آیا تبلیغات آزاردهنده بایا تأثیر مثبتی در کسب و کار آن دارد؟/ سهامدار موسسه کاسپین مالک بایا!

، در چند هفته اخیر حضور سیامک انصاری به عنوان شخص مجری تبلیغ بایا به یکی از تکراری‌ترین صحنه‌هایی که در تلویزیون شاهد  آن هستیم تبدیل شده است. اما داستان فروشگاه اینترنتی بایا چیست؟ چرا یک مجموعه اینترنتی باید به چنین تبلیغات گسترده‌ای برای تبلیغ کسب و کار خود نیاز داشته باشد؟ هزینه این تبلیغات از کجا تأمین می‌شود و آیا در نهایت نتیجه مطلوب از این تبلیغات حاصل می‌شود؟ در این مقاله سعی داریم تا به این سوالات پاسخ دهیم. پس با ادامه مطلب همراه ما باشید.

بایا متعلق به چه کسی است؟

فروشگاه اینترنتی بایا زیرمجموعه شرکت دانش پارسیان است که در ماه شهریور سال 1382 توسط "ابراهیم ابراهیم بای سلامی" و "علیرضا شفقی" راه‌اندازی شد. این شرکت برای برخی از وزارتخانه‌ها، بانک‌ها و سازمان‌های دولتی چندین پروژه اجرا کرده و از این راه به بخش بزرگی از داده‌های کلان کشور نیز دسترسی پیدا کرده است.

ابراهیم ابراهیم بای سلامی عضوی از خانواده ابراهیم بای سلامی است که اصالت آنها به خواف، شهرستانی در جنوب خراسان رضوی برمی‌گردد. این خانواده تا به امروز شرکت‌های زیادی با عناوین و کاربری‌های مختلفی ثبت کرده است و به نقل شرق برخی از اعضای این خانواده سمت‌های دولتی و اجرایی نیز دارند. باتوجه به شواهد موجود این افراد (غلام‌حیدر، علی، وحیدرضا و امید ابراهیم بای سلامی) ارتباط نسبی با مدیر مجموعه بایا داشته و از نزدیکان ابراهیم ابراهیم بای سلامی به حساب می‌آیند. حتی حکایت از نسبت برادری برخی از آنها با وی می‌شود.

غلام‌حیدر ابراهیم بای سلامی که یکی از اعضای این خانواده نماینده دوره پنجم و ششم محلس بوده و پس از روی کار آمدن دولت یازدهم و دوازهم در سمت‌های دولتی قرار گرفته است. او مدتی به عنوان مدیرعامل هلدینگ سازمان تأمین اجتماعی مشغول به کار بود.

علی ابراهیم بای سلامی عضو دیگر این خانواده است که در سال‌های گذشته نام او را در پرونده موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز دیده بودیم. امیرحسین آزاد متهم ردیف اول پرونده موسسات اعتباری البرز ایرانیان، ولیعصر، فردوسی و آرمان که به 25 سال حبس محکوم شده، گفته بود که علی ابراهیم بای سلامی که از نام مؤسسه البرز ایرانیان سوء استفاده کرده است.

هرچند که این عضو خانواده حالا باقرار وثیقه 6 هزار میلیارد تومانی در بازداشت به سر می‌برد، اما نقش او در بحران موسسه‌های مالی در سال‌های اخیر بسیار پررنگ بوده است. در زمانی که او مدیرکل تعاون استان خراسان بود، مجوز تأسیس تعاونی اعتبار فرشتگان، امید جلین (فردوسی)، بدر توس و ... صادر شد. موسساتی که برخی از آنها مانند فرودسی و فرشتگان بدلیل ورشکستگی، امکان بازپرداخت پول سپرده‌گذاران را نداشتند. بانک مرکزی در نهایت این دو موسسه را با موسسه اعتباری کاسپین ادغام کرد، اما نکته تأمل برانگیز ماجرا حضور نام علی ابراهیم بای سلامی و نزدیکانش از جمله ابراهیم ابراهیم علی سلام (موسس بایا) در میان سهامداران موسسه کاسپین است.

