هشدار جنجالی رئیس اتحادیه بازیکنان انگلیس؛ فوتبال در خطر نابودی است / حمله به فیفا و پرونده رسواییآمیز بالوگون
فوتبال جهان در سال ۲۰۲۶ از نظر اقتصادی یکی از مهمترین دورههای تاریخ خود را پشت سر گذاشته است. جام جهانی ۴۸ تیمی در آمریکای شمالی برگزار شد و درآمدهای تجاری، حق پخش و گردش مالی رقابتهای بینالمللی همچنان توجه سرمایهگذاران را به این صنعت جلب میکند.
با این حال، افزایش درآمد و گسترش رقابتها به معنای رضایت تمام بازیگران فوتبال نیست. اتحادیههای بازیکنان معتقدند بخشی از تصمیمهای مهم این ورزش بدون مشارکت کافی فوتبالیستها اتخاذ میشود و پیامدهای آن بر سلامت و آینده حرفهای بازیکنان تأثیر میگذارد.
ماهتا مولانگو در مصاحبهای که ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نگرانی خود را از تغییر اولویتهای مدیران فوتبال بیان کرد. به اعتقاد او، ورود افراد و مجموعههایی که عمدتاً به دنبال منافع مالی و افزایش نفوذ هستند، ممکن است منافع بلندمدت فوتبال را تحتالشعاع قرار دهد.
این مدیر ۴۴ ساله که از سال ۲۰۲۱ ریاست اجرایی PFA را بر عهده دارد، معتقد است موفقیت اقتصادی فوتبال زمانی پایدار خواهد بود که کیفیت مسابقات، حقوق بازیکنان و اعتماد هواداران نیز حفظ شود.
انتقاد ماهتا مولانگو از تجاریسازی فوتبال؛ پول و قدرت جای فوتبال را گرفتهاند؟
بخش مهمی از انتقادات مولانگو به تغییر ماهیت جلسات تصمیمگیری فوتبال مربوط میشود. او میگوید در بسیاری از نشستهای مدیریتی درباره درآمد، گسترش مسابقات و مسائل تجاری صحبت میشود، اما توجه کافی به کیفیت خود فوتبال وجود ندارد.
از نگاه رئیس اجرایی PFA، مدیران باید پیش از بررسی سودآوری مسابقات، به این پرسش پاسخ دهند که آیا تصمیمهای جدید باعث جذابتر شدن بازیها و حفظ سلامت ورزشکاران میشود یا خیر.
این انتقاد به معنای مخالفت با درآمدزایی در فوتبال نیست. باشگاهها و فدراسیونها برای توسعه زیرساختها، آموزش بازیکنان جوان و برگزاری مسابقات به منابع مالی نیاز دارند. اختلاف اصلی بر سر نحوه اولویتبندی منافع اقتصادی و ورزشی است.
در چنین شرایطی، افزایش تعداد مسابقات میتواند درآمد بیشتری برای برگزارکنندگان ایجاد کند، اما همزمان هزینههایی مانند فشار جسمانی بر بازیکنان، افزایش سفرهای بینالمللی و کاهش فرصت استراحت را به همراه داشته باشد.
درآمد ۱۵ میلیارد دلاری فیفا؛ نکته مهم درباره آمار جام جهانی ۲۰۲۶
یکی از ارقام مهم مطرحشده در بحث موفقیت اقتصادی فوتبال، درآمد ۱۵ میلیارد دلاری فیفا است؛ اما درباره این عدد باید به تفاوت دوره مالی و درآمد یک تورنمنت توجه کرد.
بر اساس توضیح رسمی فیفا، رقم ۱۵ میلیارد دلار برآورد درآمد کل این سازمان در چرخه چهارساله ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ است، نه درآمد مستقلی که صرفاً از مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ به دست آمده باشد.
جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در تیرماه ۲۰۲۶ اعلام کرد انتظار دارد درآمد این چرخه از مرز ۱۵ میلیارد دلار عبور کند. این رقم علاوه بر جام جهانی مردان، درآمد سایر رویدادها و فعالیتهای تجاری فیفا را نیز در بر میگیرد.
