ترافیک مهاجمان در پرسپولیس؛ دغدغه شیرین اوسمار و کابوس گلزنی در استقلال

لیگ برتر فوتبال ایران در مقطع حساسی از فصل به سر می‌برد؛ جایی که فاصله‌ها در جدول فشرده شده و جزئی‌ترین مؤلفه‌های فنی می‌توانند سرنوشت تیم‌ها را تغییر دهند. در چنین شرایطی، مقایسه دو تیم پرهوادار پایتخت یعنی پرسپولیس و استقلال بیش از هر زمان دیگری به کانون توجه رسانه‌ها و کارشناسان بازگشته است. نگاهی دقیق به ترکیب این دو تیم نشان می‌دهد تفاوت اصلی نه در نام مربیان خارجی‌شان، بلکه در عمق و کیفیت خط حمله رقم خورده؛ جایی که پرسپولیس با وفور گزینه روبه‌رو است و استقلال با کمبود مهاجم دست‌وپنجه نرم می‌کند.

پرسپولیس و آرامش ناشی از وفور مهاجم

اوسمار ویرا، سرمربی برزیلی پرسپولیس که از سرزمین فوتبال‌خیز آمریکای جنوبی به تهران آمده، این روزها در یکی از پرطرفدارترین تیم‌های ایران فعالیت می‌کند. بررسی اسامی مهاجمان حاضر در اردوی سرخ‌پوشان نشان می‌دهد او برخلاف بسیاری از همتایانش در لیگ، دغدغه‌ای از بابت تمام‌کنندگی ندارد. این آرامش ذهنی در حالی برای ویرا فراهم شده که تیمش در مقاطع مختلف فصل با مصدومیت و افت مقطعی برخی بازیکنان مواجه بوده، اما تنوع و تعدد گزینه‌های هجومی اجازه نداده خلأیی جدی در خط حمله ایجاد شود.

بازگشت محمد عمری به تمرینات چمنی پس از پشت سر گذاشتن دوره مصدومیت، عملاً ترافیک مهاجمان پرسپولیس را به اوج رسانده است. بازیکنی که پیش‌تر نیز به عنوان مهره‌ای تأثیرگذار در فاز هجومی شناخته می‌شد، حالا دوباره می‌تواند معادلات تاکتیکی سرمربی برزیلی را تغییر دهد و دست او را برای چرخش ترکیب بازتر کند.

فهرست پرستاره خط حمله سرخ‌ها

وقتی نام‌هایی چون علی علیپور، اوستون اورونوف، ایگور سرگیف، محمد عمری، تیوی بیفوما، محمدحسین صادقی، امین کاظمیان و امیرحسین محمودی جوان در کنار هم قرار می‌گیرند، طبیعی است که از ترافیک دلپذیر در خط حمله صحبت شود. هر یک از این بازیکنان ویژگی‌های خاص خود را دارند؛ از مهاجم شش‌دانگ و تمام‌کننده گرفته تا وینگرهای سرعتی و بازیکنان جوانی که می‌توانند با انگیزه بالا جریان بازی را تغییر دهند. چنین ترکیبی برای هر مربی نعمتی بزرگ محسوب می‌شود، چرا که امکان تطبیق با سیستم‌های مختلف و واکنش سریع به شرایط مسابقه را فراهم می‌کند.

استقلال و بحران مزمن گلزنی

در سوی دیگر پایتخت، شرایط کاملاً متفاوت است. استقلال در هفته‌های اخیر با معضل جدی گلزنی مواجه بوده؛ مشکلی که نه‌تنها روی نتایج، بلکه بر فضای روانی تیم نیز سایه انداخته است. ریکاردو ساپینتو، سرمربی پرتغالی آبی‌ها، تقریباً در تمامی نشست‌های خبری پیش و پس از مسابقات نیم‌فصل دوم، به این موضوع اشاره کرده و از کمبود مهاجم تخصصی گلایه داشته است. استفاده اجباری از محمدرضا آزادی، دوکنز نازون و سحرخیزان در خط حمله، بیش از آنکه انتخابی تاکتیکی باشد، حاصل اجبار شرایط بوده است.