چه نهادی ناظر بر فعالیت بایا است؟

با بررسی جوانب کار مشاهده می‌کنیم که ابهامات زیادی پیرامون فعالیت پلتفرم بایا وجود دارد. ضررهایی که سپرده‌گذاران موسسات مالی ورشکسته در طول این سال‌ها متحمل شده‌اند، نگرانی‌ها پیرامون فعالیت سهامداران این موسسات در پلتفرم‌های دیگر را بالا برده است. حتی شروع فعالیت بایا و نوع تبلیغات آن نیز نه تنها نتوانسته دید مثبتی برای مخاطبان به ارمغان آورد، بلکه آنها را به شدت نگران نیز کرده است.

نکته نخست: در حال حاضر مشخص نیست که پلتفرم بایا فقط یک کسب و کار B2B (تجارت با تجارت) و یا B2C (تجارت با مشتری) بوده و یا قرار است برنامه‌های بزرگتری داشته باشد.

نکته دوم: این مجموعه با چه پیوست امنیتی و مجوزی اقدام به جمع‎آوری اطلاعات تولیدکنندگان کالا و ارائه‌دهندگان خدمات در سراسر کشور کرده است و آیا نیاز است که جزئی‌ترین اطلاعات مالکان تا کلی‌ترین اطلاعات کسب و کارها در اختیار این پلتفرم باشد؟

نکته سوم: برای ثبت‌نام اولیه هر فرد باید رقم 300 هزار تومان بابت هزینه ارزیابی و بررسی مدارک پرداخت شود. هرچند که با تخفیف 50 درصدی شروع کار، این رقم حالا نصف شده، اما مشخص نیست که این هزینه سرسام‌آور در تعداد بالا قرار است صرف چه کاری شود.

نکته چهارم: با سرمایه ثبت شده 2 میلیارد تومانی، آیا این شرکت توان بازپرداخت خسارت‌های احتمالی به مردم را دارد؟

نکته پنجم: هزینه‌ای که بایا برای یک ماه تبلیغات در صداوسیما داشته رقم سرسام‌آوری است. پخش 3240 ثانیه آگهی در روز معادل روزانه 19 میلیارد و 440 میلیون تومان بوده که در ماه به 583 میلیارد و 200 میلیون تومان خواهد رسید. این رقم نجومی تناقص مشهودی با میزان سرمایه ثبت شده شرکت دارد و مشخص نیست که از چه منبعی تأمین می‌شود.

نکته پایانی: کلامی با صداوسیما

بدون شک پخش این حجم بالا از تبلیغات برای صداوسیما درآمد بسیار بسیار بالایی به ارمغان آورده است. اما تلویزیون ملی در قبال آنچه که برای بینندگان خود نمایش می‌دهد، مسئولیت دارد. باوجود آنکه این سبک از تبلیغات می‌تواند به شناخته شدن نام بایا در میان مردم کمک کند،  واضح است که مورد رضایت بینندگان صداوسیما نیست و به نوعی شهرت از نوع تبلیغ منفی به حساب می‌آید. چنین تبلیغاتی نه تنها سطح کیفیت برنامه‌های صداوسیما را پایین می‌آورد، بلکه باعث دلزدگی کاربران از رسانه ملی و روی آوردن به رسانه‌های بیگانه نیز خواهد شد.

از طرف دیگر ابهامات بسیاری در رابطه با فعالیت سایت خرید و فروش اینترنتی بایا وجود دارد و به نوعی حقانیت این مجموعه هنوز به اثبات نرسیده است. در اختیار دادن ظرفیت رسانه ملی برای چنین پلتفرمی می‌تواند آسیب و ضررهای غیرقابل جبرانی به همراه داشته باشد. از همین رو، بهتر است مدیران صداوسیما پیش از آنکه شرایط نامساعد شود، جوانب کار را در نظر داشته باشند.