از دیدگاه فیفا، رشد درآمد امکان سرمایهگذاری بیشتر در توسعه فوتبال کشورهای عضو را فراهم میکند. اینفانتینو اعلام کرده بود منابع برنامه توسعه فوتبال فیفا در چرخه ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ به ۲.۷ میلیارد دلار خواهد رسید.
در مقابل، منتقدانی مانند مولانگو معتقدند افزایش درآمد نباید تنها معیار ارزیابی موفقیت مدیریت فوتبال باشد. به باور آنها، نحوه توزیع منابع، استقلال نهادهای تصمیمگیر و تأثیر برنامهها بر بازیکنان نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
پرونده فولارین بالوگون در جام جهانی ۲۰۲۶؛ چرا تصمیم فیفا جنجالی شد؟
یکی از تندترین بخشهای مصاحبه مولانگو به پرونده فولارین بالوگون، مهاجم تیم ملی آمریکا، اختصاص داشت؛ اتفاقی که در مرحله حذفی جام جهانی ۲۰۲۶ رخ داد و واکنشهای گستردهای به دنبال داشت.
بالوگون در مسابقه اول ژوئیه مقابل بوسنی و هرزگوین، پس از برخورد با تاریک موهارموویچ، با بررسی VAR کارت قرمز مستقیم دریافت کرد. این اخراج طبق روال معمول باید باعث محرومیت او از مسابقه بعدی برابر بلژیک میشد.
با این حال، کمیته انضباطی فیفا در پنجم ژوئیه تصمیم گرفت اجرای محرومیت یکجلسهای بالوگون را برای یک دوره آزمایشی یکساله معلق کند و جریمه نقدی ۴۰ هزار دلاری نیز برای او در نظر گرفت.
نکته حقوقی مهم این است که فیفا کارت قرمز بالوگون را باطل نکرد، بلکه اجرای محرومیت ناشی از آن را به تعویق انداخت. این تصمیم در نهایت به مهاجم آمریکا اجازه داد مقابل بلژیک به میدان برود.
این اقدام از آن جهت بحثبرانگیز شد که تعلیق اجرای محرومیت ناشی از اخراج مستقیم در جام جهانی اتفاقی بسیار غیرمعمول است.
نقش دونالد ترامپ در تغییر محرومیت بالوگون؛ چه چیزی تأیید شده است؟
یکی از مهمترین ابعاد پرونده بالوگون، ورود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به موضوع بود.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، ترامپ پس از اخراج این بازیکن با جیانی اینفانتینو تماس گرفت و درخواست کرد تصمیم انضباطی مورد بازبینی قرار گیرد. ترامپ نیز پس از اعلام تصمیم جدید فیفا، از تغییر وضعیت محرومیت استقبال کرد.
با این حال، تأیید تماس ترامپ و تغییر بعدی تصمیم انضباطی بهتنهایی اثبات نمیکند که کمیته انضباطی فیفا بر اساس دستور یا فشار سیاسی رأی داده است.
فیفا برای تصمیم خود به ماده ۲۷ مقررات انضباطی استناد کرد؛ مادهای که امکان تعلیق اجرای برخی مجازاتها را تحت شرایط مشخص فراهم میکند.
در مقابل، فدراسیون فوتبال بلژیک به این تصمیم اعتراض کرد و آن را مغایر با انتظار تیمها از اجرای یکسان مقررات دانست. این اختلاف نشان میدهد حتی اگر یک تصمیم مبنای آییننامهای داشته باشد، نحوه اعمال آن همچنان میتواند از نظر شفافیت و برابری محل بحث باشد.
مولانگو نیز پرونده بالوگون را نمونهای از آسیب احتمالی به اعتبار نهادهای مدیریتی فوتبال میداند. از نگاه او، فدراسیونهای بینالمللی نهتنها باید استقلال تصمیمگیری را حفظ کنند، بلکه باید از شکلگیری تصور دخالت سیاسی در احکام ورزشی نیز جلوگیری کنند.