کارشناسان معتقدند نبود یک مهاجم شش‌دانگ و گلزن، نه‌تنها توان هجومی استقلال را کاهش داده، بلکه باعث شده بخشی از توانایی‌های فنی ساپینتو نیز زیر سؤال برود. مربی‌ای که به فوتبال تهاجمی علاقه دارد، وقتی ابزار لازم برای اجرای ایده‌هایش را در اختیار ندارد، ناخواسته در معرض انتقاد قرار می‌گیرد.

پنجره بسته و فرصت‌های از دست‌رفته

یکی از عوامل کلیدی در تشدید بحران استقلال، بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالات زمستانی بود. در شرایطی که پرسپولیس توانست با بازگشت مصدومان و حفظ عمق ترکیب، خط حمله خود را تقویت‌شده‌تر از قبل ببیند، استقلال حتی امکان جذب یک مهاجم جدید را هم نداشت. این تفاوت مدیریتی و ساختاری، به‌وضوح در زمین مسابقه نمایان شده و فاصله دو تیم را در فاز هجومی افزایش داده است.

همین مسئله سبب شده ساپینتو با صراحت بیشتری در نشست‌های خبری از عملکرد مدیریتی باشگاه انتقاد کند. او معتقد است وقتی تیمی از ابتدایی‌ترین ابزار رقابت محروم باشد، نمی‌توان تنها مربی را مسئول نتایج دانست. انتقادهایی که به‌ویژه متوجه علی تاجرنیا و تصمیمات مدیریتی باشگاه شده و بازتاب گسترده‌ای در فضای رسانه‌ای داشته است.

تأثیر ترافیک هجومی بر تاکتیک پرسپولیس

ترافیک خط حمله برای اوسمار ویرا تنها یک مزیت عددی نیست، بلکه امکان مانور تاکتیکی گسترده‌ای را فراهم می‌کند. او می‌تواند بسته به نوع حریف، از مهاجمان سرعتی برای ضدحمله استفاده کند یا با به‌کارگیری مهاجمان قدرتی، فشار مستمر روی خط دفاع حریف وارد سازد. این تنوع تاکتیکی باعث شده پرسپولیس حتی در روزهایی که میانه میدانش تحت فشار است، همچنان خطرناک به نظر برسد.

در مقابل، استقلال اغلب مجبور است با الگوی مشخص و قابل پیش‌بینی بازی کند؛ الگویی که مدافعان حریف به‌سرعت با آن تطبیق پیدا می‌کنند. نتیجه چنین وضعیتی، کاهش موقعیت‌های گل و افزایش فشار روانی روی بازیکنان هجومی است.

مقایسه دو مربی در آینه امکانات

مقایسه عملکرد اوسمار ویرا و ریکاردو ساپینتو بدون در نظر گرفتن امکانات در اختیارشان، قیاسی ناعادلانه خواهد بود. سرمربی برزیلی پرسپولیس با وجود انتظارات بالا، دست‌کم از نظر نیروی انسانی در خط حمله کمبودی احساس نمی‌کند. اما ساپینتو مجبور است با ترکیبی محدود، پاسخگوی توقعات هوادارانی باشد که همیشه از تیم‌شان فوتبال هجومی و گل‌های پرشمار می‌خواهند.

این تفاوت شرایط، نقش مدیریت باشگاه‌ها را پررنگ‌تر از همیشه نشان می‌دهد؛ جایی که تصمیمات خارج از زمین می‌توانند سرنوشت رقابت داخل زمین را رقم بزنند.

جمع‌بندی

آنچه امروز در مقایسه پرسپولیس و استقلال به چشم می‌آید، فراتر از یک اختلاف فنی ساده است. ترافیک مهاجمان در پرسپولیس، دغدغه‌ای شیرین برای اوسمار ویرا ساخته و دست او را برای اجرای ایده‌های متنوع باز گذاشته است. در مقابل، فقر گلزنی استقلال و محدودیت‌های نقل‌وانتقالاتی، ریکاردو ساپینتو را در موقعیتی دشوار قرار داده که حتی توانایی‌های فنی‌اش نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. این دوگانه پایتخت، تصویری روشن از اهمیت برنامه‌ریزی، مدیریت و عمق ترکیب در فوتبال حرفه‌ای ارائه می‌دهد؛ عواملی که گاه بیش از نام مربیان و ستاره‌ها، نتیجه نهایی را تعیین می‌کنند.