روایت تازه ابوالفضل صفری از پشتپرده «موقعیت مهدی»؛ از تغییر نام سریال تا جدال بر سر تهیهکنندگی
حضور ابوالفضل صفری در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر، تنها به نمایش و معرفی فیلم تازهاش «رقص باد» محدود نماند. این تهیهکننده باسابقه که با حمایت از یک کارگردان فیلماولی به نام جواد حسینی به فجر آمده بود، در نشست خبری این فیلم در پردیس سینما گالری ملت، به پرسشی بازگشت که چهار سال است در فضای سینمای ایران مطرح میشود؛ جدال و اختلافی که از پروژه «موقعیت مهدی» آغاز شد و همچنان بهعنوان یکی از پرحاشیهترین پروندههای سینمای دفاع مقدس از آن یاد میشود. صفری اینبار نه در قالب مصاحبهای پراکنده، بلکه در فضای رسمی جشنواره، روایت خود از ماجرا را با جزئیات بیشتری بیان کرد؛ روایتی که ابعاد تازهای از شکلگیری، توقف و تغییر مالکیت معنوی و اجرایی این پروژه را پیش چشم اهالی رسانه گذاشت.
بازگشت یک اختلاف قدیمی به متن جشنواره
جدال میان ابوالفضل صفری از یک سو و هادی حجازیفر و حبیب والینژاد از سوی دیگر، نخستینبار در بهمن ۱۴۰۰ و همزمان با اولین نمایش «موقعیت مهدی» در چهلمین جشنواره فیلم فجر علنی شد. فیلمی که به نویسندگی، کارگردانی و بازی هادی حجازیفر در بخش سودای سیمرغ حضور داشت و بهسرعت به یکی از آثار بحثبرانگیز جشنواره تبدیل شد. صفری پس از آن جشنواره، در گفتوگوهای مختلف نسبت به روند تولید و تغییر ساختار پروژه اعتراضهایی را مطرح کرد؛ اعتراضهایی که بعدها با پخش نسخه تلویزیونی اثر در قالب مینیسریال «عاشورا» بار دیگر به سطح رسانهها بازگشت.
از «موقعیت حمید» تا «عاشورا»
صفری در نشست خبری «رقص باد» تأکید کرد آنچه امروز با نام «موقعیت مهدی» شناخته میشود، در ابتدا پروژهای سریالی با عنوان «موقعیت حمید» بوده است. به گفته او، این سریال بعدها به «عاشورا» تغییر نام داد و قرار بود در قالبی متفاوت از آنچه نهایتاً در جشنواره چهلم به نمایش درآمد، تولید شود. او یادآوری کرد که در نسخه اولیه، بهرام توکلی بهعنوان کارگردان و سجاد ابوالحسنی بهعنوان فیلمنامهنویس پروژه حضور داشتند؛ ترکیبی که نشان میداد مسیر پروژه از ابتدا با آنچه بعدها رخ داد، فاصلهای معنادار داشته است.
ورود هادی حجازیفر و آغاز تغییر مسیر
یکی از محورهای اصلی صحبتهای صفری، نقش هادی حجازیفر در تغییر تدریجی پروژه بود. او حضور حجازیفر را در ابتدا بهعنوان بازیگر توصیف کرد و از آن بهعنوان یک اشتباه تاریخی یاد کرد. به گفته صفری، این بازیگر به مرور وارد فرآیند نویسندگی و سپس کارگردانی شد و همین تغییر تدریجی، تعادل اولیه پروژه را بر هم زد. صفری توضیح داد که در چنین شرایطی، گروه تولید تصمیم گرفت پروژه را با وجود چالشها ادامه دهد و حتی شش ماه سخت و فرسایشی را پشت سر بگذارد.
توقف ناگهانی و بحران تولید
روایت صفری از مقطع توقف پروژه، بخش قابلتوجهی از صحبتهای او را تشکیل میداد. او به گرمای شدید مردادماه و تعطیلی ناخواسته پروژه اشاره کرد و گفت در همین مقطع، اتفاقی غیرمنتظره رخ داد. به گفته صفری، هادی حجازیفر که نقش شهید مهدی باکری را ایفا میکرد، در اقدامی عجیب ریش خود را زد و اعلام کرد دیگر جلوی دوربین نمیرود. این تصمیم، عملاً پروژه را وارد وضعیت تعلیق کرد و تولید برای مدتی متوقف شد؛ توقفی که یک تا دو ماه به طول انجامید و آینده کل کار را در هالهای از ابهام قرار داد.
