تخلیه و استفاده بهینه از پساب آب شیرین کن
در شرایط ناگوار منابع آبی که بر کشور ما حاکم است، استفاده از دستگاه آب شیرین کن برای تصفیه آب و تبدیل آن به آبی برای نوشیدن و کشاورزی تنها راه گذر از این بحران است. دستگاههای تصفیه آب صنعتی، کشاورزی، دامداری، دریایی و حتی خانگی بهترین روش برای تهیه آب شیرین است که یکی از مسائل اساسی در استفاده از این دستگاهها، مدیریت پساب آب شیرین کن است. در این نوشتار به بررسی استفاده از پساب آب شیرین کنها میپردازیم.
خشکسالی، عدم مدیریت بر منابع آبی و مشکلات ناشی از آن
یکی از این روشهای مدیریت بحران آب، استفاده امکانات و ابزارهایی مانند آب شیرین کن صنعتی به منظور شیرین نمودن آب یا تصفیه آب صنعتی است. اگر در این مسیر بتوان عملکرد صحیح و مناسبی داشت، میتوان تا حدودی برخی از مشکلات کمبود آب را برطرف ساخت. البته به لحاظ اینکه آب شیرین کن صنعتی پساب تولید میکند، میبایست درباره زیرساختها برای هدایت و بهرهوری از پساب تولیدی از دستگاههای آب شیرین کن تدابیر لازم اندیشیده شود. شرکت سپاهان پالایش با کارشناسان مجرب در این حوزه به اجرا و نصب انواع دستگاه تصفیه آب صنعتی در اصفهان و سایر مناطق کشور میپردازند. برای اطلاع از قیمت دستگاه تصفیه آب و شرایط نصب و راه اندازی از طریق وب سایت مجموعه اقدام نمایید.

بحران کمبود آب و نیاز به تصفیه آب صنعتی
با توجه به تحقیقات صورت گرفته، ذخائر آب جهان در حدود 305/1 میلیارد کیلومتر مکعب است. از این میزان 97 درصد آب دریاها (آبهای شور) و 3 درصد آبهای شیرین تشکیل میدهند. نکته قابل توجه اینکه 7/68 درصد آبهای شیرین نیز به صورت یخچالهای طبیعی و دائمی بوده که عمدتاً در قطب شمال و جنوب و برخی از کشورهای دنیا نظیر روسیه قرار دارند. از 3/31 درصد آب شیرین باقیمانده تنها 9/0 آبهای سطحی بوده و قابلیت استفاده دارند. زیرا 1/30 درصد آبهای شیرین دنیا در لایههای زیرین سطح زمین قرار دارد و برای بهرهبرداری از آن میبایست هزینه زیادی صرف کرد.
از همه مهمتر اینکه از میزان 9/0 آب قابل استفاده در دنیا مقداری زیادی به دلیل عدم صرفهجویی و برنامه منظم در اکثر کشورها به خصوص در کشور عزیزمان ایران به هدر میرود.
یکی از نیازهای ضروری جامعه بشری در سالهای اخیر وجود یک سیستم به روز و مدرن در حیطه شیرین سازی آب است. البته باید توجه داشت که با استفاده بهینه از پساب آب شیرین کنها میتوان درصد تولید آب شیرین را نسبت به گذشته افزایش داد.
اهمیت بهرهوری از پساب آب شیرین کن صنعتی
ایران به دلیل داشتن اقلیم گرم، خشک و بیابانی و همینطور جمعیت بالا نسبت به سایر کشورهای حوزه خلیج فارس و خاورمیانه، در زمینه خشکسالی با مشکل اساسی مواجه شده است. در مجموعههای صنعتی آب شیرین کن بستر مناسبی برای شیرینسازی این مایع حیاتی فراهم گردیده است. البته یک مشکل بزرگی که در این زمینه وجود دارد؛ هدر رفتن پساب ناشی از فرآیند شیرین کردن آب است. از آنجایی که هدف از راه اندازی این مجموعهها و تصفیه خانهها جلوگیری از هدر رفتن آب و کمک به افزایش آب شیرین است؛ میبایست با برنامه ریزی دقیق و ایجاد زیرساخت های مناسب بهترین زمینه را برای جلوگیری از هدر رفت پساب آب شیرین کنها فراهم کرد. پسابهای تولید شده بدون هیچ استفادهای از تصفیه خانهها خارج شده و آثار نامطلوب زیست محیطی به دنبال دارند. تا جایی که در اکثر شرکتها و مجموعههای صنعتی تصفیه آب شاهد این آثار مخرب و نامطلوب هستیم. در صورتی که میتوان با فرآیند گند زدایی، نمک زنی و تصفیه مجدد با استفاده از دستگاه و تجهیزات مجهز از این پسابها استفاده بهینه نموده و از هدر رفتن آنها جلوگیری کرد.

