کدام محصولات فولادی در ساختمان سازی کاربرد دارد
محصولات فولادی (میلگرد، تیرآهن، ورق، لوله) مورد استفاده در صنایع مختلف بهویژه ساختمان را اغلب با نام مقاطع فولادی میشناسیم. این تولیدات که با ترکیب دقیق آهن بهعنوان فلز پایه و دیگر عناصر فلزی یا غیر فلزی ساخته میشوند به آلیاژ معروف بوده و با خواص فیزیکی و شیمیایی متنوع کاربردهای وسیع و گوناگونی در صنعت دارند.
صنعت ساختمان از صنایع بزرگی است که بیشترین کاربرد انواع این مقاطع در آن صورت گرفته و نقش مهمی در قیمتگذاری ساختمان بهویژه در بخش مسکن دارد. بهطوریکه با نوسانات قیمت برخی از این مقاطع فولادی نظیر تیرآهن و میلگرد، قیمت مسکن نیز دچار نوسان میشود.
در مطلب پیش رو به بررسی این محصولات فولادی (میلگرد، تیرآهن، ورق، لوله) و تنوع و میزان کاربرد آنها در صنعت ساختمان میپردازیم.
با ما همراه شوید.
محصولات فولادی و انواع مقاطع فولادی در ساختمان سازی
ولاد آلیاژی مهم است که پایه و اساس پیشرفت بسیاری از صنایع در دنیا بر آن گذاشته شده و دنیای کنونی ما را شکل داده است.
از مرحله استخراج و خلوص سنگ آهن تا ترکیب آن با دیگر عناصر برای ساخت فولاد و پس از آن تولید مقاطع فولادی گوناگون همه بخشی از این صنایع عظیم بهشمار میآیند.
در مروری کوتاه انواع محصولات فولادی بر اساس شکل به این ترتیب دستهبندی میشوند:
- مقاطع ناودانی
- مقاطع زاویهدار
- مقاطع نبشی
- مقاطع قوطی
- مقاطع لوله
- مقاطع T شکل
- مقاطع I شکل
- مقاطع تخت
- مقاطع صفحهای
- صفحات فلزی
- انواع ورق آجدار
- انواع میلگرد
انواع میلگرد شامل نمونههایی با مقطع دایرهای، میلگرد حرارتی، میلگرد فولادی معمولی، میلگردهای جوش یا شبکهای و میلگرد آجدار با مقاومت بالا یا HYSD بوده و بیشترین کاربرد را در ساختمان سازی داراست.

کدام مقاطع فولادی بیشترین استفاده را دارد
با آنکه محصولات فولادی در قالب انواع مقاطع فولادی تولید و در صنایع مختلف به کار گرفته میشوند، اما وابستگی صنایع ساختمان سازی به این تولیدات بیشتر بوده و بخش مهمی از آن را تشکیل میدهند.
اگر بخواهیم پرمصرفترین مقاطع فولادی را در این صنعت نام ببریم، باید به نوع کاربرد آنها نیز نیم نگاهی داشته باشیم.
اسکلت ساختمان بهعنوان بخش مهم و شالوده هر بنا بیش از هر مورد دیگری از محصولات فولادی تهیه میشود. در این بخش میلگرد و تیرآهن بهترتیب بیشترین متریال مصرفی بوده و بالاترین آمار را به خود اختصاص میدهد. میلگرد بهویژه در نوع آجدار، با افزایش چشمگیر مقاومت کششی به ساخت بناهایی مقاوم و پایدار در برابر عوامل فیزیکی و بلایای طبیعی نظیر سیل و زلزله کمک کرده و اساس ساخت بناهای مدرن امروزی است.
تیرآهن نیز در انواع مختلف پس از میلگرد و در ساختمانهایی با اسکلت فلزی کاربرد دارد. تا جایی که امروزه هیچ بنای مدرنی را بدون این مقطع فولادی نمیتوان یافت.
پس از این دو مورد قوطی پروفیل بیشترین آمار مصرف را در ساختمان سازی به خود تعلق میدهد. انواع قوطی پروفیل به دو روش نورد گرم از شمش فولاد و نیز به روش نورد سرد از ورقهای فولاد تهیه میشود. نرخ این مقطع فولادی بسته به مراحل ساخت، تجهیزات به کار رفته در ساخت و نیز قیمت ماده اولیه یعنی شمش و ورقهای فولاد داد و با نوسان آن تغییر میکند.

