بازگشت بورس به مدار صعود با سیگنال مذاکرات ایران و آمریکا

بازار سرمایه ایران که طی هفته‌های گذشته زیر فشار مستقیم ریسک‌های سیاسی و تنش‌های منطقه‌ای قرار داشت، در نخستین روز معاملاتی هفته واکنشی معنادار به تحولات دیپلماتیک نشان داد. انتشار اخبار مثبت از مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، همان عاملی بود که توانست فضای بی‌اعتمادی حاکم بر بورس را تا حدی تعدیل کند و بار دیگر جریان تقاضا را به تابلو معاملات بازگرداند. این تغییر فضا نشان داد که بورس تهران همچنان بیش از هر بازار دیگری به سیگنال‌های سیاسی حساس است و در غیاب متغیرهای باثبات اقتصادی، اخبار سیاست خارجی نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت حرکت شاخص‌ها ایفا می‌کند.

جهش شاخص کل بورس؛ بازگشت به کانال ۴.۱ میلیون

در پایان معاملات امروز، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران با افزایش قابل توجه ۱۰۴ هزار و ۶۴۰ واحدی به سطح چهار میلیون و ۱۶۳ هزار و ۹۷۹ واحد رسید. این رشد، چهارمین روز سبزپوشی بازار سرمایه پس از هشت روز افت متوالی بود؛ افتی که عمدتاً تحت تأثیر تشدید تنش‌های منطقه‌ای و افزایش نااطمینانی نسبت به آینده سیاسی کشور رقم خورده بود. بازپس‌گیری کانال ۴.۱ میلیون واحد، از منظر روانی اهمیت بالایی دارد و می‌تواند به‌عنوان نخستین نشانه بازگشت اعتماد نسبی سرمایه‌گذاران تلقی شود.

شاخص هم‌وزن؛ تأیید رشد فراگیرتر

همزمان با رشد شاخص کل، شاخص هم‌وزن نیز که تصویر دقیق‌تری از وضعیت کلی سهام ارائه می‌دهد، امروز ۲۲ هزار و ۸۳۴ واحد افزایش یافت و در سطح یک میلیون و ۳۵ هزار و ۶۶ واحد ایستاد. رشد همزمان این دو نماگر نشان می‌دهد که تحرکات مثبت بازار صرفاً محدود به چند نماد بزرگ نبوده و طیف گسترده‌تری از سهام، به‌ویژه در گروه‌های متوسط و کوچک، با افزایش تقاضا مواجه شده‌اند.

ارزش و حجم معاملات؛ نشانه‌های بازگشت نقدینگی

در جریان معاملات امروز بازار سهام، ۲۹۲ هزار فقره معامله به ارزش حدود ۱۴ هزار میلیارد تومان انجام شد. این ارقام در مقایسه با روزهای کم‌رمق هفته‌های گذشته، حاکی از تحرک نسبی نقدینگی و افزایش تمایل معامله‌گران به ورود مجدد به بازار است. هرچند این اعداد هنوز فاصله محسوسی با روزهای اوج بازار دارد، اما می‌تواند به‌عنوان سیگنال اولیه تغییر فاز معاملاتی بورس ارزیابی شود.

فرابورس؛ رشد همگام با بورس تهران

در بازار فرابورس نیز روندی مشابه بورس تهران مشاهده شد. شاخص فرابورس با افزایش چشمگیر ۷۳۸ واحدی به سطح ۳۰ هزار و ۷۴۳ واحد رسید. تعداد معاملات فرابورس امروز ۲۸۶ هزار فقره و ارزش آن بالغ بر ۱۶۳ هزار میلیارد تومان بود که بخش عمده آن به معاملات اوراق و ابزارهای مالی اختصاص داشت. رشد همزمان بورس و فرابورس، تصویر یکپارچه‌تری از بهبود فضای کلی بازار سرمایه ارائه می‌دهد.

نگاهی به مسیر پرنوسان شاخص در ماه‌های اخیر

بازار سرمایه از ۲۴ آبان‌ماه وارد یک روند صعودی پرقدرت شد و طی این دوره توانست رکوردهای متعددی را ثبت کند؛ به‌طوری که شاخص کل با عبور از کانال‌های ۳.۳ تا ۴.۵ میلیون واحد، یکی پس از دیگری سقف‌های تاریخی جدیدی را تجربه کرد. با این حال، از ابتدای بهمن‌ماه و تحت تأثیر متغیرهای غیراقتصادی، بحران‌های منطقه‌ای و افزایش ریسک‌های سیاسی، بازار وارد فاز اصلاحی شد و تا کانال ۳.۹ میلیون واحد عقب‌نشینی کرد. بازپس‌گیری کانال ۴ میلیون واحد در ۱۳ بهمن و صعود به ۴.۱ میلیون واحد در ۱۸ بهمن، نشانه‌هایی از تلاش بازار برای تثبیت دوباره در سطوح بالاتر بود.

