انتخابات ریاست فیفا ۲۰۲۷ سهنفره شد؛ دو رقیب جدی مقابل جیانی اینفانتینو / رامون وگا از رقابت کنار رفت
اعلام رسمی نامزدهای انتخابات ریاست فیفا، آغاز مرحله تازهای از رقابت مدیریتی در فوتبال جهان است. جیانی اینفانتینو که از فوریه ۲۰۱۶ ریاست فیفا را بر عهده دارد، پس از دو دوره انتخاب مجدد بدون رقیب، این بار با دو نامزد از اروپا و آسیا روبهرو شده است.
اهمیت این اتفاق تنها به حضور سه نامزد محدود نمیشود؛ زیرا انتخابات سال ۲۰۲۷ در فضای اختلافنظر درباره شیوه مدیریت درآمدهای فوتبال، ارتباط فیفا با فدراسیونهای عضو و آینده ساختار تصمیمگیری این سازمان برگزار خواهد شد.
فیفا در بیانیه رسمی خود تأکید کرده است که نامزدیهای دریافتشده برای بررسی شرایط قانونی به کمیته انتخاباتی ارجاع داده شدهاند. بنابراین فهرست اعلامشده، اسامی متقاضیان ثبتشده است و هنوز به معنای پایان کامل مراحل تأیید صلاحیت نیست.
اسامی نامزدهای انتخابات ریاست فیفا ۲۰۲۷ رسماً اعلام شد
بر اساس اطلاعیه منتشرشده در وبسایت رسمی فیفا در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶، سه نفر برای حضور در انتخابات ریاست این سازمان معرفی شدهاند: فیلیپ دیالو از فرانسه، جیانی اینفانتینو از سوئیس و کوزو تاشیما از ژاپن.
این سه نامزد باید مراحل بررسی صلاحیت را پشت سر بگذارند. طبق تقویم رسمی، فیفا موظف است حداکثر تا ۱۸ فوریه ۲۰۲۷ اسامی نامزدهایی را که مجوز نهایی حضور در انتخابات دریافت کردهاند، به فدراسیونهای عضو اعلام کند.
برگزاری انتخابات در رباط نیز از پیش در برنامه هفتادوهفتمین کنگره فیفا قرار گرفته بود. این رویداد یکی از مهمترین گردهماییهای مدیریتی فوتبال جهان در سال آینده خواهد بود و نتیجه آن بر سیاستهای کلان سازمان در دوره بعد تأثیر میگذارد.
فیلیپ دیالو کیست؟ رئیس فوتبال فرانسه با حمایت اروپا وارد رقابت شد
فیلیپ دیالو، مدیر ۶۳ ساله فرانسوی، از سال ۲۰۲۳ ریاست فدراسیون فوتبال فرانسه را بر عهده دارد و سابقه فعالیت در ساختار مدیریتی فوتبال اروپا را نیز در کارنامه ثبت کرده است.
او روز دوشنبه ۱۶ نوامبر با حمایت اتحادیه فوتبال اروپا و فدراسیونهای حاضر در نهادهای اجرایی آن، نامزدی خود را اعلام کرد.
اتحادیه فوتبال اروپا در بیانیه خود بر ضرورت بازسازی اعتماد، تقویت شفافیت و افزایش همکاری میان فیفا و فدراسیونهای عضو تأکید کرد. دیالو نیز خواستار توجه بیشتر به توسعه فوتبال در مناطق مختلف جهان شده است.
حمایت اعلامشده از سوی مقامهای اروپایی، یکی از مهمترین ویژگیهای نامزدی دیالو محسوب میشود. با این حال، باید میان موضع نهادهای مدیریتی یوفا و رأی مستقل فدراسیونهای ملی در انتخابات فیفا تفاوت گذاشت.
کوزو تاشیما کیست؟ نامزد ژاپنی برای ریاست فوتبال جهان
کوزو تاشیما، مدیر ۶۸ ساله ژاپنی، پیشتر بازیکن تیم ملی ژاپن بوده و سابقه مربیگری تیمهای پایه این کشور را دارد.
او بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ رئیس فدراسیون فوتبال ژاپن بود و اکنون بهعنوان رئیس افتخاری این فدراسیون فعالیت میکند.
تاشیما از سال ۲۰۱۵ در ساختار تصمیمگیری فیفا حضور داشته و اکنون نخستین نامزد ژاپنی ریاست این نهاد محسوب میشود.
او شفافیت مدیریتی و تقویت ساختار حکمرانی را از اولویتهای خود معرفی کرده و با دریافت حمایت لازم از پنج فدراسیون عضو، درخواست نامزدی خود را ثبت کرده است.
حضور تاشیما از این منظر اهمیت دارد که دیدگاههای مدیریتی فوتبال آسیا را نیز به رقابت ریاست فیفا وارد میکند. البته حمایت رسمی رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا از اینفانتینو نشان میدهد موضع مدیران این قاره درباره انتخابات یکسان نیست.
چرا رامون وگا از فهرست انتخابات فیفا کنار گذاشته شد؟
رامون وگا، مدافع سابق تیم ملی سوئیس و باشگاه تاتنهام انگلیس، پیشتر اعلام کرده بود قصد دارد در انتخابات ریاست فیفا حضور پیدا کند.
با این حال، نام این بازیکن سابق در اطلاعیه رسمی روز پنجشنبه دیده نمیشود.
بر اساس مقررات فیفا، هر نامزد برای ثبت درخواست باید دستکم حمایت کتبی پنج فدراسیون عضو را دریافت کند. روزنامه گاردین گزارش داده که وگا نتوانسته این حداقل حمایت را به دست آورد.
با این حال، فیفا در بیانیه خود توضیح جداگانهای درباره دلیل ثبت نشدن نام وگا ارائه نکرده است. بنابراین علت اعلامشده درباره او به گزارش رسانهای مربوط میشود.
غیبت وگا باعث شده رقابت ریاست فیفا فعلاً به سه نامزد محدود باشد و شمار چهرههای مستقل حاضر در انتخابات کاهش پیدا کند.
جنجال طرح تجاری فیفا؛ چرا ریاست اینفانتینو با انتقاد مواجه شد؟
یکی از مهمترین زمینههای انتخابات ۲۰۲۷، اختلافنظر درباره طرح اقتصادی موسوم به FIFA Forward Enterprise است.
این طرح در تابستان ۲۰۲۶ مطرح شد و بر اساس آن، قرار بود یک شرکت جدید برای مدیریت برخی فعالیتها و حقوق تجاری مسابقات فیفا ایجاد شود.
برآوردهای منتشرشده نشان میداد سرمایهگذاران خصوصی میتوانستند با پرداخت حدود ۴.۲ میلیارد دلار، سهمی نزدیک به ۲۰ درصد از این مجموعه اقتصادی را در اختیار بگیرند.
این پیشنهاد با انتقاد برخی کنفدراسیونها از جمله یوفا روبهرو شد. منتقدان درباره شفافیت فرآیند تصمیمگیری، میزان مشورت با اعضا و پیامدهای واگذاری بخشی از منافع تجاری مسابقات پرسشهایی مطرح کردند.
در نهایت، طرح کنار گذاشته شد. اینفانتینو نیز در نشست رسمی شورای فیفا در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ بابت اشتباهات مربوط به نحوه مدیریت و اطلاعرسانی این پروژه عذرخواهی کرد.
در همان نشست، فیفا از برنامه جایگزینی برای افزایش منابع توسعه فوتبال به ۶.۳۵ میلیارد دلار در چرخه ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ خبر داد. این برنامه همچنان به بررسی و تصویب مراحل مربوط نیاز دارد.
انتخابات ریاست فیفا چگونه برگزار میشود؟ نقش ۲۱۱ فدراسیون عضو
انتخابات ریاست فیفا برخلاف انتخابات عمومی کشورها، بر اساس آرای فدراسیونهای ملی عضو برگزار میشود.