کدام نوع از میلگرد در ساختمان سازی استفاده میشود
پرکاربردترین محصولات فولادی در صنعت ساختمان سازی میلگردها می باشند. میلگردها در دو نوع میلگرد ساده و میلگرد آجدار در استانداردهای A1، A2، A3 و A4 به منظور افزایش مقاومت کششی بتن در اسکلت های بتنی کاربرد دارند. در عصر حاضر از محصولات فولادی در صنایع مختلفی استفاده می شود. به میلگردی که بدون آج باشد، میلگرد ساده می گویند. در مقابل به نوعی از فولاد تغییر شکل یافته با استحکام بالا که دارای برآمدگی هایی به نام آج در سطح خود است، میلگرد آجدار می گویند.
میلگردها دارای تنوع بالایی هستند و در انواع ساده و آجدار، حرارتی و فولادی و... ساخته میشوند. هدف از کاربرد میلگرد در ساختمان ایجاد تماس با بتن و بالا بردن مقاومت کششی و در نتیجه ساختن بناهای مستحکم است.
در این میان انواع میلگرد آجدار بهدلیل تولید اصطکاک بالاتر با بتن، در این مورد کاربردهای بیشتری دارند.
میلگردهای A2، A3 و A4 در دسته میلگردهای آجدار قرار دارند که هر کدام از آن ها را می توان طبق ظاهر و سایز از یکدیگر تشخیص داد. به طوری که میلگردهای A2 و A3 دارای آج های جناغی بوده و میلگردهای A4 دارای آج های مرکبی اند. همینطور از نظر سختی نیز تفاوت هایی دارند. میلگردهای A2 و A3 دارای سختی متوسط و میلگرد A4 از سختی و مقاومت بالاتری نسبت به همه میلگردها برخوردار است.
کدام نوع از تیرآهن در ساختمان سازی استفاده میشود
وظیفه اصلی تیرآهن بهعنوان یکی از محصولات فولادی، تحمل و انتقال بارهای وارده به ساختمان است. دو نوع اصلی تیرآهن شامل مدل هاش و معمولی بوده که هر یک از بال و جان ساخته میشوند. ساخت کارخانهای تیرآهن آن را از خطاهای انسانی مصون کرده و آن را به دومین ملزومات پرکاربرد در ساختمان تبدیل کرده است.
در میان انواع تیرآهن نمونه بال پهن که به شکل حرف H انگلیسی است دارای مقاومت بالاتری نسبت به دیگر نمونههاست. از این نوع تیرآهن در ساختمانهای ضد زلزله، و بلند مرتبه استفادههای زیادی میشود. این نوع تیرآهن همچنین بهعنوان ستون حامل در ساختمان کاربرد دارد.
تیرآهن IPE رایج ترین و پرطرفدارترین تیرآهن در ایران محسوب می شود. از پرکاربردترین انواع تیرآهن می توان به تیرآهن در سایزهای ۱۶، ۱۴ و ۱۸ اشاره نمود.
استفاده از تیرآهنهای لانه زنبوری نیز برای سازههای ساختمانی سبک استفادههای فراوانی میشود.
قیمت تیرآهن یک عامل بسیار تعیین کننده در تعیین هزینه های هر پروژه ساختمانی می باشد. تیرآهن ها در بازار به صورت شاخه ای و کیلویی موجود می باشند و عوامل زیادی در تعیین قیمت آن ها تاثیرگذار است. همواره نوسانات بازار ارز و میزان عرضه و تقاضا از مهم ترین عوامل در تعیین قیمت روز تیرآهن ها می باشند. به خاطر داشته باشید که انتخاب کارخانه مناسب برای خرید تیرآهن می تواند گزینه های مناسب تری را پیش روی شما قرار دهد.
کدام نوع از ورق در ساختمان سازی استفاده میشود
ورقهای فولادی از موارد کاربردی در ساختمان هستند که در تنوع بالا و اغلب در کارخانجات داخلی تولید میشوند.
انواع ورقهای فولادی شامل ورق رنگی، ورق گالوانیزه، ورق سیاه، ورق روغنی، ورق اسیدشویی و ورق قلع اندود بوده که هر یک بسته به خواصی که دارد دارای کاربردهای مختلفی است. ورق سیاه و روغنی از موارد مصرفی در ساختمان هستند.
