لزوماً به معنای حذف قطعی نیست.
آیا اعتبار یک‌میلیون‌تومانی کالابرگ افزایش پیدا می‌کند؟
دومین محور اعتراض متفکرآزاد، ثابت ماندن ارزش اسمی کالابرگ در برابر افزایش قیمت کالاهای اساسی است.
به گفته این نماینده، اعتبار یک‌میلیون‌تومانی از دی‌ماه ۱۴۰۴ تاکنون تغییری نکرده و این مسئله باعث کاهش قدرت خرید خانوارها شده است.
از منظر اقتصادی، اگر قیمت کالاها افزایش یابد اما مبلغ حمایت ثابت بماند، مقدار کالایی که خانوار می‌تواند خریداری کند کاهش پیدا می‌کند.
برای مثال، اگر قیمت مجموعه‌ای از کالاهای اساسی از یک میلیون تومان به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برسد، اعتبار ثابت یک‌میلیونی دیگر نمی‌تواند همان سبد قبلی را پوشش دهد.
این مثال صرفاً برای توضیح اثر تورم است و به معنای اعلام میزان واقعی افزایش قیمت سبد کالابرگ نیست.
در همین حال، معاون وزارت رفاه روز ۱۵ آبان از تصویب معیارهای جدید برای افزایش اعتبارات کالابرگ خبر داده بود، اما مبلغ نهایی و زمان اجرای افزایش موردنظر در آن گزارش مشخص نشده است.
بنابراین، تا زمان اعلام رسمی مبلغ جدید، افزایش قطعی اعتبار یک‌میلیون‌تومانی قابل تأیید نیست.
وضعیت کالابرگ آبان ۱۴۰۵؛ آیا شارژ نشدن اعتبار به معنی حذف است؟
یکی از نکات مهم برای مشمولان، برنامه زمان‌بندی مرحله جدید کالابرگ است.
براساس اطلاعیه وزارت رفاه که در ۱۶ آبان منتشر شد، استفاده از اعتبار آبان برای خانوارهایی که رقم پایانی کد ملی سرپرست آنها صفر، یک یا دو است، از ۱۵ آبان آغاز شده است.
برای سرپرستانی که رقم پایانی کد ملی آنها سه تا شش است، تاریخ ۲۵ آبان تعیین شده و خانوارهای دارای رقم پایانی هفت، هشت یا ۹ از پنجم آذر امکان استفاده از اعتبار خواهند داشت.
بنابراین، خانواری که هنوز موعد اعلام‌شده برای گروه آن فرا نرسیده، نباید صرفاً به دلیل شارژ نشدن اعتبار، نتیجه بگیرد که از طرح حذف شده است.
این مسئله از نظر اطلاع‌رسانی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نبود توضیحات روشن می‌تواند باعث افزایش مراجعه‌های غیرضروری و نگرانی خانوارها شود.
اعتراض به حذف کالابرگ چگونه ثبت می‌شود؟
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای خانوارهایی که اعتبار آنها در موعد مربوط شارژ نشده، مسیر درخواست بازبینی اعلام کرده است.
براساس اطلاعیه منتشرشده در ۱۶ آبان، سرپرست خانوار می‌تواند با استفاده از سیم‌کارت متعلق به خود، کد دستوری *500*1463# را شماره‌گیری کند و وضعیت اعتبار را بررسی کند.
در صورت ثبت وضعیت عدم مشمولیت یا شارژ نشدن اعتبار، امکان دریافت کد ۱۲ رقمی برای ورود به سامانه حمایت فراهم می‌شود.
متقاضی سپس می‌تواند به سامانه حمایت وزارت رفاه مراجعه کند و با تکمیل اطلاعات و درخواست بازبینی، موضوع را پیگیری کند.
با این حال، بررسی درخواست به معنای تأیید خودکار اعتراض نیست. نتیجه نهایی به بررسی اطلاعات خانوار وابسته خواهد بود.
وزارت رفاه همچنین هشدار داده که برای ثبت اعتراض، پیامک حاوی لینک‌های ناشناس ارسال نمی‌کند و خانوارها باید مراقب سوءاستفاده‌های اینترنتی باشند.