فیفا در حال حاضر ۲۱۱ فدراسیون عضو دارد و هر فدراسیون، مستقل از جمعیت کشور یا قدرت اقتصادی فوتبال خود، یک رأی در اختیار دارد.
طبق مقررات انتخاباتی، اگر بیش از دو نامزد در انتخابات حضور داشته باشند، کسب دو سوم آرای فدراسیونهای حاضر و واجد شرایط برای پیروزی در دور نخست ضروری است.
در صورت حضور هر ۲۱۱ عضو، این حد نصاب ۱۴۱ رأی خواهد بود. اگر هیچ نامزدی به حد نصاب نرسد، روند رأیگیری با حذف نامزد دارای کمترین رأی ادامه پیدا میکند تا در نهایت رقابت میان دو نفر با معیار اکثریت ساده تعیین تکلیف شود.
این سازوکار باعث میشود روابط میان نامزدها و فدراسیونهای مناطق مختلف، بخش مهمی از فرآیند انتخابات باشد.
در عین حال، اعلام حمایت عمومی از یک نامزد الزاماً به معنای رأی نهایی آن فدراسیون نیست؛ زیرا انتخابات بر اساس آرای مستقل اعضا و بهصورت مخفی برگزار میشود.
حمایت کنفدراسیونها از نامزدها؛ موضع آسیا و اروپا متفاوت است
یکی از مهمترین ویژگیهای رقابت پیشرو، تفاوت دیدگاه مدیران کنفدراسیونهای قارهای است.
در اروپا، اتحادیه فوتبال اروپا از نامزدی فیلیپ دیالو حمایت کرده و برخی مدیران این قاره بهصراحت از ضرورت اصلاح ساختار مدیریتی فیفا سخن گفتهاند.
در مقابل، شیخ سلمان بن ابراهیم آلخلیفه، رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا، در ماه اکتبر از ادامه ریاست اینفانتینو حمایت کرد. پاتریس موتسپه، رئیس کنفدراسیون فوتبال آفریقا، نیز حمایت فدراسیونهای آفریقایی از او را اعلام کرده است.
با این حال، چنین موضعگیریهایی به معنای تعیین نتیجه انتخابات نیست.
ممکن است یک کنفدراسیون موضع رسمی مشخصی داشته باشد، اما فدراسیونهای عضو آن درباره انتخاب رئیس فیفا تصمیمهای متفاوتی بگیرند.
همچنین حضور تاشیما از ژاپن نشان میدهد در داخل فوتبال آسیا نیز دیدگاههای مدیریتی گوناگونی وجود دارد.
سابقه انتخابات جیانی اینفانتینو؛ نخستین رقابت پس از سال ۲۰۱۶
جیانی اینفانتینو در فوریه ۲۰۱۶ پس از پایان دوران ریاست سپ بلاتر، به ریاست فیفا رسید.
او در دور دوم رأیگیری آن انتخابات موفق شد با ۱۱۵ رأی مقابل ۸۸ رأی شیخ سلمان بن ابراهیم آلخلیفه، ریاست فوتبال جهان را به دست آورد.
اینفانتینو در انتخابات سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ بدون رقیب انتخاب شد. بنابراین انتخابات مارس ۲۰۲۷ نخستین باری خواهد بود که او پس از رسیدن به ریاست فیفا، در برابر نامزدهای دیگر قرار میگیرد.
در دوران مدیریت او، جام جهانی مردان از ۳۲ به ۴۸ تیم افزایش پیدا کرد و ساختار مسابقات جام جهانی باشگاهها نیز توسعه یافت.
حامیان این سیاستها بر افزایش فرصت حضور کشورها و باشگاههای بیشتر و رشد درآمدهای قابلتوزیع تأکید دارند. در مقابل، منتقدان درباره فشردگی تقویم مسابقات، منافع اقتصادی و نحوه مشارکت ذینفعان در تصمیمگیری پرسشهایی مطرح کردهاند.