اعتراض به جام جهانی ۶۴ تیمی؛ آیا فیفا قصد تغییر دوباره مسابقات را دارد؟
یکی دیگر از محورهای اصلی انتقادات مولانگو، احتمال افزایش تعداد تیمهای جام جهانی از ۴۸ به ۶۴ تیم است.
جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دورهای بود که با حضور ۴۸ تیم برگزار شد. در این ساختار، تعداد مسابقات به ۱۰۴ دیدار افزایش یافت و طول رقابتها نیز بیشتر شد.
در تیرماه ۲۰۲۶، جیانی اینفانتینو اعلام کرد پیشنهاد افزایش تعداد تیمهای جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ تیم بررسی خواهد شد. این طرح پیشتر از سوی کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی مطرح شده بود. با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، تصمیم نهایی درباره اجرای جام جهانی ۶۴ تیمی اتخاذ نشده است.
مولانگو با این پیشنهاد مخالفت کرده و معتقد است افزایش مستمر تعداد تیمها میتواند جایگاه ویژه جام جهانی را تضعیف کند.
او همچنین استدلال میکند که توسعه فوتبال در کشورهای کمتر برخوردار باید از مسیر ایجاد فرصتهای عادلانه، بهبود زیرساختها و سرمایهگذاری بلندمدت دنبال شود؛ نه صرفاً افزایش تعداد سهمیهها.
اختلاف دیدگاه فیفا و اتحادیه بازیکنان درباره جهانیتر شدن فوتبال
مخالفت مولانگو با گسترش جام جهانی از زاویه دیگری نیز اهمیت دارد. او که پدرش اهل کنگو است، معتقد است کشورهای آفریقایی به جای امتیازهای ویژه، به فرصت رقابت برابر نیاز دارند.
از دیدگاه او، افزایش تعداد تیمها بدون اصلاح ساختار توسعه فوتبال نمیتواند بهتنهایی شکاف میان کشورهای قدرتمند و کشورهای کمتر توسعهیافته را کاهش دهد.
در مقابل، فیفا تأکید دارد توسعه مسابقات بینالمللی میتواند فرصت حضور کشورهای بیشتری را فراهم کند و درآمد حاصل از این رویدادها برای توسعه فوتبال در سراسر جهان مورد استفاده قرار گیرد.
اینفانتینو در سخنان رسمی خود پس از جام جهانی ۲۰۲۶، افزایش منابع مالی و سرمایهگذاری در کشورهای عضو را از اهداف مهم برنامههای فیفا دانسته است.
در واقع، اختلاف اصلی دو طرف بر سر مفهوم توسعه است. برای فیفا، گسترش رقابتها میتواند ابزار افزایش مشارکت و درآمد باشد؛ در حالی که منتقدان خواستار توجه بیشتر به کیفیت رقابتها، فرصت برابر و پیامدهای افزایش تعداد مسابقات هستند.
شکایت حقوقی اتحادیه بازیکنان از فیفا؛ بحران تقویم مسابقات جدیتر شد
اعتراض مولانگو به تقویم فوتبال جهان تنها در سطح مصاحبه و انتقاد رسانهای باقی نمانده است.
اتحادیه فوتبالیستهای حرفهای انگلیس در ژوئن ۲۰۲۴، همراه با اتحادیه بازیکنان فرانسه و با حمایت FIFPRO Europe، اقدام حقوقی علیه ساختار تعیین تقویم مسابقات فیفا را آغاز کرد.
این پرونده با هدف بررسی حقوق بازیکنان برای برخورداری از تعطیلات سالانه و دورههای استراحت تضمینشده در دادگاههای بلژیک مطرح شد و درخواست ارجاع پرسشهای حقوقی به دیوان دادگستری اتحادیه اروپا را در بر داشت.