انواع ورق سیاه در فونداسیون ورقهای روغنی، انواع گالوانیزه و رنگی بهدلیل ظاهر بهتر و خواص مقاومی که در برابر اکسیده شدن دارد، در بخشهای نما و ظاهری ساختمان بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
ورق رنگی که خود نمونهای از گالوانیزه است در پوشش سطحی بخشهای فوقانی و سقفهای سبک کاربرد دارد.
ورق فولادی از مهمترین انواع ورق فلزی مورد استفاده در صنعت و ساختمان است. کاربرد وسیع این متریال در کنار دیگر فلزات ورقه شده نظیر ورق آهن، ورق سیاه، ورق گالوانیزه، ورق روغنی، ورق اسیدشویی، ورق رنگی، ورق عرشه فولادی و دیگر انواع این تولیدات توانسته طی سالها به صنایع ساختمانی و فلزی رونق زیادی ببخشد.
ورق آهنی به دو صورت رول و شیت در ضخامت ها و طول های متفاوتی در بازار موجود هستند. معمولا ورق های فولادی به دو صورت نورد گرم و سرد با آلیاژهای مختلفی تولید می گردند که همین امر مسبب استفاده فراوان آن ها در صنایع مختلف شده است.
کدام نوع از لوله در ساختمان سازی استفاده میشود
متریال لوله در میان مقاطع فولادی، کاربردهای وسیعی در ساختمانسازی و تاسیسات وابسته به آن دارد. نیاز به لولهکشی در ساختمان بهویژه در بخش مسکن کاربردهای انواع لوله را در سالهای اخیر بهشدت افزایش داده است. برخی از موارد پرکاربرد لولهها در ساختمان عبارتند از:
لولهکشی آب گرم و سرد، لولهکشی شوفاژ و پکیج، لولهکشی گاز و لولهکشی فاضلاب و دیگر نمونهها که در این بخش از صنعت کاربرد دارند. البته باید توجه داشت که این تنوع از لولهها خود دارای زیرشاخههایی بوده و هر یک از این موارد باید با توجه به مکان و موقعیت استفاده باید با ویژگیهای خاص انتخاب شوند.
لوله مقاطع دایره ای شکل، بلند و توخالی هستند که برای اهداف مختلفی استفاده می شوند. لوله های فولادی را می توان از مواد اولیه مختلفی مانند آهن، کربن، منگنز، وانادیوم و غیره ساخت. لوله ها با دو روش مجزا به عنوان لوله درزدار یا بدون درز تولید می شوند. تفاوت در ابعاد، ضخامت ها و اشکال مختلف لوله، تنوع آن ها را در استفاده های مختلف افزایش می دهد.
لوله نیز مانند مقاطع فولادی دیگر انواع مختلفی دارد که هر کدارم از این نوع لوله ها در صنایع و ساخت و ساز همچنین در ساختمان سازی استفاده میشود از انواع لوله میتوان به لوله مبلی، لوله داربستی، لوله صنعتی، لوله مانیسمان و لوله جدار چاه اشاره کرد
قیمت آهن آلات چه تاثیری بر ساخت و ساز دارد؟
با توجه به کاربرد وسیع انواع آهنآلات و مقاطع فولادی در ساختمانسازی، قیمت این مقاطع تاثیر زیادی بر نرخ ساخت و ساز دارد. برای مثال نوسانات قیمت میلگرد و تیرآهن تاثیرات عمیقی بر قیمت ساختمان سازی داشته و آن را تحتتاثیر قرار میدهد.
بروز کمبود در تامین این تجهیزات ساختمانی نیز اغلب به بالا رفتن قیمت ساختمان منجر شده و تاثیراتی در این مورد به جای میگذارد.
سخن آخر
محصولات فولادی (میلگرد، تیرآهن، ورق، لوله) و مقاطع فلزی مورد استفاده در ساختمان سازی کاربردهای وسیعی داشته و از اسکلت و فونداسیون تا سقف و نمای سازه مورد استفاده قرار میگیرند.
این موضوع بهشکل کاملا تخصصی و با در نظر گرفتن موارد کاربردی و الزامات ساخت و ساز انجام شده و توسط مهندسین رشتههای مربوطه و کارفرمایان و دستاندرکاران هدایت میشود.
با شناسایی این ملزومات فلزی و استفاده بهینه از آنها میتوان ساختمانهایی بادوام، مستحکم و دارای اصول و مشخصات فنی ساخت.
منبع : بخشی از این متن برگرفته از سایت آهن ملل (https://ahanmelal.com) است.