به همین دلیل، انتخابات آینده تنها به انتخاب یک رئیس محدود نمیشود و میتواند فرصتی برای گفتوگو درباره مسیر توسعه فوتبال در سالهای آینده باشد.
آیا دیالو و تاشیما در انتخابات فیفا با یکدیگر همکاری میکنند؟
یکی از موضوعات مطرحشده در گزارشهای رسانهای، احتمال همکاری دو نامزد رقیب اینفانتینو است.
گاردین گزارش داده که دیالو و تاشیما ممکن است درباره هماهنگی مواضع یا شکل دیگری از همکاری انتخاباتی گفتوگو کنند. با این حال، هیچ توافق رسمی درباره کنارهگیری یکی از این دو نامزد به سود دیگری اعلام نشده است.
از نظر ساختار رأیگیری، حضور سه نامزد باعث میشود کسب حد نصاب در دور نخست اهمیت بیشتری پیدا کند.
در مقابل، اگر تعداد نامزدهای نهایی تغییر کند، شیوه تعیین برنده نیز بر اساس مقررات متناسب با تعداد شرکتکنندگان خواهد بود.
در شرایط فعلی، دیالو و تاشیما هر دو بهعنوان نامزدهای مستقل ثبت شدهاند و هرگونه تغییر احتمالی در وضعیت آنها نیازمند اعلام رسمی است.
آینده فیفا پس از انتخابات ۲۰۲۷؛ چه موضوعاتی در انتظار رئیس جدید است؟
رئیس منتخب فیفا در سال ۲۰۲۷ با مجموعهای از مسائل مدیریتی روبهرو خواهد بود.
چگونگی توزیع درآمدهای جام جهانی، توسعه فوتبال کشورهای عضو، حفظ شفافیت مالی، روابط با کنفدراسیونها و وضعیت تقویم مسابقات از مهمترین موضوعاتی هستند که در دوره آینده اهمیت خواهند داشت.
همچنین بحث گسترش جام جهانی ۲۰۳۰ و نگرانی اتحادیههای بازیکنان درباره افزایش تعداد مسابقات، میتواند بخشی از دستور کار مدیران آینده فوتبال جهان باشد.
در چنین شرایطی، تفاوت برنامههای نامزدها درباره اصلاح ساختار تصمیمگیری و نحوه استفاده از منابع مالی اهمیت دارد.
ارزیابی این برنامهها به انتشار جزئیات بیشتر از سوی هر سه نامزد نیاز دارد و صرف حمایت کنفدراسیونها یا سوابق مدیریتی برای قضاوت درباره نتیجه انتخابات کافی نیست.
جمعبندی؛ رقابت سهجانبه برای مهمترین صندلی فوتبال جهان
اعلام نامزدهای انتخابات ریاست فیفا در پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵، مرحله تازهای از رقابت مدیریتی فوتبال جهان را آغاز کرد.
فیلیپ دیالو از فرانسه و کوزو تاشیما از ژاپن بهعنوان دو رقیب جیانی اینفانتینو وارد فرآیند رسمی انتخابات شدهاند، در حالی که نام رامون وگا در فهرست ثبتشده فیفا وجود ندارد.
مهمترین نکته این انتخابات، بازگشت رقابت واقعی به فرآیند انتخاب رئیس فیفاست؛ اتفاقی که پس از دو دوره انتخاب بدون رقیب اینفانتینو رخ میدهد.
اکنون نامزدها باید تا ۱۸ فوریه ۲۰۲۷ مراحل نهایی بررسی صلاحیت را پشت سر بگذارند. سپس فدراسیونهای عضو در ۱۸ مارس و در کنگره رباط درباره آینده ریاست این سازمان تصمیم خواهند گرفت.
نتیجه انتخابات هنوز مشخص نیست، اما آنچه از هماکنون اهمیت دارد، بحث درباره شفافیت مدیریتی، شیوه توزیع منابع و نقش فدراسیونهای عضو در تعیین سیاستهای آینده فوتبال جهان است.