در اکتبر همان سال نیز اتحادیههای بازیکنان و لیگهای اروپایی شکایت جداگانهای درباره تصمیمهای فیفا در تعیین تقویم مسابقات بینالمللی به کمیسیون اروپا ارائه کردند.
منتقدان معتقدند فیفا بهعنوان نهادی که هم مقررات فوتبال را تعیین میکند و هم برگزارکننده رقابتهای بزرگ است، باید درباره تعارض احتمالی منافع پاسخگو باشد.
این اقدامات حقوقی نشان میدهد اختلاف میان فیفا و نمایندگان بازیکنان از مرحله انتقاد عمومی فراتر رفته و به بحث درباره اختیارات نهادهای بینالمللی فوتبال رسیده است.
افزایش مسابقات و خطر فرسودگی بازیکنان؛ چرا فوتبالیستها معترض هستند؟
گسترش رقابتهای ملی و باشگاهی، همراه با فشردگی تقویم داخلی، باعث شده برخی بازیکنان در طول فصل فرصت محدودی برای استراحت داشته باشند.
فوتبالیستهایی که در لیگهای داخلی، جامهای حذفی، رقابتهای قارهای و مسابقات ملی حضور دارند، ممکن است پس از پایان فصل باشگاهی نیز برای انجام بازیهای بینالمللی آماده شوند.
این شرایط میتواند زمان بازیابی جسمانی و روانی بازیکنان را محدود کند و بر آمادگی آنها در فصل بعد تأثیر بگذارد.
البته میزان فشار بر تمام فوتبالیستها یکسان نیست و به تعداد دقایق بازی، شرایط جسمانی، برنامه تمرین و امکانات پزشکی باشگاهها بستگی دارد.
مولانگو معتقد است تصمیمگیری درباره افزایش مسابقات بدون مشارکت واقعی بازیکنان نمیتواند منافع همه طرفها را تأمین کند.
از نظر اتحادیههای بازیکنان، ایجاد دورههای استراحت مشخص و الزامآور میتواند یکی از ابزارهای مدیریت این مشکل باشد.
اصلاحات اتحادیه PFA؛ الگویی که مولانگو برای فیفا پیشنهاد میکند
ماهتا مولانگو برای توضیح ضرورت اصلاح حکمرانی فوتبال، به تجربه مدیریتی اتحادیه بازیکنان انگلیس اشاره کرده است.
PFA پس از مطرح شدن انتقادهایی درباره مدیریت و استفاده از منابع مالی، در سال ۲۰۱۸ فرآیند بازبینی مستقل ساختار خود را آغاز کرد. این بررسی در ادامه به تغییراتی در نظام تصمیمگیری اتحادیه منجر شد.
تشکیل هیئت بازیکنان، ایجاد هیئت عملیاتی مستقل و افزایش نظارت بر امور مدیریتی از جمله مهمترین اصلاحات انجامشده بود. در سال ۲۰۲۱ نیز مولانگو بهعنوان مدیر اجرایی جدید این اتحادیه انتخاب شد.
مولانگو معتقد است سازمانهای بزرگ برای اصلاح ساختار خود نباید منتظر وقوع بحرانهای گسترده بمانند.
در نگاه او، تغییر افراد بهتنهایی کافی نیست و باید سازوکاری ایجاد شود که تصمیمگیرندگان در برابر اعضا، بازیکنان و سایر ذینفعان پاسخگو باشند.
با این حال، ساختار یک اتحادیه صنفی با سازمان جهانی مانند فیفا تفاوتهای مهمی دارد و اجرای اصلاحات مشابه نیازمند بررسی مقررات و روابط میان فدراسیونهای عضو خواهد بود.
انتقاد از مدیریت جیانی اینفانتینو؛ چرا ساختار فیفا زیر سؤال رفته است؟
بخش دیگری از سخنان مولانگو به نظام تصمیمگیری فیفا و ارتباط آن با انتخابات مدیریتی اختصاص دارد.