تحلیل کارشناسی؛ بورس در انتظار اخبار بنیادین

حامد قناعی، کارشناس بازار سرمایه، در تحلیل شرایط اخیر بورس معتقد است که ریسک‌های سیاسی و اقتصادی ماه‌های گذشته موجب رشد بازارهای طلا و ارز شده، اما همزمان رکود در بازار مسکن را تشدید کرده است. به گفته او، بورس نیز پس از یک دوره رشد، مجدداً وارد فاز ریزشی شد و تنها در صورت به سرانجام رسیدن توافق میان ایران و آمریکا و ایجاد آرامش در فضای سیاسی کشور، می‌توان انتظار داشت که بازار سرمایه و مسکن وارد مسیر رشد پایدار شوند.

اشباع ارزش و نقش نااطمینانی

این کارشناس بازار سرمایه تأکید می‌کند که بورس از نظر ارزشی تا حد زیادی جاماندگی خود نسبت به تورم و نرخ ارز را جبران کرده است. از سوی دیگر، نااطمینانی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی باعث شد شاخص کل از سقف ۴.۵ میلیون واحدی عقب‌نشینی کند و به محدوده ۳.۹ میلیون واحد برسد. به اعتقاد قناعی، در چنین شرایطی بازار نیازمند اخبار بنیادین و سیگنال‌های قوی است تا بتواند مسیر صعودی خود را ادامه دهد.

سیاست‌گذاری داخلی؛ ریسکی فراتر از سیاست خارجی

قناعی با اشاره به تصمیمات داخلی دولت و مجلس، حذف ارز ترجیحی برای برخی صنایع را دوگانه ارزیابی می‌کند. از نگاه او، این سیاست برای بعضی صنایع مطلوب و برای برخی دیگر نامطلوب بوده است. به‌عنوان مثال، آزادسازی قیمت‌ها می‌توانست به رشد قیمت خودرو و افزایش اقبال سهامداران به گروه خودرویی منجر شود، اما مخالفت سازمان حمایت و نمایندگان مجلس با افزایش قیمت خودرو، این انتظارات را تعدیل کرد. به گفته او، وجود چنین ریسک‌های سیاست‌گذاری در کنار ریسک‌های کلان، فضای تصمیم‌گیری در بازار سرمایه را پیچیده‌تر کرده است.

افزایش ریسک نقدشوندگی و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران

این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و تهدیدهای آمریکا در منطقه، معتقد است که افزایش بی‌ثباتی سیاسی مستقیماً ریسک نقدشوندگی را بالا می‌برد. در نتیجه، سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به سمت دارایی‌هایی با نقدشوندگی بالاتر حرکت کنند. افزایش اقبال به صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا در هفته‌های اخیر، مصداق بارز این تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در بازار سهام بوده است.

بورس، طلا، ارز و مسکن؛ مقایسه بازارهای رقیب

قناعی با مقایسه بازارهای رقیب تأکید می‌کند که بازار مسکن طی چند سال گذشته در وضعیت رکود نسبی قرار داشته و ارزش دلاری هر متر مربع ملک از میانگین تاریخی ۱۱۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار به حدود ۸۰۰ دلار کاهش یافته است. با این حال، به محض بازگشت ثبات سیاسی، این بازار نیز می‌تواند وارد فاز رشد شود. او یادآور می‌شود که تنها در یک ماه گذشته، انتشار نشانه‌هایی از امید سیاسی باعث رشد ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت مسکن و افزایش معاملات شد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس

به اعتقاد این تحلیلگر، شاخص کل بورس در کوتاه‌مدت توان لمس دوباره سقف‌های قبلی را دارد. رفع ریسک‌ها و بحران‌های سیاسی می‌تواند منجر به کاهش قیمت طلا و ارز شود و در مقابل، جریان نقدینگی را به سمت بازارهای مولدتری مانند بورس و مسکن هدایت کند. با این حال، تداوم این روند صعودی بیش از هر چیز به ثبات سیاسی، شفافیت سیاست‌گذاری و انتشار اخبار بنیادین مثبت وابسته خواهد بود.

جمع‌بندی؛ بورس میان امید و احتیاط

صعود امروز بازار سرمایه را می‌توان واکنشی سریع به کاهش نسبی ریسک‌های سیاسی و انتشار اخبار مثبت از مذاکرات ایران و آمریکا دانست. رشد شاخص‌ها، افزایش حجم معاملات و بهبود نسبی فضای روانی بازار، نشانه‌هایی از بازگشت امید به بورس است. با این حال، تجربه ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که این امید تا زمانی که به ثبات پایدار سیاسی و اقتصادی منجر نشود، همچنان شکننده خواهد بود. بازار سرمایه اکنون در نقطه‌ای ایستاده که بیش از هر زمان دیگری، چشم به تحولات سیاسی و تصمیمات کلان دوخته است.