تصمیم پرهزینه یک تهیهکننده
در ادامه این روایت، صفری از تصمیمی سخن گفت که آن را از سر مسئولیت حرفهای دانست. او نقل کرد که در اوج بلاتکلیفی، به همکارانش اعلام کرده حاضر است هزینهها را شخصاً تأمین کند تا باقی پروژه ساخته شود. این تصمیم، به گفته او، تلاشی برای نجات اثری بود که ماهها برای آن زمان و انرژی صرف شده بود و نمیخواست بهسادگی متوقف شود. با این حال، شرایط به شکلی پیش رفت که کنترل پروژه بهتدریج از دست او خارج شد.
حادثهای که معادلات را تغییر داد
یکی از نقاط عطف روایت صفری، تصادف شدید او و بستری شدن طولانیمدتش در بیمارستان بود. او این مقطع را اتفاقی هولناک توصیف کرد که نهتنها زندگی شخصی، بلکه موقعیت حرفهایاش را نیز تحتتأثیر قرار داد. به گفته صفری، در همین بازه زمانی که او امکان پیگیری مستقیم امور را نداشت، پروانه ساخت پروژه به نام حبیب والینژاد بهعنوان تهیهکننده اول صادر شد و هادی حجازیفر نیز که پیشتر بهطور کامل وارد فرآیند خلاقه شده بود، عملاً سکان پروژه را در دست گرفت.
«موقعیت مهدی» در قامت یک اثر جشنوارهای
نتیجه این تغییرات، فیلمی بود که با نام «موقعیت مهدی» در چهلمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و با استقبال بخش قابلتوجهی از مخاطبان و منتقدان مواجه شد. با این حال، اختلافات پشتپرده باعث شد روایت رسمی از نحوه شکلگیری فیلم همواره محل مناقشه باقی بماند. صفری در سالهای بعد، بارها به تهیهکنندگی خود در نسخه تلویزیونی اثر با نام «عاشورا: ل ۳۱» اشاره کرد؛ مینیسریالی که مرداد ۱۴۰۲ در هفت قسمت از شبکه یک سیما پخش شد و در آن، نام او در کنار دیگر عوامل بهعنوان یکی از تهیهکنندگان درج شده بود.
بازخوانی یک پرونده در سایه «رقص باد»
مطرح شدن دوباره این اختلاف در نشست خبری «رقص باد» نشان داد که پرونده «موقعیت مهدی» برای صفری همچنان بسته نشده است. او با انتخاب فضایی رسمی و در برابر رسانهها، تلاش کرد روایت خود را یکبار دیگر بازگو کند؛ روایتی که به زعم او، در سالهای گذشته کمتر مجال طرح کامل یافته بود. این بازخوانی، در عین حال توجهها را به جایگاه صفری بهعنوان تهیهکنندهای جلب کرد که هم در پروژههای پرهزینه دفاع مقدس حضور داشته و هم اکنون با فیلمی کمادعا و کارگردانی فیلماولی به جشنواره آمده است.
نسبت تجربه گذشته با مسیر امروز
آنچه میان «موقعیت مهدی» و «رقص باد» پیوند برقرار میکند، تجربهای است که صفری از آن بهعنوان بهایی سنگین یاد میکند. او در حالی از اختلافات گذشته سخن گفت که تلاش داشت تمرکز اصلی نشست خبری بر فیلم تازهاش باقی بماند. با این حال، روشن بود که تجربه آن جدال، نگاه او به فرآیند تولید و نقش تهیهکننده را تغییر داده است؛ نگاهی محتاطتر که شاید دلیل گرایش او به حمایت از پروژهای آرامتر و مستقلتر باشد.
جمعبندی
روایت ابوالفضل صفری از پشتپرده «موقعیت مهدی» در جشنواره چهلوچهارم فجر، بیش از آنکه صرفاً بازگویی یک اختلاف شخصی باشد، تصویری از پیچیدگی مناسبات تولید در سینمای ایران ارائه میدهد؛ جایی که تغییر نقشها، توقفهای ناگهانی و حوادث پیشبینینشده میتواند سرنوشت یک پروژه را بهکلی دگرگون کند. صفری با باز کردن دوباره این پرونده، تلاش کرد سهم خود را در شکلگیری اثری ماندگار یادآوری کند و همزمان نشان دهد که مسیر حرفهایاش، با وجود حاشیهها، همچنان ادامه دارد؛ مسیری که اینبار با «رقص باد» و نگاهی تازه به آینده سینما پی گرفته میشود.