او معتقد است بخشی از مشکلات فوتبال جهان از ساختاری ناشی میشود که در آن مدیران ممکن است بیش از منافع بلندمدت ورزش، به ملاحظات انتخاباتی و حفظ حمایت اعضا توجه کنند.
این دیدگاه در آستانه انتخابات ریاست فیفا در سال ۲۰۲۷ مطرح شده است؛ انتخاباتی که بحث درباره آینده مدیریت و سیاستهای توسعهای سازمان را دوباره برجسته کرده است.
در مقابل، فیفا بر نقش فدراسیونهای عضو در تصمیمگیری و ضرورت توزیع منابع توسعهای تأکید دارد. از این منظر، افزایش درآمد و حمایت فدراسیونها از برنامههای جهانی بخشی از سازوکار اداره فوتبال بینالمللی محسوب میشود.
بنابراین، انتقادات مولانگو را باید موضع یک نماینده حقوق بازیکنان درباره ساختار حکمرانی دانست، نه اثبات قطعی وجود تخلف سازمانی.
آینده فوتبال جهان؛ هشدار مولانگو درباره کاهش علاقه هواداران
یکی از مهمترین نگرانیهای مولانگو، احتمال کاهش جذابیت فوتبال در صورت ادامه روند فعلی است.
او معتقد است فوتبال در گذشته بخش بزرگی از توجه مخاطبان ورزش را در اختیار داشت، اما اکنون با رقابت گسترده سایر رشتههای ورزشی و صنایع سرگرمی مواجه است.
در این شرایط، افزایش بیرویه مسابقات ممکن است علاوه بر خستگی بازیکنان، بر علاقه مخاطبان نیز تأثیر بگذارد.
البته رشد تماشاگران، درآمدهای تجاری و استقبال از رقابتهای بینالمللی نشان میدهد فوتبال همچنان جایگاه اقتصادی و فرهنگی قدرتمندی دارد. بنابراین نمیتوان از کاهش قطعی محبوبیت این ورزش سخن گفت.
هشدار مولانگو بیشتر درباره خطرات احتمالی بلندمدت است؛ به این معنا که موفقیت اقتصادی امروز، تضمینکننده حفظ جایگاه فوتبال در آینده نخواهد بود.
آیا فیفا به اصلاح ساختار خود تن میدهد؟
اظهارات تازه ماهتا مولانگو در ۱۷ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶، بار دیگر اختلاف میان مدیران فوتبال جهان و نمایندگان بازیکنان را آشکار کرده است.
از یک سو، فیفا توسعه رقابتها و افزایش درآمد را فرصتی برای سرمایهگذاری بیشتر در فوتبال کشورهای عضو میداند. از سوی دیگر، اتحادیههای بازیکنان درباره فشار تقویم مسابقات، نحوه اتخاذ تصمیمها و استقلال نهادهای انضباطی پرسشهای جدی مطرح میکنند.
پرونده فولارین بالوگون، بحث جام جهانی ۶۴ تیمی و شکایت حقوقی درباره تقویم بینالمللی، سه نمونه از این اختلافات ساختاری هستند.
در مجموع، پیام اصلی ماهتا مولانگو این است که فوتبال برای حفظ اعتبار و محبوبیت خود باید میان منافع اقتصادی، سلامت بازیکنان و استقلال تصمیمگیری تعادل برقرار کند. رشد درآمدها میتواند به توسعه این ورزش کمک کند، اما نحوه توزیع منافع و مشارکت ذینفعان نیز اهمیت دارد.
اکنون با نزدیک شدن به انتخابات ریاست فیفا در سال ۲۰۲۷ و ادامه بررسی طرح گسترش جام جهانی ۲۰۳۰، بحث اصلاح ساختار فوتبال جهان احتمالاً بیش از گذشته مورد توجه قرار خواهد گرفت. نتیجه این گفتوگوها میتواند بر آینده تقویم مسابقات، حقوق فوتبالیستها و شیوه اداره مهمترین رقابتهای بینالمللی تأثیرگذار باشد.