آیا حذف خانوارها از کالابرگ متوقف خواهد شد؟
نامه متفکرآزاد می‌تواند فشار نظارتی بر وزارت رفاه را افزایش دهد، اما توقف فوری حذف خانوارها نیازمند تصمیم اجرایی یا الزام قانونی مشخص است.
در حال حاضر، دو روند به‌صورت هم‌زمان جریان دارد: وزارت رفاه سازوکار ارزیابی و اعتراض به وضعیت مشمولیت را اجرا می‌کند و دیوان محاسبات نیز مبانی قانونی این اقدامات را بررسی می‌کند.
اگر نتیجه نظارت‌ها نشان دهد بخشی از حذف‌ها بدون اختیار قانونی انجام شده، احتمال اصلاح فهرست مشمولان و بازگشت خانوارها مطرح خواهد شد.
در مقابل، وزارت رفاه ممکن است در پاسخ به مجلس به مصوبات دولت یا مقررات دیگری استناد کند؛ موضوعی که باید با متن قوانین و حدود اختیارات دستگاه اجرایی تطبیق داده شود.
تا زمان انتشار پاسخ رسمی و نتیجه بررسی‌های نظارتی، نمی‌توان اعلام کرد که تمام افراد حذف‌شده به‌صورت قطعی به طرح بازمی‌گردند.
چرا شفافیت در اجرای کالابرگ اهمیت دارد؟
کالابرگ الکترونیکی با هدف حمایت از قدرت خرید خانوارها در تأمین کالاهای ضروری اجرا می‌شود.
در چنین طرحی، اعتماد عمومی تا حد زیادی به روشن بودن معیارهای مشمولیت، ثبات مقررات و امکان اعتراض مؤثر بستگی دارد.
اگر خانواری بدون اطلاع دقیق از علت تصمیم، اعتبار خود را از دست بدهد، ممکن است امکان اصلاح اطلاعات نادرست را نیز نداشته باشد.
از سوی دیگر، پرداخت حمایت بدون سازوکار دقیق نظارتی می‌تواند به مشکلاتی در تخصیص منابع عمومی منجر شود.
بنابراین، راه‌حل پایدار صرفاً افزایش تعداد مشمولان یا سخت‌تر کردن معیارهای حذف نیست؛ بلکه باید چارچوب قانونی، اطلاعات خانوارها و شیوه پاسخ‌گویی دستگاه اجرایی شفاف باشد.
موضوع افزایش اعتبار نیز به همین اندازه اهمیت دارد. اگر حمایت معیشتی نتواند متناسب با رشد قیمت کالاها اصلاح شود، اثر واقعی آن به‌تدریج کاهش پیدا خواهد کرد.
جمع‌بندی؛ دو مطالبه مهم مجلس درباره کالابرگ الکترونیکی
نامه روح‌الله متفکرآزاد در ۲۲ آبان ۱۴۰۵، اختلاف درباره اجرای کالابرگ را بار دیگر به مرکز توجه افکار عمومی بازگرداند.
این نماینده دو مطالبه اصلی را مطرح کرده است: بازنگری و توقف حذف خانوارها بدون مجوز قانونی و افزایش اعتبار یک‌میلیون‌تومانی متناسب با رشد قیمت کالاهای اساسی.
موضع دیوان محاسبات نیز پشتوانه نظارتی مهمی برای بررسی موضوع فراهم کرده است؛ زیرا این نهاد اعلام کرده قانون بودجه ۱۴۰۵ مجوزی برای حذف مشمولان صرفاً براساس آزمون وسع وزارت رفاه پیش‌بینی نکرده است.
با این حال، نه بازگشت عمومی خانوارهای حذف‌شده قطعی شده و نه مبلغ جدید کالابرگ رسماً اعلام شده است.
در شرایط فعلی، خانوارهایی که اعتبارشان در موعد مربوط شارژ نشده، می‌توانند از مسیر رسمی سامانه حمایت درخواست بازبینی ثبت کنند.
مهم‌ترین موضوع در ادامه این پرونده، پاسخ رسمی وزارت رفاه به مجلس، نتیجه بررسی دیوان محاسبات و تصمیم دولت درباره قدرت خرید اعتبار کالابرگ خواهد بود.
تا روشن شدن این موارد، بحث بر سر قانونی بودن حذف مشمولان و ضرورت افزایش حمایت معیشتی همچنان ادامه خواهد داشت.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