روشهای بهرهبرداری از پساب آب شیرین کن صنعتی
با توجه به مضررات پسابها، در مجموعههای آب شیرین کن با بررسی و ارزیابی پساب ناشی از فرآیند شیرین سازی آب، به روش اسمز معکوس پساب تولید شده را تصفیه میکنند. بدین صورت که پساب تولیدی به مخازن ذخیره تعبیه شده در مسیر خروج پساب وارد میشوند و پس از گندزدایی مجدد، وارد شبکه توزیع میگردد. البته در این فرآیند از دستگاههای پیشرفتهتر بهره گرفته شده است. زیرا میزان املاح و مواد مضر در پساب تولید شده از آبی که در جریان شیرین سازی قرار گرفته، بیشتر است. به همین دلیل در مسیر تصفیه و بهره برداری از پساب تولید شده بیشترین حساسیت و دقت به خرج داده میشود.
در زمان تصفیه مجدد و بهره برداری از پساب ناشی از فرآیند شیرین نمودن آب علاوه بر استفاده از تجهیزات و دستگاههای دقیق، باید از آزمایشگاههای سنجش و تشخیص مجهز و افراد مجرب بهره گرفته شود. تنها در این صورت میتوان با تصفیه پساب تولیدی، به نتیجه مطلوب و آبی با کمترین املاح و مواد مضر دست پیدا کرد.
روشهای دفع پساب خروجی تصفیهخانه آب شیرین کن
پس از تصفیه و فرآیند گندزایی از پساب تولید شده، میبایست پساب باقیمانده از تصفیهخانه خارج شود. در حالت کلی به روشهای زیر دفع پساب خروجی صورت میگیرد:
- روش تخلیه به آبهای سطحی
این روش معمولاً در محلهای نزدیک به اقیانوس، دریا یا رودخانه صورت میگیرد؛ بنابراین باتوجهبه اینکه اکثر شهرهای کشورمان به مناطق آبهای سطحی دسترسی ندارد، عملاً نمیتوان از این روش استفاده کرد. از این مقوله که بگذریم، ورود پساب ناشی از تصفیه آب به دریا و رودخانه میتواند سبب آلودگی آن و به خطر افتادن جان افراد و جانداران آبی شود؛ بنابراین در صورت استفاده از این روش باید همه گزینههای بهداشتی، زیست محیطی و اقتصادی مدنظر قرار گیرد.
- تخلیه به شبکه فاضلاب
در این روش با استفاده از شبکههای زیرزمینی فاضلاب، پساب تولید شده به درون فاضلاب ریخته شده و از منطقه خارج میشود. این روش نیز به دلیل عدم وجود شبکه فاضلاب در برخی از مناطق قابلیت اجرا ندارد.
- تخلیه به چاههای عمیق
در برخی مناطق و کشورها به منظور دفع پساب خروجی تصفیه خانهها چاههای عمیقی حفر نموده و پسابها را درون آن میریزند. با توجه به قوانین وضع شده توسط سازمان بهداشت جهانی، عمق این چاهها میبایست بیش از 200 متر باشد. در صورتی که در ایران عمق چاهها بین 40 تا 150 متر است؛ بنابراین در حالت کلی استفاده از این روش درست به نظر نمیرسد و در صورت حفر چاه باید تا عمق استاندارد پیش رفت.
- استفاده جهت مصارف کشاورزی و آبیاری
با توجه به شور بودن پساب تولیدی تصفیهخانههای آب میتوان از آن برای آبیاری مزارع گندم، جو، پسته و دیگر محصولات شور پسند استفاده کرد. البته این کار مستلزم رعایت اصول و نظارت مستقیم مهندسین کشاورزی است. زیرا قبل از استفاده از پساب باید درصد مواد مضر و دیگر املاح آن مورد آزمایش و بررسی قرار گیرد.
در برخی از تصفیه خانه با روشهای دیگر نظیر تخلیه به استخر تبخیری، استفاده از سیستم تقطیر خورشیدی و بررسی تصفیه مجدد (بازچرخانی مجدد) استفاده میشود.

کاربرد پساب تصفیه شده آب شیرین کنها
1- استفاده شهری: آبیاری فضای سبز، امکانات ورزشی، باغهای خصوصی، شستشوی ماشین
2- استفاده کشاورزی: کشت هیدروپونیک، پرورش آبزیان، گلخانهها، صنعت نوشیدنی
3- استفاده تفریحی: آبیاری زمینهای گلف، تفریحات آبی
4- استفاده صنعتی: سیستمهای خنککننده، برجهای خنک کننده، ساخت بتن
5- استفاده زیست محیطی: تغذیه آبخوانها، مردابها، باتلاقها
6- استفاده شرب: تقویت منابع آبهای آشامیدنی سطحی، تغذیه آبخوان جهت استفاده آب شرب